Arian Moayed: diễn viên Succession đi từ Tehran đến sân khấu Broadway

Stewy Hosseini, nhà đầu tư luôn lảng vảng quanh gia đình Roy trong Succession, là kiểu người sẵn sàng nói thẳng vào mặt bạn rằng anh ta quý bạn, nhưng làm tất cả chỉ vì tiền. Arian Moayed có một cách gọi dành cho mẫu người ấy: “con cá mập thật thà”. Hình tượng này khá gần với những vai Hollywood liên tục giao cho anh, hết nhà đầu tư, luật sư bào chữa, đặc vụ liên bang đến người chồng trong bộ vest bảnh bao. Moayed xây dựng sự nghiệp màn ảnh bằng cách hóa thân vào những người đàn ông như vậy mà không để khán giả dễ dàng bỏ qua những gì họ làm. Phần còn lại trong sự nghiệp của anh, những việc chẳng ai mời anh đóng, lại đi theo hướng khác: một đoàn kịch ở New York do anh đồng sáng lập sau khi tốt nghiệp đại học, vở Hamlet có một phần thoại bằng tiếng Farsi, và những bộ phim kể về những con người chẳng bao giờ bén mảng đến phòng họp hội đồng quản trị.

Anh trải qua tuổi thơ ở Tehran. Cha mẹ đưa anh rời Iran năm anh lên sáu, rồi định cư tại Glenview, vùng ngoại ô phía bắc Chicago, nơi cha anh làm nghề ngân hàng. Moayed tốt nghiệp trường trung học Glenbrook South, sau đó theo học Đại học Indiana Bloomington. Tốt nghiệp xong, anh chuyển thẳng đến Manhattan.

Năm 2002, cũng là năm rời Bloomington, anh cùng bạn cùng phòng thời đại học, Tom Ridgely, thành lập Waterwell, một công ty nhỏ kết hợp sân khấu, giảng dạy và điện ảnh. Đây chưa bao giờ là một dự án lập ra để thỏa mãn sở thích cá nhân. Chương trình diễn xuất của công ty phụ trách đào tạo diễn xuất tại Professional Performing Arts School ở Manhattan, nơi Moayed vẫn đang giảng dạy; còn các dự án riêng của Waterwell thường mang màu sắc phim tài liệu. The Courtroom, tác phẩm được xây dựng từ một vụ việc có thật liên quan đến người tị nạn, khởi đầu trên sân khấu rồi được chuyển thể thành phim trình chiếu tại Tribeca. Những phim ngắn đầu tay của anh cũng ra đời từ chính môi trường ấy. Overdue được chiếu tại Cinequest, còn Day Ten, với sự tham gia của Omar Metwally và lấy bối cảnh những ngày sau sự kiện 11 tháng 9, ra mắt tại Liên hoan phim Tribeca.

Năm 2011, Broadway bắt đầu chú ý đến anh. Trong vở Bengal Tiger at the Baghdad Zoo của Rajiv Joseph, anh vào vai Musa, một người làm vườn Iraq làm thông dịch viên cho lính Mỹ, diễn cùng Robin Williams trong vai hồn ma của con vật mang tên vở kịch. Vai diễn mang về cho anh đề cử Tony ở hạng mục nam diễn viên phụ xuất sắc trong vở kịch và giải Theatre World Award. Sau đó, anh tiếp tục bận rộn với các vở diễn ngoài Broadway: một tác phẩm khác của Joseph, Guards at the Taj, giúp anh giành giải Obie năm 2016; còn dàn diễn viên The Humans, trong đó Moayed vào vai Richard, bạn trai của một nhân vật, cùng nhận giải Drama Desk cho diễn xuất tập thể.

Tác phẩm nói lên nhiều điều nhất về anh ra mắt vào mùa xuân năm 2017. Waterwell dàn dựng Hamlet tại Sheen Center, với Moayed đảm nhận vai chính và Ridgely đạo diễn. Vở diễn chuyển bối cảnh Elsinore đến Ba Tư vào khoảng năm 1917, đồng thời thể hiện một phần lời thoại Shakespeare bằng tiếng Farsi trên nền nhạc sống của nhạc sĩ Iran Mohsen Namjoo. Public Affairs Alliance of Iranian Americans gọi anh là diễn viên Iran đầu tiên vào vai chàng hoàng tử Đan Mạch tại Mỹ. Đó là một tác phẩm kinh điển được truyền tải bằng hai ngôn ngữ bởi một người lớn lên giữa cả hai nền văn hóa.

