Kelly Clarkson, quán quân American Idol đầu tiên mất hai thập kỷ để giành lại quyền kiểm soát

Kelly Clarkson

Photo: Stephen Schester/Carlin Leslie / Public domain, via Wikimedia Commons

Sinh	24 tháng 4, 1982 Fort Worth, Texas, United States
Nghề nghiệp	Ca sĩ kiêm nhạc sĩ
Nổi tiếng với	Quỷ Lùn Tinh Nghịch: Chuyến Lưu Diễn Thế Giới, Ngôi Sao Phương Đông, Hội Thú Bông Ngộ Nghĩnh
Giải thưởng	3 Grammy · 2 Giải MTV Video Music

Kelly Clarkson là quán quân đầu tiên của American Idol, và phần lớn thời gian sau đó cô đã nỗ lực giành lại quyền kiểm soát sự nghiệp. Chưa ai từng nghi ngờ giọng hát của cô: chất giọng ngực đầy nội lực, chuyển từ những đoạn luyến kiểu phúc âm sang các bản ballad đồng quê mà không hề chệch nhịp. Còn quyền kiểm soát thì khó nắm giữ hơn nhiều. Hãng đĩa chọn đĩa đơn cho cô, một chương trình truyền hình định hình hình ảnh của cô, còn người quản lý thu hoa hồng từ những hợp đồng mà sau này cơ quan quản lý của tiểu bang kết luận ông ta không có giấy phép để thực hiện. Giờ đây, cô phát hành nhạc qua hãng đĩa do chính mình sở hữu, đã khép lại chương trình trò chuyện ban ngày mang về cho cô nhiều giải Emmy, và trở lại ghế huấn luyện viên trên The Voice. Câu hỏi còn bỏ ngỏ là liệu nữ ca sĩ có thể bước ra khỏi cái bóng của vai trò người dẫn chương trình hay không.

Kelly Brianne Clarkson sinh tại Fort Worth, Texas, ngày 24 tháng 4 năm 1982 và lớn lên cùng mẹ ở Burleson, một thị trấn nhỏ phía nam thành phố. Năm lớp bảy, cô giáo dạy hợp xướng Cynthia Glenn nghe cô hát ở hành lang trường học và khuyên cô đi thử giọng. Sau khi tốt nghiệp Burleson High School, cô từ chối học bổng của University of Texas at Austin, University of North Texas và Berklee để theo đuổi hợp đồng thu âm. Cô nhận được lời mời từ Jive và Interscope, nhưng đều từ chối. Sau này cô kể: “Họ sẽ đóng khung tôi hoàn toàn thành một nghệ sĩ nhạc pop sến.” Chuyển đến Los Angeles chỉ giúp cô thu được vài bản demo, ngoài ra chẳng có gì đáng kể; sau một vụ hỏa hoạn tại căn hộ, cô trở về Burleson.

Bạn bè đã động viên cô tham gia mùa đầu tiên của American Idol. Tháng 9 năm 2002, cô chiến thắng với 58% số phiếu, vượt qua Justin Guarini, và ngay tại chỗ được RCA ký hợp đồng dưới sự dẫn dắt của Clive Davis cùng Simon Fuller, người sáng tạo chương trình. Đĩa đơn đăng quang của cô, A Moment Like This, tăng vọt từ vị trí 52 lên số một trên Billboard Hot 100, phá kỷ lục về cú nhảy thứ hạng từng do Beatles nắm giữ, đồng thời trở thành đĩa đơn bán chạy nhất năm tại Hoa Kỳ. Album đầu tay Thankful ra mắt ở vị trí số một trên Billboard 200 năm 2003. Hợp đồng còn buộc cô tham gia From Justin to Kelly, một phim ca nhạc lấy bối cảnh bãi biển đóng cùng Guarini. Cô nói mình chỉ nhận lời vì “nghĩa vụ theo hợp đồng”.

Bước ngoặt rời xa hình ảnh trước đó đến với album thứ hai. Clarkson chấm dứt hợp tác với công ty quản lý của Fuller, đồng sáng tác sáu ca khúc và định hướng Breakaway theo âm thanh guitar. Since U Been Gone, do Max Martin và Dr. Luke chấp bút, trở thành khuôn mẫu cho dòng nhạc pop-rock trên radio trong suốt thập kỷ tiếp theo; Behind These Hazel Eyes cũng lọt vào top 10, còn Because of You — bản ballad cô viết năm 16 tuổi về cuộc ly hôn của cha mẹ, từng bị RCA loại khỏi album đầu tay — đứng đầu các bảng xếp hạng châu Âu. Album bán được hơn 12 triệu bản trên toàn thế giới và mang về cho cô hai giải Grammy năm 2006, ở hạng mục Album giọng pop xuất sắc nhất và Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất.

Sau đó, cô đòi hỏi nhiều quyền tự quyết hơn. Với My December, cô viết toàn bộ ca khúc, làm việc cùng ban nhạc lưu diễn thay vì các nhà sản xuất chuyên tạo hit, đồng thời thay Davis giữ vai trò nhà sản xuất điều hành. Ông muốn thu âm lại một số ca khúc cho phù hợp với radio; cô từ chối. “Tôi đã bán hơn 15 triệu đĩa trên toàn thế giới, vậy mà chẳng ai lắng nghe những gì tôi muốn nói,” cô phát biểu vào thời điểm đó. Hãng đĩa cắt giảm hoạt động quảng bá, chuyến lưu diễn bị hủy rồi được tổ chức lại với quy mô nhỏ hơn, và sau này cô đã xin lỗi Davis. Dù vậy, album vẫn ra mắt ở vị trí thứ hai và đạt chứng nhận bạch kim. Cô trở lại với dòng pop tươi sáng hơn qua All I Ever Wanted, có đĩa đơn My Life Would Suck Without You nhảy từ vị trí 97 lên số một, rồi đến Stronger. Ca khúc chủ đề giúp cô có đĩa đơn số một thứ ba trên Hot 100, đồng thời đưa cô trở thành nghệ sĩ đầu tiên hai lần đoạt Grammy cho Album giọng pop xuất sắc nhất. Piece by Piece, album thứ bảy và cuối cùng của cô với RCA, lên vị trí số một năm 2015.

