Chương trình TV

Michael Jackson: Lời tuyên án trên Netflix dựng lại phiên tòa mà gần như không ai từng thấy

Alice Lange

Trong phần lớn năm đó, phiên tòa hình sự lớn nhất của thập niên chỉ đến với công chúng qua những mảnh vụn. Một bức ký họa than chì từ phòng xử, các gương mặt hơi lệch. Vài giây một chiếc SUV sẫm màu lăn qua cánh cổng sắt. Gương mặt một bình luận viên choán kín màn hình trường quay khi thuật lại một căn phòng mà ông ta không hề ngồi trong đó. Máy quay bị cấm vào tòa án Santa Maria, nên hình ảnh Michael Jackson trên ghế bị cáo luôn được vẽ ra, tóm lược hay mô tả lại — chứ chưa từng được nhìn thấy. Bức chân dung đến từ tay thứ hai và rời rạc, và cả một đất nước đã ráp nên phán quyết của mình từ những mảnh ấy, nhiều tuần trước khi mười hai bồi thẩm ráp xong phán quyết của họ.

YouTube video

Michael Jackson: Lời tuyên án khởi đi từ sự thật khó chịu đó. Gần như tất cả những ai đã có kết luận về vụ án đều làm vậy mà không xem nó. Bồi thẩm đoàn nghe nhiều tháng lời khai ở hạt Santa Barbara và tuyên Jackson trắng án ở mọi cáo buộc. Bên ngoài, công chúng mở một phiên tòa song song trên truyền hình cáp và trên báo lá cải, rồi đi đến kết luận ngược lại. Loạt phim đặt mình vào khoảng cách giữa hai căn phòng: căn phòng kín nơi chứng cứ thực sự được cân nhắc, và những phòng khách nơi người ta chỉ cân nhắc một lời đồn về chúng.

Cũng nên nhớ kho hình ảnh của phiên tòa ấy kỳ lạ đến mức nào. Vì không ống kính nào được vào trong, một kênh truyền hình cáp đã thuê diễn viên tái dựng từng ngày xét xử và phát bản dàn dựng ngay tối hôm đó: hàng triệu người xem một màn diễn về phiên tòa thay cho chính phiên tòa. Người đàn ông đến muộn trong chiếc quần ngủ, màn trình diễn ngắn trên nóc chiếc SUV trước tòa án đã trở thành những hình ảnh định nghĩa vụ án, chính vì bản thân quá trình tố tụng không có hình ảnh nào của riêng nó. Loạt phim lấy sự thay thế đó làm điểm xuất phát.

Đạo diễn Nick Green dựng lại phiên xử như một điều tra viên tái hiện hiện trường: từ tư liệu gốc chứ không từ trí nhớ. Các bồi thẩm đi lại qua chứng cứ đúng như cách họ từng cầm nó trong tay khi ấy. Nhân chứng, bên công tố và bên bào chữa mỗi người nói từ phía hành lang của mình, và các lời kể được để cọ xát vào nhau thay vì làm phẳng thành một giọng duy nhất. Hình ảnh cuộc điều tra ở Neverland đặt cạnh hồ sơ tòa án. Chất liệu cố ý không hào nhoáng — hồ sơ, biên bản, thứ ánh sáng phẳng của các bản tin thời đó — và chính sự điềm tĩnh ấy mới làm việc. Loạt phim ít muốn trao cho bạn một kết luận, mà muốn trải ra thứ chất liệu thô mà công chúng chưa từng cầm trong tay.

Cần đặt nó vào một dòng phim cụ thể. So sánh tức thì là Leaving Neverland, bộ phim năm 2019 đặt hai người tố cáo vào trung tâm và lấy lời khai của họ làm xương sống. Michael Jackson: Lời tuyên án vận hành theo bản năng ngược lại, gần với O.J.: Made in America hay Making a Murderer, vốn mở lại một vụ án đã khép bằng cách từ chối phán xử thay khán giả. Đó là lựa chọn mà những người làm phim biết rõ cái giá. Và nó gặp đúng một thời mà sự trắng án gần như chẳng còn khép lại điều gì: với phần lớn khán giả, «vô tội» đã thành «chưa được chứng minh», và quay lại với chứng cứ, trong bầu không khí đó, là một sự khiêu khích dù bản dựng có cân bằng đến đâu.

Đó chính là dây thần kinh mà thông báo đã chạm tới. Một bản kiến nghị trên Change.org và một chiến dịch #CancelNetflix đòi gỡ loạt phim trước khi một khung hình được phát, đọc lời hứa cho thấy «cả hai phía» như cái cớ để xét xử lại một người không còn có thể tự bào chữa. Lịch phát hành làm cuộc tranh cãi thêm gay gắt: phim tài liệu đến chỉ vài tuần sau bộ phim tiểu sử Michael do Antoine Fuqua đạo diễn, tác phẩm vượt bảy trăm triệu đô la phòng vé trong khi né hẳn phiên tòa. Hai dự án tranh nhau cùng một di sản: một bên biến cuộc đời thành buổi diễn sân vận động và bán âm nhạc, bên kia bước thẳng vào căn phòng mà buổi diễn chọn tránh. Với một nền tảng, một vết thương văn hóa chưa lành là tài nguyên tái tạo, và sự phản đối không phải lỗi của chiến lược mà là một phần cách nó lan đi.

Dưới tiếng ồn là một lập luận điềm tĩnh hơn, lập luận mà nhan đề cứ chỉ về. Một phán quyết lẽ ra phải khép lại điều gì đó. Phán quyết này thì chưa bao giờ. Sự trắng án là một sự thật pháp lý ngay buổi chiều nó được đọc lên, và kể từ đó chưa một lần nào vận hành như một sự thật văn hóa. Loạt phim lấy chính sự bất lực khép lại ấy làm đề tài thật sự. Dựng lại trọn vẹn phiên tòa không trao ra sự chắc chắn mà mỗi phía mong rút ra từ nó; nó làm một điều nhỏ hơn và bất an hơn: cho thấy cái nhìn của công chúng luôn mỏng đến mức nào, một niềm tin chung tựa nhiều đến đâu trên những lời khai chẳng ai nghe, trong một căn phòng chẳng ai bước vào.

Michael Jackson: Lời tuyên án ra mắt ngày 3 tháng 6 năm 2026 trên Netflix dưới dạng loạt phim ba phần, do Nick Green đạo diễn và Candle True Stories sản xuất.

Thẻ: , ,

Thảo luận

Có 0 bình luận.