Sara Gilbert: Từ cô con gái nổi loạn của Roseanne đến người cứu The Conners

Sara Gilbert

Photo: Greg Hernandez from California, CA, USA / CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Sinh	29 tháng 1, 1975 Santa Monica, California, U.S.
Nghề nghiệp	Diễn viên và nhà sản xuất truyền hình
Nổi tiếng với	Từ Khi Gặp Em, Riding in Cars with Boys, Hành Trình Theo Dấu Brady
Giải thưởng	Emmy

Suốt chín mùa, công việc của Sara Gilbert trên truyền hình Mỹ là đảo mắt ngán ngẩm. Darlene Conner, cô con gái giữa trong một gia đình ở Lanford, Illinois, lúc nào cũng thiếu trước hụt sau, là người hay mỉa mai nhất — cô bé làm thơ và chẳng chịu giả vờ vui vẻ để làm hài lòng bất kỳ ai. Nhiều thập niên sau, cô gái từng đóng vai kẻ ngoài lề trong gia đình lại hóa thành người giữ cho cả nhà gắn kết. Gilbert đề xuất làm lại Roseanne, tham gia sản xuất, công khai lên án ngôi sao của bộ phim sau khi những dòng tweet của người này khiến series sụp đổ, rồi dành thêm bảy mùa chứng minh rằng nhà Conner vẫn có thể tiếp tục mà không cần người phụ nữ có tên trên bảng hiệu. Cái giá phải trả là mối gắn bó đã có từ thuở ấu thơ. Giờ đây, Darlene đã rời màn ảnh, còn Gilbert bắt đầu lại trong câu chuyện của người khác.

Showbiz đã là chuyện trong nhà từ trước khi cô biết đọc. Cô sinh ra với tên Sara Rebecca Abeles tại Santa Monica, California, là con gái của Barbara Crane và Harold Abeles; ông ngoại cô, Harry Crane, là người đồng sáng tạo The Honeymooners. Trước đó, mẹ cô đã nhận nuôi Melissa và Jonathan Gilbert, cả hai vốn đã là những gương mặt quen thuộc qua Ngôi Nhà Nhỏ Trên Thảo Nguyên, và Sara lấy họ Gilbert khi còn nhỏ. Cô mới ở tuổi thiếu niên khi được chọn vào vai Darlene.

Roseanne ra mắt trên ABC năm 1988, khi Gilbert, sinh ngày 29 tháng 1 năm 1975, mới 13 tuổi; Darlene trở thành nhân vật cấp tiến một cách thầm lặng nhất của bộ phim: một cô gái tuổi teen được phép ủ rũ, thông minh và chẳng bận tâm chuyện người khác có quý mình hay không. Gilbert nhận hai đề cử Primetime Emmy ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc trong phim hài, vào năm 1993 và 1994, đồng thời được ghi nhận phần xây dựng cốt truyện cho tập “Don’t Make Me Over” thuộc mùa thứ tư. Cô cũng nhập học Yale khi series vẫn đang được sản xuất; đoàn phim điều chỉnh lịch quay để phù hợp với việc học, và cô tốt nghiệp loại ưu năm 1997, cũng là năm Roseanne kết thúc, với bằng mỹ thuật và chuyên ngành nhiếp ảnh. Trong những năm đó, cô hẹn hò với bạn diễn Johnny Galecki; sau này cô cho biết chính mối quan hệ này giúp cô nhận ra mình là người đồng tính.

Những vai diễn điện ảnh sau đó hiếm khi đưa cô vào vị trí trung tâm. Cô đóng cùng Drew Barrymore trong Poison Ivy, rồi xuất hiện trong Từ Khi Gặp Em của Stephen Frears và Riding in Cars with Boys của Penny Marshall. Trong The Big Bang Theory, cô vào vai Leslie Winkle, một nhà vật lý học sắc sảo, và một lần nữa diễn cùng Galecki; cô được đưa vào dàn diễn viên chính ở mùa thứ hai, rồi sau đó trở lại với vai diễn định kỳ.

Bước ngoặt quan trọng nhất của cô sau Roseanne diễn ra ngoài ống kính. Năm 2010, cô tạo ra The Talk cho CBS, một chương trình tọa đàm ban ngày nơi phụ nữ thẳng thắn trò chuyện về chuyện nuôi dạy con và thời sự; vài tuần trước khi chương trình lên sóng, cô công khai xác nhận mình là người đồng tính. Cô đồng dẫn chương trình suốt chín mùa, và năm 2016, chương trình giành giải Daytime Emmy cho Chương trình tọa đàm giải trí xuất sắc, với Gilbert được ghi nhận là nhà sáng tạo và nhà sản xuất. Cô rời chương trình năm 2019, nói với khán giả rằng cuộc sống của mình đã trở nên “hơi mất cân bằng”.

Chính trên trường quay The Talk, ý tưởng trở về mái nhà xưa bắt đầu thành hình. Gilbert mang đề xuất làm lại Roseanne đến gặp Roseanne Barr và các nhà sản xuất ban đầu, rồi giữ vai trò nhà sản xuất điều hành khi series trở lại ABC vào tháng 3 năm 2018. Hai tháng sau, ngày 29 tháng 5, Barr đăng một dòng tweet phân biệt chủng tộc nhắm vào Valerie Jarrett, cựu cố vấn của Obama. Gilbert viết rằng những bình luận ấy “đáng ghê tởm và không phản ánh niềm tin của dàn diễn viên, đoàn phim hay bất kỳ ai gắn bó với chương trình của chúng tôi”. ABC hủy series ngay trong ngày.

