Name: ChaO
Director: Yasuhiro Aoki
Genre: Animation, Fantasy, Romance
Released: 2025-08-15T00:00:00+00:00
Duration: 90 min
Cast: Ouji Suzuka, Anna Yamada, Kavka Shishido, Yuuichirou Umehara, Kenta Miyake

Trong ChaO, một nàng công chúa tiên cá cầu hôn nhân viên văn phòng của một công ty đóng tàu, thành phố quảng bá đám cưới của họ là hôn lễ thế kỷ, còn cô dâu — theo lời các nhà phê bình đã xem phim — dành phần lớn thời lượng trong hình dạng một con cá to bằng người, đi bộ trên những con phố ở Thượng Hải tương lai. Đây là phim dài đầu tay do Yasuhiro Aoki đạo diễn, với tiền đề như một hành động cố tình phá hoại cách điện ảnh vẫn thường kể chuyện nàng tiên cá, từ sự hy sinh thầm lặng của Andersen cho đến nàng công chúa Disney.

Sau một hành trình dài trên trường quốc tế khởi đầu bằng giải của Ban giám khảo ở hạng mục phim dài tại Annecy, bộ phim hiện đang chiếu ở các rạp Hàn Quốc. Nhưng giải thưởng không quan trọng bằng lập trường của Aoki. Anh từng nói hoạt hình giờ đây “dường như chỉ đi theo một hướng duy nhất”, và ChaO được tạo nên như lời khước từ xu hướng ấy, từ thiết kế nhân vật ngây ngô như trẻ thơ cho đến thành phố được vẽ dày đặc chi tiết mà họ đi qua.

Dàn diễn viên cũng cho thấy bộ phim đi theo hướng đó. Ouji Suzuka lồng tiếng cho Stephan, còn Anna Yamada đảm nhận vai ChaO; theo lời chính họ, lồng tiếng là ngoại lệ trong sự nghiệp diễn xuất của cả hai. Suzuka nói với Real Sound rằng anh không nghĩ mình sẽ còn tham gia một phim hoạt hình nữa, còn Yamada thừa nhận công việc này khiến cô hồi hộp. Bên cạnh họ là Kavka Shishido, Yuuichirou Umehara, Kenta Miyake, Anna Tsuchiya và Ryota Yamasato. Đoạn giới thiệu do GKIDS phát hành cho đợt chiếu ở Bắc Mỹ nhấn vào sự hài hước của một cặp đôi không hợp nhau hơn là chuyện tình lãng mạn; phần mô tả trailer Nhật Bản của Real Sound kể đến món lươn điện cho bữa sáng, kem bị nuốt chửng nguyên viên và màn bắn pháo hoa ngay trong căn hộ. Với dàn diễn viên như thế, bộ phim muốn được nhìn nhận trước hết như một phim hài đại chúng, rồi mới là anime. Aoki cũng nói rõ điều này khi chia sẻ với Anime News Network rằng Disney “rất giỏi làm những bộ phim giải trí” và anh muốn ChaO cũng là một bộ phim như vậy.

Nhưng Aoki cũng nói nốt vế còn lại: “nếu chỉ bước theo dấu chân Disney, chúng tôi sẽ không thể đi xa hơn họ”. Aoki đến với phim dài đầu tay khá muộn, nhưng lại xuất thân từ chính ngành hoạt hình. Cartoon Brew mô tả anh là gương mặt chủ chốt của Studio 4°C, từng tham gia làm hoạt hình cho Mind Game của Masaaki Yuasa và Princess Arete; ý tưởng khởi nguồn của ChaO thậm chí còn có trước cả dự án này. Aoki lần về đoạn phim hoạt hình anh làm cho ca khúc “Twinkle” của Koda Kumi — phần đóng góp của anh trong tuyển tập Amazing Nuts! — sau đó ca sĩ và đạo diễn đã bàn với nhau về chuyện một ngày nào đó sẽ cùng làm phim dài. Giờ đây, Koda thể hiện ca khúc chủ đề “ChaO!”, và nói với Real Sound rằng được chứng kiến điều đó thành hiện thực sau mười chín năm giống như một cuộc gặp gỡ đã được định sẵn.

Lịch sử hình thành của hãng phim cũng đáng chú ý không kém. Studio 4°C do Eiko Tanaka điều hành; trước khi gây dựng một hãng phim có các tác phẩm dài hiếm khi giống nhau, bà từng làm giám sát sản xuất cho My Neighbor Totoro và Kiki’s Delivery Service. Có thể kể đến Mind Game, Tekkonkinkreet và Children of the Sea. Theo nhà phát hành Hàn Quốc của bộ phim, Tanaka bắt đầu chuẩn bị cho ChaO vào năm 2016 và chọn The Little Mermaid của Andersen làm điểm khởi đầu chính vì câu chuyện ai cũng biết sẽ giúp cách hãng phim diễn giải tác phẩm trở nên nổi bật hơn. Cũng theo những thông tin này, đã có lúc quá trình sản xuất đứng trước nguy cơ phải dừng lại. Bộ phim mất bảy năm để hoàn thành và, theo ghi chú chương trình của liên hoan Fantasia, cần đến hơn 100.000 bức vẽ, được thực hiện thủ công từng bức một.

