EU muốn TikTok ngừng dùng thời gian xem của bạn để chọn video tiếp theo

Các cơ quan quản lý châu Âu muốn TikTok ngừng làm điều khiến mục Dành cho bạn trở nên cá nhân hóa đến mức khó tin: tính xem bạn dừng lại bao lâu ở mỗi video. Ủy ban châu Âu cho rằng hệ thống đề xuất của ứng dụng cuốn người dùng vào những “hố thỏ” nội dung về nỗi buồn, sự cô lập và hình ảnh cơ thể, trong khi các công cụ TikTok cung cấp để thoát khỏi vòng lặp ấy chưa đủ hiệu quả.

Ai từng nhấn “không quan tâm” ở một video rồi vẫn liên tục thấy những video gần như y hệt xuất hiện sẽ hiểu lời phàn nàn này. Brussels cho rằng thuật toán ưu tiên thời lượng xem hơn yêu cầu rõ ràng của người dùng về việc muốn xem ít nội dung nào đó hơn; vì vậy, người xem nán lại ở các video giảm cân, dù không hề vui vẻ, vẫn sẽ được đề xuất thêm những video tương tự. Nếu kết luận này được giữ nguyên, TikTok sẽ phải thiết kế lại cách mục nội dung chính quyết định video tiếp theo người dùng nhìn thấy tại châu Âu.

Vụ việc dựa trên hai cáo buộc. Thứ nhất, TikTok đã không đánh giá đầy đủ nguy cơ thiết kế hệ thống đề xuất đẩy người dùng vào những vòng xoáy nội dung ấy. Theo Ủy ban, hệ thống xem việc liên tục xem hoặc thích những nội dung có khả năng gây tổn thương là dấu hiệu tích cực cho thấy người dùng quan tâm; việc tiếp xúc lặp đi lặp lại có thể làm gia tăng nỗi buồn, lo âu, sự bất mãn với cơ thể, suy giảm lòng tự trọng và khiến các chứng rối loạn ăn uống trở nên nghiêm trọng hơn. Trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương được xác định là những nhóm có nguy cơ cao nhất.

Cáo buộc thứ hai là các biện pháp bảo vệ TikTok đang áp dụng chưa đủ hiệu quả. Công ty cho biết họ trộn nhiều loại video khác nhau vào bảng tin, đồng thời cung cấp các tùy chọn như công cụ quản lý chủ đề, cho phép người dùng tăng hoặc giảm mức độ xuất hiện của từng chủ đề. Tuy nhiên, Ủy ban cho rằng cách đa dạng hóa này không làm giảm tần suất xuất hiện của các video tương tự, trong đó có nội dung về những khó khăn liên quan đến sức khỏe tâm thần; các tùy chọn kiểm soát cũng “không thực sự giúp người dùng kiểm soát nội dung được đề xuất cho họ”.

Yêu cầu của cơ quan quản lý cụ thể khác thường. Ở giai đoạn này, Ủy ban cho rằng TikTok nên dựa nhiều hơn vào những sở thích người dùng chủ động nêu rõ, vô hiệu hóa thời lượng xem như một tín hiệu dùng để đề xuất nội dung, giúp người dùng dễ tìm và sử dụng các tùy chọn kiểm soát hơn, đồng thời thường xuyên kiểm tra thuật toán. Thời lượng xem là một trong những tín hiệu chủ chốt của các bảng tin video ngắn, nên loại bỏ yếu tố này sẽ làm thay đổi cách TikTok vận hành từ cốt lõi. Chỉ chỉnh sửa menu cài đặt sẽ không đáp ứng được yêu cầu đó.

TikTok bác bỏ các kết luận. “Ủy ban đã đưa ra một loạt tuyên bố sai lệch về bản chất, bóp méo kiến trúc nền tảng của chúng tôi cũng như cam kết bảo vệ an toàn người dùng”, một người phát ngôn nói với Euronews Next, đồng thời cho biết công ty có “thành tích vững chắc trong việc bảo vệ cộng đồng, đồng thời trao cho người dùng quyền kiểm soát trực tiếp và dễ sử dụng đối với trải nghiệm nội dung của họ”.

Có những lý do để không nên vội kỳ vọng. Đây mới là kết luận sơ bộ, chưa phải phán quyết, và chính Ủy ban cũng nói rằng các kết luận này không định trước kết quả cuối cùng. TikTok hiện có thể đọc hồ sơ điều tra và gửi văn bản phản hồi; các vụ việc theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số thường diễn tiến chậm: những kết luận về thiết kế gây nghiện được công bố hồi đầu năm nay, trong đó đề cập đến tính năng cuộn vô hạn, vẫn chưa dẫn đến quyết định cuối cùng. Ủy ban cũng chưa công bố dữ liệu nội bộ của TikTok mà họ dựa vào, nên người ngoài chưa thể đánh giá mức độ thuyết phục của bằng chứng.

Mọi thay đổi chỉ bắt buộc về mặt pháp lý trong phạm vi Liên minh châu Âu. Người dùng ở Mỹ, Mỹ Latinh và châu Á sẽ không thấy gì khác biệt, trừ khi TikTok tự nguyện áp dụng biện pháp khắc phục ở mọi nơi; tiền lệ của công ty cho thấy khả năng này không cao. Khi Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số bắt đầu có hiệu lực, TikTok đã cho người dùng châu Âu lựa chọn bảng tin Dành cho bạn không cá nhân hóa, nhưng không cung cấp tùy chọn đó trên toàn cầu.

Áp lực không chỉ nhắm vào một ứng dụng. Tháng 7, Ủy ban yêu cầu Meta thay đổi điều mà họ gọi là thiết kế gây nghiện trên Facebook và Instagram; TikTok cũng đã nhận các kết luận sơ bộ liên quan đến việc bảo vệ tài khoản của trẻ vị thành niên.

Ủy ban công bố các kết luận vào ngày 6 tháng 11 năm 2026, trong khuôn khổ thủ tục chính thức nhằm vào TikTok được khởi động từ đầu năm 2024. Cùng vụ việc này, các kết luận về thiết kế gây nghiện được đưa ra vào tháng 2 năm 2026 và về trẻ vị thành niên vào tháng 7 năm 2026; một nhánh điều tra về tính minh bạch quảng cáo kết thúc bằng các cam kết có tính ràng buộc vào tháng 12 năm 2025. Cơ quan quản lý truyền thông Ireland, Coimisiún na Meán, đã hỗ trợ cuộc điều tra. Hội đồng Dịch vụ Kỹ thuật số châu Âu sẽ được tham vấn trong lúc TikTok chuẩn bị phản biện. Nếu giữ nguyên quan điểm, Ủy ban có thể ra quyết định xác định hành vi không tuân thủ và áp mức phạt lên tới 6% tổng doanh thu toàn cầu hằng năm của công ty.

Thẻ: mang xa hoi, tiktok, European Commission, Digital Services Act, sức khỏe tâm thần