Câu chuyện sau đó dần bị đóng khung thành hai cách kể đối lập, nhưng chẳng cách nào chính xác. Trong phiên bản của Barr, được bà kể với The Washington Post năm 2019, Gilbert là kẻ phản bội: “Cô ấy đã hủy hoại chương trình và cuộc đời tôi bằng dòng tweet đó.” Ở phiên bản còn lại, Gilbert là lương tâm của cả dàn diễn viên. Sự thật phức tạp hơn thế. Series làm lại là dự án của cô; cô từng đứng ra bảo chứng cho Barr, rồi sau này giải thích rằng Barr nói với cô việc khởi động lại sẽ là cơ hội chuộc lỗi và cô “đã chọn tin bà ấy”. Cô lên án những phát ngôn đó, nhưng sau này vẫn khẳng định Barr “sẽ luôn là người nhà”. Còn series sống sót sau vụ việc, The Conners, giải quyết vấn đề bằng cách để Roseanne Conner chết ngoài màn ảnh vì dùng opioid quá liều; quyết định ấy biến một vụ bê bối thành câu chuyện về khủng hoảng nghiện ngập ở chính kiểu thị trấn mà bản gốc từng khắc họa. Cách làm này hiệu quả, đồng thời khiến series mà cô gây dựng lại ngay từ tập đầu tiên trở thành lời hồi đáp cho một sự vắng mặt.

The Conners kéo dài bảy mùa với 112 tập, đặt Darlene vào trung tâm câu chuyện với hình ảnh một bà mẹ đơn thân nỗ lực tìm kiếm sự ổn định; Gilbert là nhà sản xuất điều hành cùng Tom Werner, nhà sản xuất đã đồng hành với cô từ series gốc và sau này trở thành cộng sự của cô trong công ty sara + tom. Đến cuối series, John Goodman, Laurie Metcalf, Lecy Goranson và Gilbert là những thành viên cuối cùng còn lại của gia đình nguyên thủy. Mùa cuối được rút ngắn còn sáu tập bắt đầu lên sóng ngày 26 tháng 3 năm 2025, và tập cuối phát sóng ngày 23 tháng 4 năm 2025.

Cô có hai người con với nhà sản xuất Ali Adler: một con trai sinh năm 2004 và một con gái sinh năm 2007; hai người chia tay năm 2011. Cô kết hôn với nhạc sĩ Linda Perry ngày 30 tháng 3 năm 2014, và con trai họ, Rhodes, chào đời vào tháng 2 năm sau. Tháng 12 năm 2019, cô nộp đơn xin ly thân hợp pháp. Hai người vẫn tiếp tục cộng tác: tháng 2 năm 2026, Gilbert đạo diễn video cho bản thu mới “Beautiful” của Perry — ca khúc Perry viết cho Christina Aguilera — dưới dạng một phim ngắn lấy bối cảnh cuộc thi tài năng thập niên 1940, với sự tham gia của Rhodes và Lukas Haas. Gilbert gọi quá trình quay kéo dài năm tháng là “một dự án đam mê có phần ám ảnh” và nói cô hy vọng tác phẩm sẽ khuyến khích “dù chỉ một vài người sống thật can đảm hơn”. Ca khúc nằm trong Let It Die Here, album solo đầu tiên của Perry sau hơn 25 năm.

Gilbert trở lại với diễn xuất ở một nơi xa Lanford. Tháng 6 năm 2026, Netflix bổ sung cô vào dàn diễn viên Scooby-Doo: Origins, series người đóng do Josh Appelbaum và Scott Rosenberg làm người dẫn dắt, với Mckenna Grace trong vai Daphne; phim được quay tại Atlanta và dự kiến ra mắt năm 2027. Vai diễn của cô hiện vẫn được giữ kín. Đến tháng 9, cô tham gia The People v. Gorilla Grodd, phim tài liệu giả tưởng của HBO Max do Dan Perrault và Tony Yacenda thực hiện. Trong phim, Jimmy Olsen của Daily Planet, do Skyler Gisondo thủ vai, mở lại vụ kết án giết người của một con vượn siêu thông minh. Gilbert vào vai một nhà báo. Việc quay tám tập, mỗi tập dài nửa giờ và dự kiến phát hành năm 2027, bắt đầu trong tháng đó.

Cả hai dự án lần đầu tiên kể từ năm 13 tuổi đưa cô vào một dàn diễn viên không có ai mang họ Conner, cũng chẳng ai trông chờ cô phải giữ cho mọi thứ tiếp tục vận hành. Hai năm tới sẽ cho thấy liệu ngành công nghiệp từng biết đến cô trước tiên với hình ảnh cô con gái hay đảo mắt, rồi đến nhà sản xuất gắng sức giữ một series rạn vỡ khỏi tan rã, có sẵn lòng để cô một lần nữa trở thành người xa lạ hay không.