Sự nghiệp thứ hai của cô bắt đầu trên truyền hình. Clarkson trở thành huấn luyện viên của The Voice năm 2018 và giành chiến thắng ngay mùa đầu tiên cùng Brynn Cartelli; với tổng cộng bốn quán quân, cô vẫn là nữ huấn luyện viên có nhiều chiến thắng nhất trong lịch sử chương trình. The Kelly Clarkson Show lên sóng tháng 9 năm 2019 và liên tiếp giành giải Daytime Emmy qua các năm. Tiết mục đặc trưng Kellyoke mở đầu mỗi tập bằng một ca khúc của nghệ sĩ khác, và những bản cover này dần trở thành phần âm nhạc mà đông đảo khán giả nghe thấy từ cô. Hợp đồng mới với Atlantic đưa đến hai album thiên về soul là Meaning of Life và Chemistry, trong đó album sau kể về cuộc hôn nhân tan vỡ của cô với người quản lý nghệ sĩ Brandon Blackstock, người cũng từng quản lý sự nghiệp của cô.

Đó là nghịch lý trong câu chuyện về quyền kiểm soát mà cô kể lại. Cuộc đối đầu xoay quanh My December là để cô được nhìn nhận như một nhạc sĩ, nhưng nền tảng giúp cô hiện diện trước công chúng nhiều nhất suốt bảy năm lại là một chương trình trò chuyện, nơi ngày nào cô cũng hát nhạc của người khác. Còn những album phát hành với Atlantic, dù được đón nhận khá tốt, cũng không tạo được dấu ấn ở tầm vóc của Since U Been Gone hay Stronger. Tháng 5 năm 2023, 11 nhân viên đương nhiệm và cựu nhân viên nói với Rolling Stone rằng chương trình là một môi trường làm việc độc hại; họ quy trách nhiệm cho các nhà sản xuất chứ không phải cô. Clarkson gọi tình trạng đó là không thể chấp nhận, đồng thời hứa sẽ tổ chức đào tạo lãnh đạo cho các nhân sự cấp cao, trong đó có chính cô. Tháng này, bài đăng của cô cáo buộc một cửa hàng ở Brooklyn, Art of Play, đối xử với cô như thể cô không đủ tiền mua một chiếc máy tự động hình chim hót đã nhận lại lời đáp rằng món đồ không phải để bán; sau đó, nhà báo Pablo Torre phát sóng đoạn phim an ninh không tiếng. Sức ảnh hưởng của người dẫn chương trình có thể tác động theo cả hai chiều.

Đời tư và sự nghiệp trước hết va vào nhau tại tòa án. Clarkson nộp đơn ly hôn năm 2020, và tháng 11 năm 2023, Ủy viên Lao động California phán quyết Blackstock đã hành nghề đại diện nghệ sĩ khi không có giấy phép, đồng thời yêu cầu ông hoàn trả hơn 2,6 triệu đôla tiền hoa hồng. Một năm trước đó, cô đã đổi tên hợp pháp thành Kelly Brianne, chỉ giữ lại họ Clarkson làm nghệ danh. Tháng 1 năm 2025, cô công bố thành lập High Road Records, hãng đĩa của riêng mình, và nói: “Tôi cảm thấy mình đã xứng đáng có được điều đó.” Tháng 5 cùng năm, cô phát hành ca khúc Where Have You Been qua hãng, đồng thời khởi động chuỗi đêm diễn Studio Sessions tại nhà hát Colosseum thuộc Caesars Palace ở Las Vegas. Căn bệnh của Blackstock buộc cô phải hoãn các buổi diễn vào mùa hè năm đó; ông qua đời vì ung thư hắc tố vào tháng 8 năm 2025, hưởng thọ 48 tuổi.

Tháng 2 năm 2026, Clarkson và NBCUniversal thông báo The Kelly Clarkson Show sẽ kết thúc sau mùa thứ bảy để cô có thêm thời gian bên hai con; tập cuối được phát sóng ngày 31 tháng 8 năm 2026. Cô trở lại ghế huấn luyện viên trong mùa thứ 30 của The Voice, bắt đầu vào tháng 9, đánh dấu lần thứ 11 cô tham gia ban huấn luyện. Chuỗi đêm diễn trở lại Caesars Palace từ ngày 17 tháng 7 đến ngày 15 tháng 8; trong ngày mở màn, cô phát hành I’d Be Lyin’, ca khúc viết cùng các thành viên ban nhạc Jason Halbert và Jaco Caraco, được cô mô tả là vui nhộn, hào hùng và châm biếm.

Cô chưa cho biết đĩa đơn này có phải dấu hiệu báo trước album phòng thu thứ 11 hay không. Nếu có, đó sẽ là album đầu tiên trong sự nghiệp hoàn toàn thuộc về cô, được phát hành mà không có hãng đĩa nào có thể bác bỏ quyết định của cô và cũng không còn chương trình hằng ngày nào lấn át tiếng hát ấy.