Carrie của Brian De Palma được nhớ đến vì một xô máu lợn, nhưng sức mạnh bền bỉ của nó lặng lẽ và độc ác hơn thế nhiều. De Palma lấy cuốn tiểu thuyết đầu tay của Stephen King và làm ra thứ hiếm nhất của thể loại kinh dị: một bộ phim vận hành như một bi kịch. Con quái vật ở đây không phải là khả năng di chuyển đồ vật bằng ý nghĩ. Đó là một ngôi trường, một người mẹ và một thị trấn cùng quyết định rằng một cô gái kỳ lạ là con mồi hợp lệ — và nỗi khiếp sợ đến từ việc chứng kiến họ đúng một cách trọn vẹn đến thế nào, cho tới khi, trong một đêm duy nhất, họ sai một cách thảm khốc.

Sissy Spacek hóa thân Carrie White thành một dây thần kinh trần trụi, một thiếu nữ bị chính mẹ mình giữ cho ngu ngơ về cơ thể của bản thân, một người mẹ đã lẫn lộn giữa nỗi hổ thẹn và sự cứu rỗi. Phim mở ra trong phòng thay đồ, với kỳ kinh nguyệt đầu tiên mà Carrie tưởng là mình đang chết dần, còn những cô gái đáng lẽ phải giúp cô lại ném băng vệ sinh vào cô và hò hét chế giễu. Cảnh đó khởi động cả cỗ máy. Mọi thứ diễn ra sau đó — lời mời dự dạ hội được dàn dựng nửa vì áy náy nửa vì độc ác, xô máu lợn treo lơ lửng trên sân khấu — chỉ là lúc thị trấn đòi lại món nợ mà nó đã chất chồng lên Carrie suốt cả cuộc đời.

Đối diện với Spacek, Piper Laurie mang đến một trong những màn diễn kinh dị vĩ đại nhất trong vai Margaret White, một kẻ cuồng tín tôn giáo coi tuổi dậy thì của con gái mình là bằng chứng của tội lỗi. Laurie diễn bà không như một hình vẽ biếm họa mà như một người đàn bà thật sự tin rằng mình đang yêu thương con bằng cách bẻ gãy nó, và những căn phòng đáng sợ nhất của phim lại là những căn phòng chẳng có chút siêu nhiên nào cả — chỉ có một người mẹ, một buồng cầu nguyện và một con dao làm bếp. Cả Spacek lẫn Laurie đều được đề cử giải Oscar, một cử chỉ gần như chưa từng có dành cho một phim thuộc thể loại kinh dị vào thời điểm ấy; cả hai đề cử ấy đều không phải là phép xã giao. Không ai trong hai người chiến thắng, nhưng chính việc được xướng tên đã nói lên tất cả.

De Palma đạo diễn nó như một màn phô diễn điện ảnh bậc thầy, không ngại khoe tài. Ông quay đoạn mở đầu bằng thứ quay chậm mộng mị, đầy tính rình rập lấy thẳng từ Hitchcock — ngôi trường trung học thậm chí còn mang tên Bates — và tô đậm nỗi bất an bằng những dây đàn rít lên của Pino Donaggio, thứ nhạc trích dẫn Psycho không chút ngại ngần. Rồi tại dạ hội, ông chia đôi màn hình: một bên là gương mặt Carrie, bên kia là cuộc tàn sát mà tâm trí cô giải phóng, để khán giả xem cô đồng thời trở thành đao phủ và nạn nhân. Đó vẫn là một trong những trường đoạn táo bạo nhất của điện ảnh kinh dị Mỹ, kỹ thuật được huy động không phải để phô trương mà để giam chúng ta lại bên trong điểm nhìn của cô.

Dàn diễn viên vây quanh hai vai chính giờ đây đọc lên như một hộp lưu niệm của thời tuyển vai. John Travolta, chỉ vài tháng trước Saturday Night Fever, vào vai gã bạn trai côn đồ; Nancy Allen là nữ hoàng lớp học châm ngòi cho tất cả; Amy Irving và William Katt là cặp đôi có bản năng tử tế nhưng lại chỉ đẩy nhanh thảm họa; Betty Buckley là cô giáo thể dục cố gắng và thất bại trong việc đứng chắn giữa Carrie và cả căn phòng. De Palma dựng thế giới học đường của họ thành những nguyên mẫu thuần túy, và chính sự đơn giản hóa ấy là chỗ duy nhất bộ phim để lộ tuổi tác của mình — nhưng nó cũng khiến sự tàn nhẫn trở nên dễ đọc trong tích tắc, đúng như điều mà bi kịch cần.

Điều mà Carrie rốt cuộc thay đổi chính là hình hài của nỗi sợ. Cú máy cuối trong nghĩa địa — một bàn tay trồi lên từ lòng đất chộp lấy người sống sót cuối cùng, hóa ra là một cơn ác mộng — đã định hình cái kết “thêm một cú giật mình nữa” mà mọi phim kinh dị kể từ đó hoặc là dùng lại, hoặc là bị đem ra so sánh. Cuốn tiểu thuyết đầu tay của King đã mở ra sự nghiệp bền bỉ nhất trong dòng văn học đại chúng Mỹ, và bản chuyển thể này chứng minh chất liệu của ông có thể mang sức nặng vượt xa kệ sách bìa mềm, gieo mầm cho một vở nhạc kịch Broadway, hai bản làm lại và một đời sống hậu duệ chưa lần nào chạm lại được nỗi đau của nguyên tác.

Nỗi đau ấy mới là điều cốt lõi. Năm thập kỷ trôi qua, xô máu lợn là tấm áp phích và là câu chốt hạ, nhưng bộ phim ẩn bên dưới lại là một khảo cứu về cách những con người bình thường tạo ra một nạn nhân rồi sững sờ khi nạn nhân ấy có sức mạnh. Tài nghệ của De Palma khiến người ta lóa mắt; lý do nó trường tồn là bởi ông hướng toàn bộ tài nghệ đó về phía lòng trắc ẩn. Carrie là phim kinh dị thiết yếu chính vì nó khiến bạn tiếc thương cô gái mà người ta bảo bạn phải sợ.