Sonay Kartal thua chung kết Wuhan nhưng vẫn thành tay vợt nữ số 1 nước Anh

Mới cách đây không lâu, Sonay Kartal còn không thể đứng bên bồn rửa mặt đánh răng mà không «đau đớn tột cùng», theo lời cô. Giờ đây, cô là tay vợt nữ có thứ hạng cao nhất của quần vợt Anh. Những bài viết về tuần thi đấu của cô ở Wuhan gọi bước tiến ấy là chuyện cổ tích; và câu chuyện kết thúc đúng như thường thấy, bằng một thất bại quả cảm trong trận chung kết.

Cách nhìn ấy bỏ qua điều duy nhất Kartal thực sự có thể kiểm soát. Cô không tình cờ trở lại nhóm đầu của quần vợt nữ. Cô chọn con đường khó nhất, bước qua cánh cửa ấy trên cái lưng từng khiến cô phải nằm liệt giường, và chính canh bạc đưa cô vượt qua mọi đối thủ người Anh đã chạm giới hạn ở set ba trận chung kết với Maja Chwalinska.

Quyết định lao thẳng vào thử thách

Chấn thương của cô là một vết nứt do quá tải ở lưng. Chấn thương xảy ra tại Indian Wells hồi tháng Ba, sau khi cô thắng Madison Keys và Emma Navarro, trong trận vòng bốn gặp Elena Rybakina mà cô không thể thi đấu đến hết. Tiếp đó là quãng nghỉ dài nhất sự nghiệp: không dự French Open, Wimbledon hay US Open. «Trong khoảng tháng đầu tiên, tôi ở nhà nằm trên giường», cô nói với BBC. «Có những ngày tôi thấy khá hơn, nhưng cũng có những ngày tồi tệ đến mức tôi gần như không thể đi lại mà không đau.» Theo đội ngũ của cô, trong quá trình phục hồi, cô «đã cày ải hết mình, lúc nào cũng từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều».

Khi lưng hồi phục, cô đứng trước một ngã rẽ thực sự. Cô có thể trở lại từ từ ở những giải nhỏ hơn, nơi các đối thủ yếu hơn. Hoặc cô có thể dùng thứ hạng bảo lưu — cơ chế WTA dành cho các tay vợt phải nghỉ thi đấu ít nhất sáu tháng — để dự các giải WTA 1000 tại Trung Quốc, cấp độ ngay dưới các giải Grand Slam. «Tôi biết đó sẽ là một lựa chọn khó khăn», cô nói. «Tập luyện tốt thì rất dễ, nhưng bước vào trận đấu lại là chuyện hoàn toàn khác. Tôi quyết định lao thẳng vào thử thách và đối đầu với những tay vợt giỏi nhất thế giới.»

Thử thách ấy quy tụ hàng loạt tên tuổi. Đang đứng thứ 170 thế giới, cô đánh bại Anhelina Kalinina, rồi đến Belinda Bencic, nhà vô địch Olympic Tokyo. Cô áp đảo Jasmine Paolini với tỷ số 6-2, 6-0. Ở trận tứ kết kéo dài ba set, cô bẻ game giao bóng của Elina Svitolina trong game cuối. Tại bán kết, theo Sky Sports, Jelena Ostapenko tung ra 50 cú đánh thắng điểm trước cô nhưng vẫn không thể thắng nổi một set: Kartal cứu các điểm set-point ở cả hai set rồi thắng trong hai loạt tie-break. Tennis Majors nhận định cô trở thành tay vợt có thứ hạng thấp nhất lọt vào chung kết WTA 1000 kể từ khi thể thức này ra đời năm 2009. Cô là tay vợt nữ người Anh thứ hai vào chung kết ở cấp độ này, sau Johanna Konta.

Phẩm chất đưa cô đi xa, và bức tường cô không thể vượt qua

Khi được hỏi điều gì đã đưa mình đến đó, Kartal hướng câu trả lời vào bản thân. «Tôi nghĩ về mặt tinh thần, đó là một trong những điểm mạnh lớn nhất của tôi trên sân quần vợt», cô nói với Sky Sports sau trận gặp Ostapenko. «Có thể tôi thấy cô ấy bắt đầu bực bội và mất bình tĩnh ở bên kia sân, nên tôi biết lúc đó mình chỉ cần tập trung cao độ.» Cô nói sự bình tĩnh ấy «đã ăn sâu vào con người tôi từ lâu».

