Bryan Konietzko, cha đẻ Avatar: The Last Airbender, và một thế giới luôn lớn hơn màn ảnh

Bryan Konietzko

Photo: Mike Rollerson at https://www.flickr.com/photos/mikerollerson/ / CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons

Sinh	1976 Cleveland, Ohio, United States
Nghề nghiệp	Họa sĩ hoạt hình, biên kịch và nhà sản xuất điều hành
Giải thưởng	Peabody

Những thế giới do Bryan Konietzko vẽ nên dường như luôn rộng lớn hơn những màn ảnh dành cho chúng. Từng có lần một kênh truyền hình cáp gỡ The Legend of Korra khỏi lịch phát sóng giữa mùa rồi đưa các tập còn lại lên mạng. Paramount hủy kế hoạch chiếu rạp bộ phim đầu tiên của Avatar Studios, rồi bản phim hoàn chỉnh bị rò rỉ lên mạng xã hội nhiều tháng trước khi có mặt trên các nền tảng trực tuyến. Người hâm mộ chưa bao giờ quay lưng. Khoảng cách giữa lòng trung thành của khán giả và sự dè dặt của những công ty sở hữu các chương trình ấy luôn hiện diện trong suốt sự nghiệp của ông; giờ đây, câu hỏi là liệu ông có thể thu hẹp khoảng cách đó trên cương vị người điều hành sản xuất hay không.

Konietzko sinh ra ở một vùng ngoại ô Cleveland, bang Ohio, rồi lớn lên quanh Atlanta và Louisville, trước khi tốt nghiệp trung học ở Roswell, Georgia. Sau một năm học dự bị tại Art Academy of Cincinnati, ông chuyển đến Rhode Island School of Design, nơi ông gặp Michael Dante DiMartino, người cộng sự cùng ông chia sẻ gần như mọi phần ghi công kể từ đó. Tốt nghiệp ngành minh họa, ông theo DiMartino đến Los Angeles, nơi người bạn giúp ông bước chân vào lĩnh vực hoạt hình truyền hình.

Ông học nghề qua những chương trình của người khác. Tại Film Roman, ông thiết kế nhân vật cho Family Guy, làm trợ lý đạo diễn cho Mission Hill và King of the Hill, rồi gia nhập Invader Zim của Nickelodeon năm 2000 với vai trò họa sĩ phân cảnh và giám đốc mỹ thuật. Khi Invader Zim kết thúc năm 2002, lãnh đạo Nickelodeon Eric Coleman mời ông và DiMartino trình bày ý tưởng cho một loạt phim của riêng mình.

Ý tưởng ấy trở thành Avatar: The Last Airbender, phát sóng trên Nickelodeon từ năm 2005 đến 2008. Phim kể về Aang, cậu bé tỉnh dậy sau một thế kỷ bị đóng băng trong băng, phát hiện thế giới đang chìm trong chiến tranh và bản thân phải chịu trách nhiệm chấm dứt cuộc chiến. Tác phẩm lấy cảm hứng từ võ thuật châu Á cùng tư tưởng Phật giáo và Hindu giáo với chiều sâu hiếm thấy ở truyền hình thiếu nhi. Konietzko là đồng sáng tạo, nhà sản xuất điều hành kiêm giám đốc mỹ thuật, đồng thời lồng tiếng một số vai nhỏ, trong đó có một tên cướp biển chuyên rao hàng. Năm 2008, khi vinh danh bộ phim, Peabody Awards nhận xét tác phẩm gần với tinh thần và độ phức tạp của The Lord of the Rings hơn là một phim hoạt hình phiêu lưu thông thường.

Thành công cũng đưa ông đến va chạm đầu tiên với một cỗ máy lớn hơn. Konietzko và DiMartino giữ vai trò nhà sản xuất điều hành trong phiên bản người đóng Tiết khí sư cuối cùng của M. Night Shyamalan năm 2010, và sau này cho biết những đóng góp của họ phần lớn bị phớt lờ. Aaron Ehasz, biên kịch trưởng của loạt phim, sau đó tuyên bố mùa thứ tư của phim hoạt hình đã bị gác lại để nhường chỗ cho bộ phim điện ảnh; các nhà sáng tạo phủ nhận rằng mùa phim ấy từng được đưa ra bàn thảo.

Câu trả lời của họ là The Legend of Korra, phần tiếp nối gồm 52 tập, phát sóng từ năm 2012 đến 2014, với nhân vật trung tâm là một cô gái tuổi teen. Nickelodeon tỏ ra do dự, và Konietzko từng nhắc lại định kiến phổ biến trong ngành mà bộ phim phải đối mặt: “Con gái sẽ xem phim về con trai, nhưng con trai thì không xem phim về con gái.” Cảnh cuối, Korra và Asami Sato nắm tay đối diện nhau, được dàn dựng để gợi lại khuôn hình cuối của loạt phim gốc, ngày nay được xem là dấu mốc mở đường cho những mạch truyện LGBTQ+ trong hoạt hình thiếu nhi.

