Jack Kerouac, cậu bé nói tiếng Pháp ở Lowell có cuộn bản thảo On the Road được bán với giá 12 triệu USD

Jack Kerouac

Photo via The Movie Database (TMDB)

Sinh	12 tháng 3, 1922 Lowell, Massachusetts, United States
Mất	21 tháng 10, 1969 (47)
Nghề nghiệp	Tiểu thuyết gia và nhà thơ
Nổi tiếng với	Đến giờ uống thuốc

Cuộn giấy can dài hơn 30 mét, gồm những tờ giấy được xén mép rồi dán nối liền nhau để người đánh máy không phải dừng lại thay trang, hiện giữ kỷ lục bản thảo văn học đắt giá nhất từng được bán đấu giá. Jack Kerouac đã đánh máy On the Road trên cuộn giấy ấy, với khoảng cách dòng đơn và không ngắt đoạn. Chủ nhân mới của nó là một ca sĩ nhạc đồng quê, người muốn đưa cuộn bản thảo về thị trấn công nghiệp Lowell, Massachusetts, nơi Kerouac lớn lên và nói tiếng Pháp.

Cuộn bản thảo được đưa ra đấu giá tại Christie’s trong phiên bán bộ sưu tập của Jim Irsay quá cố; ông chủ đội Indianapolis Colts đã mua nó trước đó một phần tư thế kỷ, với mức giá khi ấy cũng lập kỷ lục. Người mua, Zach Bryan, còn sở hữu cuộn bản thảo đánh máy của The Dharma Bums cùng một tập thư Kerouac gửi người bạn Ed White. Tất cả sẽ được đưa về Trung tâm Jack Kerouac mà Bryan đang xây dựng bên trong nhà thờ Saint Jean Baptiste cũ ở Lowell, nơi Kerouac từng làm lễ sinh và cũng là nơi cử hành thánh lễ tang ông.

Búa đấu giá gõ xuống ở mức 12.135.000 USD, gấp ba lần mức cao nhất trong giá ước tính từ 2,5 đến 4 triệu USD, đồng thời vượt xa 2,43 triệu USD mà Irsay từng trả. Mức giá ấy phần nào cho thấy cuốn sách vẫn có sức tác động đến độc giả ra sao. Mùa xuân năm nay, một ấn bản đầu tiên thuộc sở hữu cá nhân được trưng bày tại Grolier Club ở New York, trong triển lãm Running Through Heaven: Visions of Jack Kerouac, giới thiệu khoảng 60 bức thư, ảnh và kỷ vật từ bộ sưu tập của Jacob Loewentheil. Ghi chú của Grolier Club nhận định thẳng thắn: cuốn tiểu thuyết đã định hình hình ảnh Kerouac như tiếng nói của một thế hệ nổi loạn, “một danh tiếng mà ông ngày càng căm ghét”. Triển lãm cũng trưng bày bức chân dung nhỏ đóng khung của người anh trai Gerard, thứ Kerouac thường mang theo bên mình.

Bài viết nên đọcJack London, tên cướp hàu đã đưa thiên nhiên hoang dã vào văn chương Mỹ

Ông chào đời với tên Jean-Louis Lebris de Kérouac tại Lowell ngày 12 tháng 3 năm 1922, là con trai của hai người gốc Pháp-Canada, Léo-Alcide Kéroack và Gabrielle-Ange Lévesque. Trong gia đình, tiếng Pháp là ngôn ngữ giao tiếp; đến khoảng sáu tuổi ông mới bắt đầu học tiếng Anh, và chỉ thực sự tự tin sử dụng ngôn ngữ này vào cuối tuổi thiếu niên. Gerard qua đời khi còn nhỏ, nỗi mất mát ấy ám ảnh mọi tác phẩm Kerouac viết về sau.

Bóng bầu dục là con đường giúp ông thoát khỏi Lowell. Năm 1940, một suất học bổng đưa ông đến Đại học Columbia; tại đây, ông gãy chân ngay mùa giải đầu tiên, bất hòa với huấn luyện viên Lou Little rồi dần rời xa trường. Năm 1942, ông lên tàu làm việc cho đội tàu buôn. Lực lượng Dự bị Hải quân giữ ông lại tám ngày vào năm 1943 rồi cho giải ngũ vì lý do tâm thần, với chẩn đoán “nhân cách phân liệt”.

Trở lại New York, ông kết thân với Allen Ginsberg, William S. Burroughs và sau đó là Neal Cassady, một gã lang thang nói năng như súng liên thanh đến từ Denver. Năm 1944, Lucien Carr, một người bạn khác trong nhóm, đâm chết David Kammerer; Kerouac giúp phi tang chứng cứ, bị tạm giữ với tư cách nhân chứng quan trọng rồi kết hôn với Edie Parker để gia đình cô nộp tiền bảo lãnh cho mình. Ông và Burroughs biến vụ án thành cuốn tiểu thuyết And the Hippos Were Boiled in Their Tanks, tác phẩm phải chờ đến năm 2008 mới tìm được nhà xuất bản. Tiểu thuyết đầu tay thực sự của ông, The Town and the City, ra mắt năm 1950 dưới tên John Kerouac nhưng bán không chạy.