Trong một set rưỡi đầu trận chung kết, sự bình tĩnh ấy là đủ. AFP thống kê có ba lần bẻ game giao bóng trong set mở màn kéo dài 45 phút, nơi Kartal làm chủ thế trận từ cuối sân. Cô lại bẻ game để dẫn 2-0 ở set hai. Rồi cơ thể bắt đầu lên tiếng. BBC đưa tin cô đã xin tư vấn y tế khi Chwalinska rời sân nghỉ ngắn, đồng thời cho biết thể trạng của Kartal bị đặt dấu hỏi từ đầu set hai. Chwalinska, một tay vợt thiên về phản công, kéo cô vào những loạt bóng bền dài hơn nhiều so với Ostapenko. Kartal đối mặt với 13 cơ hội bẻ game trong set đó, cứu được 10 nhưng vẫn để thua sau 71 phút.

Set ba là lúc cái giá phải trả hiện ra. Một cú bỏ nhỏ rồi một cú lốp bóng giúp Chwalinska bẻ game giao bóng của Kartal để dẫn 3-2; đến điểm championship point thứ ba của Chwalinska, cú thuận tay của Kartal bay ra ngoài: 2-6, 6-4, 6-2 sau hai giờ 43 phút. Kartal không tìm cách tô hồng thất bại. «Đó là một trận đấu đòi hỏi thể lực rất cao. Tôi nghĩ mình đã có cơ hội, và có lẽ chính lúc ấy quãng nghỉ sáu tháng khiến tôi chưa bắt nhịp trở lại», cô nói. Đây là trận thứ mười trong hành trình trở lại của cô. Sự điềm tĩnh có thể giúp bạn cứu một điểm set-point. Nhưng nó không thể bù lại quãng đường đôi chân chưa từng chạy.

Số 1 nước Anh, hơn 55 điểm

650 điểm dành cho á quân đã hoàn tất phần việc còn lại. Trong bảng xếp hạng WTA công bố hôm thứ Hai, Kartal đứng thứ 49, tăng 121 bậc và chỉ còn kém thứ hạng cao nhất trong sự nghiệp năm bậc. Katie Boulter, tay vợt từng giữ vị trí số 1 nước Anh, đứng thứ 58. Điểm số của hai người lần lượt là 1.097 và 1.042, chênh nhau 55 điểm. Emma Raducanu đứng thứ 109.

Phần thưởng lớn hơn nằm ở lịch thi đấu. Thứ hạng của Kartal đã được khôi phục sau mười trận, vì vậy cô không còn cần dùng thứ hạng bảo lưu để vào các giải như Australian Open; như BBC chỉ ra, điều này giúp cô thực sự có quyền lựa chọn thời điểm và địa điểm thi đấu. Quyết định đầu tiên của cô trên cương vị số 1 nước Anh là rút khỏi Japan Open ở Osaka, giải đấu mà cô dự kiến ra sân vào thứ Ba. «Mục tiêu của tôi ở chặng thi đấu tại châu Á chỉ là cố gắng bảo vệ số điểm giành được năm ngoái và tận dụng thứ hạng bảo lưu cho xứng đáng», cô nói. «Tôi nghĩ mình đã làm được nhiều hơn thế.»

Quần vợt Anh cần cô khỏe mạnh. Trong lúc Kartal vắng mặt ở ba trong bốn giải Grand Slam, không tay vợt nữ người Anh nào vượt qua vòng hai tại một giải Grand Slam mùa này. Cô đã làm được điều đó hai lần, đều tại Wimbledon: vào vòng ba với tư cách tay vợt vượt qua vòng loại năm 2024, rồi vào vòng bốn năm ngoái. Sinh ra ở Sidcup và lớn lên tại Brighton and Hove, có gốc Thổ Nhĩ Kỳ từ phía cha, cô cầm vợt lần đầu năm sáu tuổi sau khi xem anh trai chơi quần vợt.

Tại Wuhan, Kartal dành lời tri ân cho huấn luyện viên Ben Reeves, huấn luyện viên thể lực Ian Aylward và chuyên gia vật lý trị liệu Dani Gillanders. «Ba người ngồi trong khu vực của đội tôi chính là lý do tôi có mặt ở đây, khỏe mạnh và lấy lại thể lực», cô nói. Chỉ trong một tuần, thử thách đã đưa cô lên vị trí số 1 nước Anh. Giữ được vị trí ấy là nhiệm vụ của cả ba người họ, cùng lợi thế 55 điểm và lịch thi đấu mà giờ đây cô có thể tự mình sắp xếp.

Thẻ: Wuhan Open, Maja Chwalińska, Katie Boulter, Sonay Kartal, WTA rankings