Evan Spiegel, nhà sáng lập Snapchat đặt cược cả Snap vào kính thực tế tăng cường

Evan Spiegel

Photo: cellanr / CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons

Sinh	4 tháng 6, 1990 Los Angeles
Nghề nghiệp	Doanh nhân công nghệ
Giải thưởng	Time 100

Trong phần lớn sự nghiệp, Evan Spiegel đã chứng kiến những công ty lớn hơn kiếm tiền từ các ý tưởng mà Snapchat đưa ra trước. Định dạng Story dọc, tự biến mất, hiện phủ khắp Instagram và WhatsApp, vốn khởi nguồn từ ứng dụng của anh. Giờ đây, nhà đồng sáng lập kiêm CEO Snap Inc. muốn các nhà đầu tư đặt niềm tin vào một thứ khó sao chép hơn: Specs, cặp kính thực tế tăng cường có giá hơn 2.000 USD, do một công ty chưa từng kết thúc năm tài chính với lợi nhuận ròng sản xuất. Một quỹ đầu tư chủ động muốn tách dự án thành công ty riêng hoặc đóng cửa. Spiegel không nhất thiết phải nghe theo, bởi cổ phiếu bán ra công chúng không có quyền biểu quyết.

Spiegel lớn lên ở Pacific Palisades, là con trai của hai luật sư tại Los Angeles, cách những bãi biển nơi Snap sau này đặt văn phòng chỉ vài dặm. Khi học tại Crossroads School ở Santa Monica, anh đã theo các lớp thiết kế tại Otis College of Art and Design, rồi học thiết kế sản phẩm ở Stanford. Trong một lớp học tại đây, anh trình bày ý tưởng về ứng dụng ảnh tự xóa. Cùng các bạn học Bobby Murphy và Reggie Brown phát triển sản phẩm, anh tung ra nguyên mẫu với tên Picaboo; chỉ vài tuần sau, ứng dụng được đổi tên thành Snapchat.

Sinh tại Los Angeles vào tháng 6 năm 1990, Spiegel mới 20 tuổi khi đưa ra ý tưởng đó vào tháng 4 năm 2011; Picaboo có mặt trên App Store vào tháng 7 cùng năm. Câu chuyện khai sinh ứng dụng có một chi tiết gây tranh cãi. Brown kiện vào năm 2013, nói rằng ý tưởng ảnh tự biến mất là của mình và anh đã bị gạt khỏi dự án; trong lời khai, Spiegel gọi Brown là thực tập sinh. Snap trả 157,5 triệu USD để dàn xếp vụ kiện vào năm 2014, nhưng công chúng chỉ biết khoản tiền này khi công ty nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Trước đó, Spiegel đã rời Stanford không lâu trước khi hoàn tất chương trình học, và vào tháng 11 năm 2013, anh từ chối lời đề nghị bằng tiền mặt trị giá 3 tỷ USD được cho là đến từ Facebook. Anh quay lại học nốt số tín chỉ còn thiếu và tốt nghiệp vào năm 2018.

Điều khiến anh từ chối là một tính năng ra mắt vào chính mùa thu năm đó. Stories cho phép người dùng xâu chuỗi các snap thành một nội dung kéo dài 24 giờ, hiển thị với toàn bộ bạn bè; đến giữa năm 2014, tính năng này đã vượt tin nhắn riêng tư để trở thành cách sử dụng ứng dụng phổ biến nhất. Instagram ra mắt phiên bản riêng vào năm 2016. Tháng 9 năm đó, Snapchat Inc. đổi tên thành Snap Inc. và công bố Spectacles, kính râm có camera quay các đoạn phim dài 10 giây, được bán từ những máy bán hàng màu vàng mang tên Snapbots. Spiegel gọi chúng là món đồ chơi. Khoảng 220.000 chiếc đã được bán ra, còn cuối năm 2017, công ty ghi giảm khoảng 40 triệu USD giá trị hàng tồn kho và linh kiện chưa bán được.

Snap niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán New York vào tháng 3 năm 2017, với mã SNAP. Ở tuổi 26, Spiegel trở thành một trong những CEO trẻ nhất của một công ty đại chúng, chỉ hai năm sau khi Forbes xếp anh là tỷ phú trẻ nhất thế giới. Cấu trúc đợt phát hành là điểm gây tranh luận nhiều nhất: nhà đầu tư bên ngoài nhận cổ phiếu không có quyền biểu quyết, trong khi Spiegel và Murphy nắm hơn 70% quyền biểu quyết. Time đưa anh vào danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất năm 2014 và một lần nữa vào năm 2017.

