Name: No Name in the Street
Author: James Baldwin

Có một khoảnh khắc, ở đoạn cuối của bộ phim Jimmy của Yashaddai Owens, khi thước phim ngừng tái hiện James Baldwin và đơn giản để ông tự nói. Trong phần lớn thời lượng, tác phẩm đen trắng đầy mộng mơ này giữ nhà văn không lời — một chàng trai trẻ lạc lõng giữa Paris của hiệu ứng hào quang và jazz, tự do được thể hiện như một kết cấu hơn là một lý lẽ. Rồi một giọng nói cất lên từ chính Baldwin, và bầu không khí quyến rũ ấy vỡ ra.

“Lịch sử của tôi ở phương Tây, với tác động hàng ngày của nó, đã đặt tôi vào mối nguy hiểm chết người đến nỗi tôi đã bỏ chạy, vòng qua góc phố, đến Pháp,”

Câu nói được trích từ No Name in the Street, tác phẩm muộn màng của Baldwin, và trong phim nó được cất lên thành tiếng — những chi tiết cụ thể, cuối cùng, đã gọi tên điều mà hình ảnh của Owens chỉ mới thở dài. Hiệu ứng mang tính sửa chữa. Mọi thứ trước đó đã đóng khung cuộc vượt biên như một sự giải phóng: cú lao mình của một người đàn ông da đen đồng tính thoát khỏi những khuôn mẫu Mỹ, yêu một người lạ và yêu chính thành phố. Câu nói từ chối sự lãng mạn đó. Baldwin không nói ông chọn Paris; ông nói ông bỏ chạy. Ông không nói tự do; ông nói mối nguy hiểm chết người.

Đây là nơi bộ phim đẹp đẽ của Owens tranh luận với chính nó, và nơi sự trung thực của nó ngự trị. Được quay trên phim 16mm với ánh sáng mộng mơ của Làn sóng Mới và dựng theo nhịp bebop, Jimmy được thiết kế để quyến rũ — một bản giao hưởng thành phố với Baldwin ở trung tâm. Nhưng tác giả đã lén đưa vào phản đề: chính giọng nói từng có thể bán cuộc sống lưu vong như một lối thoát lại khẳng định rằng lưu vong là sự sống còn. Chính cụm từ “vòng qua góc phố” mới làm đau. Nó thu nhỏ Đại Tây Dương thành một bước né, như thể mối nguy hiểm vẫn còn hữu hình từ ô cửa mà ông đã chạy qua — bởi vì, đối với Baldwin, nó luôn luôn như vậy. Pháp chưa bao giờ là một nơi xa xôi; nó là nơi gần nhất mà nỗi kinh hoàng chưa kịp vươn tới.

Baldwin chưa bao giờ đa cảm về sự ra đi của chính mình, và đó là thành tích mà bộ phim tôn vinh khi cuối cùng nó trích dẫn ông. Những bài luận đã làm nên tên tuổi ông luôn gọi tên thứ mà một tác phẩm tâm trạng muốn hòa tan vào bầu không khí: rằng cuộc chạy trốn là bị ép buộc, và rằng sự xa lạ đã vượt đại dương cùng ông. Bài phê bình của Variety cũng chạm vào cùng một nghịch lý, đọc bộ phim không phải như một cuộc vượt ngục vĩ đại mà như một cuộc đối đầu mới. Câu trích dẫn là văn bản chứng minh của nó.

Owens dành một giờ để làm cho Paris trông như một sự cứu rỗi, rồi trao cho Baldwin một câu duy nhất để giải thích rằng cứu rỗi không phải là từ để diễn tả điều đó. Đó là cử chỉ Baldwin nhất trong phim: vẻ đẹp là có thật, và nó không phải là vấn đề. Mối nguy hiểm luôn luôn ở ngay góc phố.

Thẻ: Exile, James Baldwin, No Name in the Street, racism, Yashaddai Owens