Name: Klara and the Sun
Director: Taika Waititi
Genre: Science Fiction, Drama, Comedy
Released: 2026-10-15T00:00:00+00:00
Duration: 116 min
Cast: Jenna Ortega, Mia Tharia, Amy Adams, Natasha Lyonne, Aran Murphy

Trong một bức ảnh quảng bá của Klara và Mặt Trời (Klara and the Sun), ánh sáng là thứ lên tiếng. Một dáng người với mái tóc bob sẫm màu cắt ngang ngồi bên ô cửa sổ của một ngôi nhà nông trại, giữa hai tấm rèm hoa; trên bậu cửa là chiếc radio cát-xét, còn sau lớp kính, mặt trời đã xuống thấp, tựa trên dải đồi. Đó là Klara, Người Bạn Nhân Tạo chạy bằng năng lượng mặt trời do Jenna Ortega thủ vai, và mặt trời kia không phải đồ trang trí bối cảnh. Trong tiểu thuyết của Kazuo Ishiguro, đó là nguồn sống của cô, và cũng là điều cô dần đặt niềm tin.

Bản chuyển thể của Taika Waititi bắt đầu ra rạp trên thế giới trong tuần này, mang theo hai sức nặng cùng lúc. Thứ nhất là cuốn sách: tiểu thuyết đầu tiên Ishiguro xuất bản sau giải Nobel, một câu chuyện lặng lẽ về cỗ máy quan sát một gia đình kỹ hơn cách các thành viên nhìn nhau. Thứ hai là sự đón nhận tại Liên hoan phim London BFI, nơi phim ra mắt thế giới trong một suất chiếu gala và nhiều nhà phê bình đáp lại bằng những bài chấm một sao. Waititi gọi đây là bộ phim chính kịch nhất của mình, còn phần lớn báo chí London lại thấy một phần hài không gây cười và một phần chính kịch không bao giờ dám đi đến cùng.

Người Bạn Nhân Tạo dành cho khán giả của Wednesday

Chọn Ortega vào vai Klara là tuyên bố ý đồ rõ ràng nhất của bộ phim. Trong tiểu thuyết, Klara là người kể chuyện, và sự chú ý cẩn trọng, theo nghĩa đen của cô tạo nên chất liệu cho cả cuốn sách; trên màn ảnh, vai diễn thuộc về nữ diễn viên mà cả một thế hệ biết đến qua Wednesday Addams, người xây dựng hình ảnh trên lối diễn mặt lạnh. Dave Calhoun của Screen Daily dự đoán “nhiều người sẽ có cảm tình với màn thể hiện đáng mến của Jenna Ortega trong vai Klara, đặc biệt là những ai ngưỡng mộ cô từ loạt phim Wednesday của Netflix”. Tại buổi ra mắt, Ortega nói với Reuters rằng “đây có cảm giác là một câu chuyện rất hợp thời”, và cho hãng tin PA biết kịch bản “khác với rất nhiều kịch bản tôi nhận được vào thời điểm đó”.

Quanh cô, bộ phim dựng nên một gia đình. Mia Tharia đóng Josie, cô thiếu nữ nhà giàu chọn Klara từ ô kính cửa hàng, Amy Adams vào vai mẹ cô, Chrissie, còn Rachel House là bà quản gia dè chừng Melania. Adams nhìn vai diễn như một nghiên cứu về khiếm khuyết hơn là về sự ấm áp. “Điều hấp dẫn ở (bộ phim) này là được đóng một người mẹ đưa ra những lựa chọn đáng ngờ”, cô nói với PA, và cho biết thêm cô được “khám phá một con người mang những khiếm khuyết rất sâu”. Natasha Lyonne đóng vai Quản lý Cửa hàng, còn Steve Buscemi xuất hiện trong vai Capaldi, người được bài phê bình của Deadline mô tả là một nhà hảo tâm bí ẩn.

Đạo diễn muốn làm bộ phim chính kịch nhất của mình

Waititi tạo dựng tên tuổi bằng sự chân thành giấu trong một trò đùa. Chính điều đó đã nâng đỡ Jojo Rabbit, tác phẩm châm biếm mang về cho anh giải Oscar, và đó cũng là giọng điệu giới phê bình chờ anh mang vào thế giới của Ishiguro. Lần này anh giới thiệu theo cách khác. “Cô ấy là một cỗ máy bước vào thế giới của một gia đình tan vỡ và bằng cách nào đó dạy họ tầm quan trọng của việc làm người”, anh nói trên thảm đỏ London, rồi thêm: “Có vài đoạn hài hước, nhưng có lẽ đây là bộ phim chính kịch nhất của tôi.” Anh cũng thừa nhận đã đánh giá thấp công việc, khi nói với Vanity Fair: “Tôi đã nghĩ đây có lẽ sẽ là bộ phim dễ làm nhất tôi từng thực hiện, vì lần đầu đọc cuốn sách, tôi kiểu như, mình làm được phim này. Sẽ dễ thôi, có gì xảy ra đâu.”