Điều bộ phim gửi gắm qua khối lượng lao động ấy nằm ở hình thức thể hiện, và Aoki nói rất rõ về lựa chọn này. Anh nhắc đến heta-uma, phong cách vẽ cố tình “không được đẹp lắm” của Nhật Bản, có thể trông “gần như tranh vẽ của trẻ con”, rồi đặt những nhân vật do Hirokazu Kojima thiết kế lên nền cảnh mà anh mô tả là rất chi tiết: một Thượng Hải được lựa chọn vì ở đó, theo lời anh nói với Cartoon Brew, cái mới và cái cũ cùng tồn tại. Aoki cho rằng chính sự tương phản ấy là trọng tâm, bởi ê-kíp “muốn thử điều gì đó mà chỉ hoạt hình mới làm được”. Cấu trúc phim cũng tạo nên những vần điệu tương ứng. Aoki mô tả ba lời tỏ tình diễn ra song song: lời của Stephan, lời một nhà báo dành cho tổng biên tập của mình — người hóa ra cũng là nàng tiên cá — và lời của Roberta, bạn Stephan. Tiền đề gợi ra một bộ phim hài về tái hôn nhưng đảo ngược trình tự: đám cưới diễn ra trước, còn chuyện tìm hiểu và chinh phục nhau phải được vun đắp sau đó.

Sự đảo ngược ấy cũng có thể là điểm yếu nhất của bộ phim. Stephan bị cuốn vào cuộc hôn nhân mà chẳng hiểu chuyện gì đang xảy ra, còn cốt truyện, theo cách mọi bản tóm tắt đều mô tả, là hành trình một người đàn ông miễn cưỡng dần mở lòng trước một người phụ nữ chưa bao giờ lung lay trong tình yêu của mình. Khi Anime News Network hỏi Aoki rằng một số khán giả có thể cho rằng Stephan đối xử tàn nhẫn với ChaO hay không, anh không mắc bẫy câu hỏi: “Tôi đứng về phía Stefan”, anh nói, rồi nói thêm: “Tôi đã vẽ chính mình.” Những thông tin được công bố không cho biết bộ phim có chất vấn sự bất cân xứng lâu đời trong truyện của Andersen — nàng tiên cá hy sinh tất cả, còn người đàn ông chỉ việc đón nhận — hay chỉ lặp lại mô-típ ấy với bộ đồ cá và một câu đùa duyên hơn. Lượng khán giả đại chúng mà Aoki mong muốn cũng chưa thực sự xuất hiện. Anime News Network đưa tin phim thu về 70.254 USD trong ba ngày đầu công chiếu tại Mỹ và 112.217 USD sau một tuần, những con số của một tác phẩm được yêu thích ở liên hoan phim hơn là một bộ phim chinh phục được số đông.

Nhìn chung, giới phê bình đón nhận bộ phim tích cực nhưng vẫn giữ chừng mực. Rotten Tomatoes ghi nhận 86% đánh giá tích cực từ 28 nhà phê bình; điểm số tổng hợp có trọng số của Metacritic là 67, dựa trên năm bài đánh giá. Simon Abrams chấm phim ba sao rưỡi trên bốn tại RogerEbert.com và gọi đây là “một trải nghiệm thực sự thú vị để xem và lắng nghe”. Nhà phát hành Hàn Quốc lưu ý rằng với giải của Ban giám khảo tại Annecy, ChaO trở thành phim hoạt hình dài Nhật Bản đầu tiên trong tám năm giành được giải thưởng này. Ở khâu sản xuất, kịch bản do Saku Konohana chấp bút, phần nhạc do Takatsugu Muramatsu sáng tác, Hiroshi Takiguchi phụ trách mỹ thuật, Kojima là đạo diễn hoạt hình chính, còn Studio 4°C đảm nhận sản xuất.

Một cô gái trẻ tóc xanh ngọc trên phố trong một khung hình của phim hoạt hình ChaO (2025) do Studio 4°C sản xuất — Một cảnh trong *ChaO* (2025), bộ phim do Yasuhiro Aoki đạo diễn

ChaO ra mắt tại Nhật Bản qua Toei vào ngày 15 tháng 8 năm 2025. GKIDS đưa phim ra rạp Bắc Mỹ ngày 10 tháng 4 năm 2026, tiếp theo là bản phát hành kỹ thuật số vào ngày 23 tháng 6 và đĩa Blu-ray vào ngày 22 tháng 9. Phim đến Pháp từ ngày 13 tháng 5 thông qua Eurozoom; tại Hàn Quốc, phim khởi chiếu ngày 21 tháng 10 năm 2026 qua Media Castle ở hệ thống rạp Megabox, dành cho mọi lứa tuổi và có thời lượng 89 phút 40 giây.

Nàng tiên cá của Andersen từ bỏ giọng nói để bước lên đất liền. Nàng tiên cá của Aoki vẫn giữ được tiếng nói, lên bờ trong hình hài một con cá và để người đàn ông phải thay đổi. Liệu bộ phim thực sự tin vào sự đánh đổi ấy hay chỉ thấy nó buồn cười — giờ đây, khán giả Hàn Quốc có thể tự mình phán xét.