Sự nghiệp truyền hình đến với anh từng bước một. Những vai diễn đầu tiên của anh trải dài từ loạt phim Law & Order đến Elementary và The Blacklist, bên cạnh mười tập Madam Secretary và một vai trong phim Rosewater của Jon Stewart. Rồi đến Succession: từ năm 2018 đến 2023, Stewy, người bạn cũ thời đại học của Kendall Roy nay trở thành kẻ săn mồi trong giới đầu tư vốn tư nhân, chỉ cần xuất hiện trong vài cảnh cũng đủ làm xoay chuyển cả mùa phim. Vai diễn giúp Moayed hai lần được đề cử Primetime Emmy cho nam diễn viên khách mời xuất sắc trong loạt phim chính kịch vào năm 2022 và 2023, đồng thời góp phần mang về giải SAG cho diễn xuất tập thể của dàn diễn viên. Trong Inventing Anna của Netflix, anh vào vai Todd Spodek, luật sư bào chữa cho Anna Delvey; còn Marvel giao cho anh vai Đặc vụ P. Cleary thuộc Cục Kiểm soát Thiệt hại trong Người Nhện: Không còn nhà và Ms. Marvel. You Hurt My Feelings của Nicole Holofcener là cơ hội hiếm hoi để anh thử sức với một vai mềm mỏng hơn.

Bản lý lịch ấy cũng ẩn chứa một cái bẫy, và Moayed đã không ít lần tiến sát nó. Những năm đầu đóng phim hình sự theo tập khiến các vai diễn của anh trông như một danh sách những cái tên Ả Rập và Trung Đông trong các câu chuyện về cảnh sát, an ninh. Những vai mặc vest chỉnh tề thay thế chúng là bước tiến, nhưng cũng tạo thành một lối diễn riêng: những người đàn ông có quyền lực, miệng lưỡi sắc bén và cái giá phải trả. Moayed chọn cách bênh vực những nhân vật mình thể hiện. Trong Nhà Búp Bê, vở diễn Broadway do Jamie Lloyd dàn dựng năm 2023 với sân khấu trống và Jessica Chastain đóng cùng, anh nói với đạo diễn: “Nếu ông muốn tôi diễn anh ta như một con quái vật, thì tôi không phải người ông cần.” Anh muốn những người đàn ông trong khán giả không thể nói “tôi đâu có như thế” khi nhìn Torvald, và vai diễn mang về cho anh đề cử Tony thứ hai. Anh cũng lập luận tương tự về Cleary, khẳng định trong các cuộc phỏng vấn rằng qua cả ba lần xuất hiện, đặc vụ này “luôn luôn đúng”. Không phải nhà phê bình nào cũng đồng tình. Khi Wonder Man lên Disney+ vào tháng 1 năm 2026, một nhà phê bình gọi đây là màn thể hiện Cleary xuất sắc nhất của anh; một người khác lại thấy nhân vật đặc vụ nhạt nhẽo, thiếu thú vị.

Trong loạt phim ấy, Cleary gây áp lực buộc Trevor Slattery của Ben Kingsley theo dõi Simon Williams do Yahya Abdul-Mateen II thủ vai; sự mập mờ về đạo đức chính là điểm Moayed luôn muốn nhấn mạnh. Trong Nobody Wants This của Netflix, anh vào vai Tiến sĩ Andy, người đàn ông Morgan đính hôn trước khi cái kết mùa thứ hai đảo ngược mọi chuyện. Tháng 10 năm 2026, anh xuất hiện tại rạp trong Other Mommy, phim kinh dị của Rob Savage do Universal, Blumhouse và Atomic Monster sản xuất, chuyển thể từ tiểu thuyết của Josh Malerman, với Chastain đảm nhận hai vai.

Ngoài phim trường, Moayed, người bước sang tuổi 46 vào tháng 4 năm 2026, sống tại thành phố New York cùng vợ là Krissy Shields và hai con gái; anh vẫn tiếp tục giảng dạy tại ngôi trường hợp tác với Waterwell.

Chặng đường sắp tới tiếp tục gắn anh với Chastain. Anh là diễn viên chính thường xuyên trong loạt phim giới hạn The Off Weeks của Apple TV, vào vai Angelo, sếp của giáo sư ngành viết lách do Ben Stiller thủ diễn; đồng thời tham gia phim hài về DC của HBO Max, The People v. Gorilla Grodd. Đáng chú ý nhất là thông tin tuyển diễn viên Deadline đưa tin vào tháng 10 năm 2026: trong The Retrievals của Netflix, dựa trên cuộc điều tra về vụ trộm thuốc tại một phòng khám hỗ trợ sinh sản của Yale, anh sẽ vào vai Amir, chồng của Kaitlyn do Chastain thủ diễn và là người hết lòng ủng hộ cô trong hành trình thụ tinh trong ống nghiệm. Sau Torvald, người chồng bị vợ bỏ đi, giờ đây anh được vào vai người đàn ông ở lại.

Thẻ: Jessica Chastain, Robin Williams, Succession, Other Mommy, Wonder Man, Arian Moayed