The Legend of Korra cũng là nơi những lời chỉ trích nhắm vào ông bắt đầu. Một số nhà phê bình cho rằng chuyện tình cảm chưa được xây dựng đủ thuyết phục, còn toàn bộ loạt phim thì chao đảo giữa các mùa, đến nay vẫn khiến cả người yêu lẫn người không thích tranh luận. Nhà đài cũng chẳng giúp tình hình khá hơn. Sau khi mùa thứ ba phát sóng với tỷ suất người xem thấp, Nickelodeon rút các tập còn lại khỏi truyền hình và đưa chúng lên mạng, rồi cắt ngân sách mùa thứ tư tương đương kinh phí của một tập; thay vì sa thải nhân viên, các nhà sáng tạo lấp chỗ trống bằng một tập tổng hợp những đoạn phim cũ. Một lời chỉ trích nặng ký hơn liên quan đến phạm vi sáng tác. Trong hơn hai thập kỷ, gần như mọi tác phẩm Konietzko thực hiện đều thuộc về cùng một thế giới hư cấu, còn Threadworlds, tiểu thuyết đồ họa khoa học viễn tưởng ông công bố cùng First Second năm 2015, vẫn chưa có ngày phát hành.

Năm 2018, Netflix chọn bộ đôi làm người điều hành sản xuất phiên bản người đóng của Avatar: The Last Airbender. Hai năm sau, cả hai rời dự án, viện dẫn những khác biệt về sáng tạo; Konietzko nói với người hâm mộ trên Instagram rằng ông chỉ có thể chia sẻ đến thế. Cũng trong năm đó, phim hoạt hình gốc được phát hành trên Netflix tại Mỹ và trụ trong top 10 hằng ngày suốt 60 ngày liên tiếp, lập kỷ lục. Khán giả đã trưởng thành chứ không hề rời bỏ bộ phim. Loạt phim người đóng ra mắt năm 2024 mà không có họ.

Nickelodeon đã nhìn vào những con số ấy. Tháng 2 năm 2021, hãng thành lập Avatar Studios, với Konietzko và DiMartino làm đồng giám đốc sáng tạo. Phim điện ảnh đầu tiên của hãng, Avatar Aang: The Last Airbender, do Lauren Montgomery đạo diễn từ câu chuyện Konietzko đồng chấp bút và do ông sản xuất, đưa Aang cùng bạn bè trở lại khi họ đã trưởng thành; Eric Nam lồng tiếng Aang, còn Dave Bautista vào vai Tagah, một tiết khí sư du hành kỳ cựu. Paramount hủy kế hoạch phát hành phim tại rạp để chuyển sang Paramount+, và tháng 4 năm 2026, toàn bộ phim bị rò rỉ trên mạng. “Sáng Chủ nhật, tôi thức dậy và đọc được tin này,” Konietzko nói với Reuters tại San Diego Comic-Con. “Chuyện khó chịu, khá khiếm nhã và chẳng có chút trang trọng nào như vậy xảy ra thực sự rất phũ phàng.” Phim bắt đầu phát trực tuyến ngày 25 tháng 7, sau một tuần chiếu đủ điều kiện tranh giải tại một rạp ở Los Angeles và một rạp khác ở New York.

Avatar: Seven Havens, do ông đồng sáng tạo với DiMartino, lên sóng Paramount+ ngày 9 tháng 10 năm 2026 với ba tập; các tập còn lại trong quyển đầu tiên gồm 13 tập sẽ lần lượt phát hành hằng tuần đến ngày 30 tháng 10. Câu chuyện diễn ra 225 năm sau thời Korra, trong một thế giới bị tàn phá bởi thảm họa mà người ta đổ lỗi cho cô, và theo chân cặp song sinh Avatar Pavi và Nisha. Loạt phim do hãng phim Pháp La Chouette Compagnie thực hiện phần hoạt hình; các nhà sáng tạo cho biết Mœbius và anime thập niên 1990 là những nguồn tham khảo hình ảnh. Ngay trong ngày công chiếu, Paramount+ đã gia hạn loạt phim cho Quyển 3 và Quyển 4.

Ngoài công việc ở hãng phim, Konietzko kết hôn với vũ công Lisa Wahlander, người từng tham gia loạt phim gốc với vai trò điều phối võ thuật và quay phim. Ông cũng chơi nhạc: trước đây là thành viên ban nhạc Ginormous, còn từ năm 2017 tham gia dự án heavy metal Eonothem.

Tại buổi tọa đàm New York Comic Con cũng vinh danh Avatar: Seven Havens, ban tổ chức công bố Avatar Kuruk: Wave of Chaos, câu chuyện về một Avatar tuổi teen nổi loạn, phá vỡ truyền thống hàng nghìn năm khi học bốn nguyên tố trên đường phiêu lưu, luôn đi trước người thầy nóng nảy, đám hải tặc ngỗ ngược và những linh hồn hỗn loạn một bước. Thông báo của Paramount nêu Konietzko là người điều hành sản xuất. Phim chưa có ngày phát hành. Sau hai mươi năm để người khác quyết định thế giới của mình có thể xuất hiện ở đâu, giờ đây ông được tự quyết định những gì sẽ bước vào thế giới ấy.