Hình ảnh nhà sáng lập có tầm nhìn về sản phẩm chưa bao giờ phản ánh toàn bộ câu chuyện. Năm 2014, những email Spiegel viết khi còn ở hội nam sinh tại Stanford bị rò rỉ lên Gawker, chứa đầy những lời lẽ phân biệt phụ nữ và người đồng tính; Spiegel nói anh vô cùng xấu hổ và không có gì để biện minh. Cuộc cải tổ Snapchat năm 2017 vấp phải đơn kiến nghị có hơn 1,2 triệu người dùng ký tên. Đến tháng 2 năm 2018, một dòng tweet của Kylie Jenner hỏi liệu còn ai mở ứng dụng hay không đã kéo theo mức giảm hơn 1,3 tỷ USD trong giá trị vốn hóa thị trường của Snap. Cơ chế quản trị cho phép Spiegel theo đuổi tầm nhìn dài hạn cũng đồng nghĩa không cổ đông nào có thể ngăn một canh bạc thất bại.

Năm nay, cơ chế đó bị thử thách công khai hơn bất kỳ năm nào trước đây. Tháng 1, Snap chuyển mảng kính sang một công ty con độc lập mang tên Specs Inc. Ngày 31 tháng 3, Irenic Capital, quỹ nắm lợi ích kinh tế tương đương khoảng 2,5% cổ phiếu loại A của Snap, công bố thư kêu gọi Spiegel tách mảng này thành công ty riêng hoặc đóng cửa, cho rằng Snap đã chi hơn 3,5 tỷ USD cho dự án và đang đốt khoảng 500 triệu USD mỗi năm. Hai tuần sau, Spiegel cắt giảm khoảng 1.000 việc làm, tương đương 16% nhân sự, gọi đây là “thời khắc thử lửa” và cam kết tiết kiệm hơn 500 triệu USD mỗi năm. “Đây là một quyết định vô cùng khó khăn, và tôi thành thật xin lỗi những đồng nghiệp sẽ phải rời công ty,” anh viết trong bản ghi nhớ được Business Insider đưa tin.

Nhưng anh không cắt giảm mảng kính. Tại Augmented World Expo vào tháng 6, Spiegel công bố Specs với giá 2.195 USD và nói với Reuters rằng nhà đầu tư có thể muốn lợi nhuận ngắn hạn, còn công việc của anh là tạo nên thành công dài hạn. Kết quả quý II công bố vào tháng 8 phần nào giúp anh có cơ sở bảo vệ quyết định: doanh thu tăng 19%, lên 1,6 tỷ USD; khoản lỗ ròng thu hẹp còn 164 triệu USD; số người dùng hoạt động hằng ngày đạt 493 triệu. Trong một thông điệp gửi nhân viên vào tháng 9, anh thừa nhận “chúng ta chưa từng có một năm trọn vẹn đạt lợi nhuận ròng theo GAAP” và đưa ra một câu nhắm đến các đối thủ: “TikTok có xu hướng, Meta có quy mô, còn Snapchat hiểu con người thật của bạn.”

Tại sự kiện ra mắt ở Los Angeles ngày 16 tháng 9, Spiegel giới thiệu Specs như một phần của hệ thống mà anh gọi là Specs Intelligence, với hộp sạc bổ sung kết nối di động, Verizon là nhà mạng đầu tiên tại Mỹ, cùng các đối tác như Shopify và NBA. Những bài đánh giá sau khi trực tiếp trải nghiệm sớm nhận xét gọng kính khá cồng kềnh và góc nhìn hẹp; đến tháng 10, Forbes gói gọn mối hoài nghi bằng nhận định: Spiegel luôn nhìn thấy tương lai nhưng dường như không thể chinh phục nó.

Ngoài công việc, Spiegel kết hôn với người mẫu Australia Miranda Kerr tại Los Angeles vào tháng 5 năm 2017. Họ có ba con trai, và anh là cha dượng của con trai Kerr với Orlando Bloom. Là người đặc biệt yêu mến văn hóa Pháp, anh nhập quốc tịch Pháp vào năm 2018. Anh gia nhập hội đồng quản trị KKR vào năm 2021 và phòng tranh Gagosian vào năm 2022. Tại lễ tốt nghiệp năm 2022 của Otis College, anh và Kerr đã trả hết khoản nợ sinh viên cho cả khóa tốt nghiệp.

Specs dự kiến được giao vào mùa thu này tại Mỹ, Anh và Pháp; một không gian trải nghiệm mở cửa cho công chúng ở Los Angeles từ ngày 1 tháng 10. Những con số bán hàng đầu tiên sẽ cho thấy người đàn ông từng từ chối Facebook đã tạo ra chiếc máy tính tiếp theo, hay chỉ làm lại món đồ chơi với mức giá 2.195 USD.

Thẻ: ceos, kinh doanh, doanh nhân, Evan Spiegel, Snap Inc., Snapchat

Tin nổi bật — Evan Spiegel

Xem tất cả →

Người liên quan

Tin nổi bật — Evan Spiegel

Kính AR của Snap có giá 2.195 USD — hoạt động độc lập không cần điện thoại

AI Specs của Snap có mặt trên iPhone và Mac, nhưng tính năng dự đoán chỉ dành cho người được mời

Evan Spiegel đã thấy trước điều này: “một cách hoàn toàn mới để chia sẻ một ngày của bạn với bạn bè — hoặc với tất cả mọi người”

Người liên quan

Thảo luận