Rồi cuộn bản thảo ra đời. Tháng 4 năm 1951, trong căn hộ ở số 454 West 20th Street, Manhattan, ông đánh máy bản thảo đầu tiên của On the Road trong khoảng ba tuần, theo niềm tin rằng văn xuôi nên tuôn chảy như một đoạn độc tấu jazz, không cần chỉnh sửa. Cassady trở thành Dean Moriarty, Ginsberg thành Carlo Marx, còn chính Kerouac là người kể chuyện Sal Paradise. Tác phẩm mất sáu năm và bị nhiều nơi từ chối trước khi được in. Khi Viking Press cuối cùng phát hành bản đã biên tập vào ngày 5 tháng 9 năm 1957, Gilbert Millstein viết trên The New York Times rằng đây là “phát ngôn được thể hiện đẹp đẽ nhất, rõ ràng nhất và quan trọng nhất từ trước đến nay” của thế hệ mà Kerouac gọi là “beat”.

Danh tiếng ập đến chỉ trong chốc lát, kéo theo cả loạt bản thảo tồn đọng. Những cuốn sách được viết trong quãng thời gian chật vật lần lượt xuất hiện: The Subterraneans và The Dharma Bums năm 1958, trong đó cuốn thứ hai là tiểu thuyết về Phật giáo và leo núi, lấy nhà thơ Gary Snyder làm hình mẫu; Doctor Sax và Maggie Cassidy, đều lấy bối cảnh Lowell, ra mắt năm 1959, cùng năm với tập thơ theo nhịp jazz Mexico City Blues, dài 242 “điệp khúc”. Tristessa và Lonesome Traveler tiếp nối vào năm 1960. Big Sur (1962) là cuốn u ám nhất, ghi lại cú sụp đổ vì nghiện rượu trên bờ biển California, còn Visions of Gerard (1963) cuối cùng cũng dành tặng người anh trai một cuốn sách. Desolation Angels ra mắt năm 1965. Ông xem những tiểu thuyết tự truyện này như một tác phẩm dài duy nhất, mang tên Huyền thoại Duluoz.

Cuộc sống của người nổi tiếng không hợp với ông. Các phóng viên muốn gặp vị vua của dân beatnik, còn ông chỉ muốn được nhìn nhận như một tiểu thuyết gia. Ông uống rượu ngày càng nhiều, phần lớn sống cùng mẹ và kết hôn với Stella Sampas vào năm 1966; bà là em gái một người bạn thuở nhỏ ở Lowell. Ngày 21 tháng 10 năm 1969, ông qua đời tại một bệnh viện ở St. Petersburg, Florida, vì xuất huyết nội do xơ gan. Ông hưởng thọ 47 tuổi. Ông được an táng tại Nghĩa trang Edson ở Lowell. Người con duy nhất của ông, nhà văn Jan Kerouac, sinh năm 1952 với người vợ thứ hai Joan Haverty, chỉ được ông thừa nhận sau đó nhiều năm, khi kết quả xét nghiệm máu được công bố.

Màn ảnh vẫn không ngừng tìm đến ông. Năm 1959, ông đọc lời dẫn cho phim ngắn Pull My Daisy của Robert Frank và Alfred Leslie; năm sau, MGM chuyển thể The Subterraneans. Mãi đến năm 2012, Walter Salles mới đưa On the Road lên màn ảnh, với Sam Riley trong vai Sal và Garrett Hedlund trong vai Dean; Big Sur của Michael Polish ra mắt năm 2013, với Jean-Marc Barr vào vai Kerouac, còn Kill Your Darlings cùng năm quay lại vụ Carr sát hại Kammerer. Năm 2007, Viking xuất bản nguyên văn bản thảo chưa chỉnh sửa, giữ nguyên tên thật, với nhan đề On the Road: The Original Scroll; cũng trong năm đó, Đại học Massachusetts Lowell trao bằng tiến sĩ danh dự cho ông.

Lowell tổ chức lễ hội Kerouac mùa thu từ ngày 8 đến 12 tháng 10, với các buổi đọc sách và tour đi bộ qua những con phố ông từng viết về. Còn cuộn bản thảo sẽ được đưa về nhà thờ nơi thị trấn tiễn biệt ông.

Thẻ: tiểu thuyết gia, Jack Kerouac, Allen Ginsberg, Beat Generation, Big Sur, On the Road

Nội dung tương tự

Herman Melville, viên thanh tra hải quan đã viết xong đại tiểu thuyết của nước Mỹ

Nick Harkaway, cây bút khoa học viễn tưởng ngông cuồng đang giữ cho George Smiley của cha mình sống tiếp

Philip K. Dick, nhà văn khoa học viễn tưởng đã mô tả thực tại trước khi nó xảy ra

Tom Clancy, người bảo hiểm đã định hình giọng nói của quân đội Mỹ

Oscar Wilde, ký ức văn hóa và đời sống hậu thế của một thiên tài bị tai tiếng bao phủ

Jean-Michel Basquiat, họa sĩ có bức tranh vừa được bán 52,7 triệu USD gần bốn thập kỷ sau khi qua đời