Câu cuối ấy gọi đúng tên vấn đề thật sự nằm ở trung tâm dự án. Ishiguro viết bằng sự lược bỏ: kiềm chế, những điều không nói ra, một người kể chuyện thuật lại nhiều hơn những gì cô hiểu. Kịch bản do Dahvi Waller và Waititi đứng tên phải biến sự giấu kín đó thành các cảnh phim, và chính tiền đề câu chuyện đã gợi ý sức nặng sẽ dồn vào đâu. Niềm tin của Klara vào mặt trời là động cơ duy nhất của cốt truyện hoàn toàn thuộc về cô, và chiến dịch tiếp thị của Sony dựa hẳn vào đó, từ đoạn teaser mang tên “Powered by sunshine” (Chạy bằng nắng) đến khẩu hiệu “Meet the future of friendship” (Gặp gỡ tương lai của tình bạn). Waititi cho rằng đề tài này cấp thiết: “Nó quan trọng ngay lúc này vì chúng ta đang ở thời điểm có lẽ sắp đánh mất quyền kiểm soát mối quan hệ của mình với công nghệ.”

Giọng điệu mà giới phê bình London không thể tha thứ

Phán quyết từ liên hoan phim gần như đồng thuận, và nhắm thẳng vào giọng điệu. Chấm phim một sao trên The Guardian, Peter Bradshaw gọi đây là “một lát chủ nghĩa vị lai mơ mộng, ủy mị và phi châm biếm”, một bộ phim “rốt cuộc chẳng nói được điều gì đáng kể hay có ý nghĩa (hay hài hước) về trí tuệ nhân tạo, tình yêu hay nỗi đau mất mát”. Damon Wise của Deadline thấy đây là một “bộ phim hài chính kịch nhạt một cách kỳ lạ”, còn David Jenkins của Little White Lies chê “thói quen trẻ con” của Waititi là “phá ngang mọi dấu hiệu của chiều sâu bằng một cú hài ngớ ngẩn hay một cú rút thảm gây cười”. Clarisse Loughrey của The Independent tóm gọn rõ nhất: “Cuốn sách nói về việc chúng ta thực chất là ai, hôm nay và ngày mai. Bộ phim nói về sức mạnh của tình yêu và tình bạn. Có vẻ là một bước tụt hạng đáng kể.”

Phe bênh vực có tồn tại, nhưng chủ yếu dựa vào bề mặt. Calhoun khen “diễn xuất mạnh và hình ảnh giàu trí tưởng tượng” cùng “một giọng điệu riêng, như đến từ thế giới khác”, nhưng cảnh báo rằng “có điều gì đó bị mất đi khi mở rộng câu chuyện ra ngoài góc nhìn hẹp của Klara”. James Mottram, chấm ba sao trên South China Morning Post, mô tả phim là “một truyện ngụ ngôn khoa học viễn tưởng tươi sáng, thỉnh thoảng lóe lên những tia u tối”. Không bài nào trả lời câu hỏi lớn hơn mà đợt phát hành đặt ra. Sony giữ bộ phim đã hoàn thành trên kệ hơn hai năm sau khi quay xong, và không có gì trong kế hoạch phát hành giải thích điều gì đã thay đổi ngoài lịch chiếu. Điểm tổng hợp còn sớm, dựa trên 12 bài ở Rotten Tomatoes và 9 bài ở Metacritic, nhưng cùng chỉ một hướng: 25% và 27.

Từ thương vụ mua bản quyền sớm đến phát hành rộng

Dự án khởi đầu như một canh bạc đặt vào Ishiguro khi cuốn tiểu thuyết còn chưa lên kệ. 3000 Pictures của Elizabeth Gabler, hãng phim được Sony hậu thuẫn, đã chốt thương vụ mua trước bản quyền cuốn sách vào năm 2020, với David Heyman của Heyday Films làm nhà sản xuất. Waititi bắt đầu đàm phán để đạo diễn vào năm 2023 và quay phim tại New Zealand từ tháng 1 đến tháng 4/2024 với tên tạm Tears and Rain. Sau đó là chờ đợi, cho đến khi Sony công bố ngày phát hành tại CinemaCon hồi tháng 4. Heyman, Waititi và Garrett Basch là nhà sản xuất, Ishiguro là nhà sản xuất điều hành, và dàn diễn viên còn có Aran Murphy trong vai Rick.

Jenna Ortega as Klara running through a harvested wheat field in Klara and the Sun, directed by Taika Waititi — Jenna Ortega as Klara in *Klara and the Sun* (2026), directed by Taika Waititi

Hiện chưa có ngày khởi chiếu chính thức tại Việt Nam. Trong khu vực, Singapore và Thái Lan đón phim vào ngày 22/10/2026, cùng ngày với Úc. Klara và Mặt Trời dài 116 phút, được xếp hạng PG-13 tại Mỹ và 12A tại Anh. Sony phát hành rộng rãi phim tại Mỹ và Anh vào ngày 23/10/2026 thông qua Columbia Pictures và Sony Pictures Releasing, trong lộ trình toàn cầu bắt đầu từ ngày 21/10. Chưa có thông báo về ngày phát hành trực tuyến.

Klara của Ishiguro dành cả cuốn tiểu thuyết để mặc cả với mặt trời, tin chắc rằng mặt trời sẽ giúp nếu cô dâng đúng thứ. Giờ đây, bộ phim của Waititi đang mặc cả theo cách ấy với khán giả, sau khi giới phê bình London đã nói không.