Steam giờ mất tới 12 ngày làm việc để duyệt một game, nhà phát triển đổ lỗi cho game AI

Giờ đây, đội ngũ kiểm duyệt của Steam có thể mất tới mười hai ngày làm việc để duyệt một game mới phát hành, thay vì khoảng ba đến năm ngày như Valve đặt mục tiêu. Công ty cũng bắt đầu yêu cầu nhà phát triển chứng minh họ đã chơi game của chính mình thông qua Steam trước khi bất kỳ ai ở Valve xem xét game đó. Valve cho rằng nguyên nhân là số lượng hồ sơ gửi lên tăng đột biến. Nhưng các studio độc lập đang mắc kẹt trong hàng chờ có lời giải thích thẳng thừng hơn: làn sóng game được tạo bằng AI tạo sinh.

Steam không phải nền tảng duy nhất gặp tình trạng này. Nexus Mods, một trong những thư viện lớn nhất dành cho bản mod do người hâm mộ tạo ra cho game PC, đã bắt buộc khai báo việc sử dụng AI khi đăng tải nội dung mới; còn itch.io, cửa hàng trực tuyến nơi nhiều nhà phát triển nhỏ bắt đầu sự nghiệp, đã thêm bộ lọc để ẩn các dự án làm bằng AI. Với người chơi, điều đó đồng nghĩa có thêm nhãn thông tin và, trên một số trang, một nút để bỏ qua hoàn toàn sản phẩm AI. Còn với những nhà phát triển tự tay làm game, họ sẽ phải chờ lâu hơn mới bán được trò chơi, bởi hàng chờ kiểm duyệt không phân biệt game được tạo ra bằng cách nào.

Danh sách kiểm tra phát hành mới của Valve, được nêu trong thông báo gửi đến các nhà phát triển trên Steamworks, tập trung vào những bản dựng bị lỗi chứ không phải AI. Giờ đây, nhà phát triển phải chạy game thông qua Steam ít nhất 5 phút trước khi gửi duyệt, bởi theo lời Valve, “đôi khi chúng tôi xem xét những bản dựng chưa từng được chơi qua Steam”. Danh sách này cũng yêu cầu các studio xác nhận Steam cần cài đặt những thư viện hệ thống nào, chẳng hạn DirectX hoặc Visual C++; đánh dấu các thành tựu chưa hoàn thiện; yêu cầu một bản lưu thử nghiệm phải được tải lên Steam Cloud nếu game quảng cáo tính năng lưu đám mây; đồng thời đòi hỏi ít nhất năm ảnh chụp màn hình có chú thích là ảnh gameplay. Valve cho biết phần lớn lượng hồ sơ tồn đọng đến từ việc phải duyệt lại những game không đáp ứng các yêu cầu cơ bản này ngay lần đầu.

Việc chậm trễ đã bắt đầu ảnh hưởng đến lịch phát hành. Studio Daimon dự định phát hành phiên bản truy cập sớm của Food Devils vào đúng ngày The Verge đưa tin game vẫn đang chờ được duyệt, dù bản dựng đã được gửi đi từ nhiều tuần trước. Giám đốc game Alfred Kamon nói thẳng: “Chúng tôi chỉ có thể cho rằng hàng chờ duyệt của Steam đang tắc nghẽn vì game rác do AI tạo.” Nhà phát hành 2 Left Thumbs cho biết họ lỡ ngày ra mắt Wheel Make It gần hai tuần. Nhà phát triển Cubic Earth nói với PC Gamer rằng trailer của game đã vượt mốc 60.000 lượt xem và đạt 6.000 lượt thêm vào danh sách mong muốn, còn trang cộng đồng Steam của game thì đang “nhanh chóng tràn ngập lời phàn nàn từ người chơi”.

Những con số đứng sau lời phàn nàn này không phải số liệu chính thức, nhưng rất đáng kể. Theo bản tin ngành How to Market a Game, được The Verge dẫn lại, kỳ Steam Next Fest tháng 10 — sự kiện Valve giới thiệu các bản chơi thử miễn phí — có 7.240 game, nhiều hơn 65,2% so với kỳ tháng 6. Một thống kê của người dùng Reddit, được Engadget dẫn lại, cho thấy gần một nửa số game phát hành trên Steam trong tháng 10 có khai báo sử dụng AI tạo sinh. Valve chưa công bố số liệu của riêng mình; thông báo của hãng chỉ nhắc đến AI một lần, khi cho biết đội ngũ kiểm duyệt sẽ đối chiếu từng game với câu trả lời về việc sử dụng AI trong khảo sát nội dung.

itch.io đã thực hiện bước đi dễ nhận thấy nhất. Tùy chọn “No AI” mới xuất hiện trong menu duyệt và phần tìm kiếm; khi Engadget bật tùy chọn này, số game hiển thị giảm từ hơn 1,77 triệu xuống còn chưa tới 425.000. Nền tảng cho biết số trang game được tạo mỗi ngày đã tăng gấp đôi trong hai tháng, đồng thời nói với người theo dõi trên Bluesky rằng họ “vừa xóa vài terabyte game rác AI”. Quy định hiện hành của nền tảng vốn đã xem việc tải lên quá nhiều nội dung do AI tạo là hành vi spam.

Nexus Mods chọn gắn nhãn thay vì cấm. Chủ sở hữu trang web Victor “Foledinho” Folmann viết rằng nền tảng “ủng hộ sức sáng tạo của con người”, nhưng sẽ không cấm các bản mod do AI tạo ra, bởi “lệnh cấm tuyệt đối sẽ không loại bỏ AI khỏi quá trình làm mod, mà chỉ ngăn mọi người nhắc đến việc họ đã sử dụng nó”. Mọi nội dung tải lên mới giờ đây phải mang một trong ba nhãn: AI-Generated, AI Media hoặc AI Assisted; các bản mod thuộc nhóm cuối cùng phải liệt kê công cụ đã dùng và nêu chính xác chúng tạo ra nội dung gì. Người chơi có thể bật tùy chọn ẩn nội dung AI trên trang game và trang chủ; bộ lọc trong phần tìm kiếm sẽ được bổ sung sau. Nexus cũng cho biết họ sẽ không dùng mod để huấn luyện AI hoặc cấp phép cho bất kỳ ai làm việc đó. Một tùy chọn cấp quyền mới sẽ chặn việc dùng mọi tệp được lưu trữ để huấn luyện AI, kể cả các tệp cũ, trừ khi tác giả đồng ý.

Cả ba hệ thống đều dựa vào sự trung thực. Steam, itch.io và Nexus Mods đều trông cậy vào việc người sáng tạo tự khai báo việc sử dụng AI; không nền tảng nào có công cụ phát hiện tài sản AI chưa được khai báo, còn Nexus dựa vào báo cáo của người chơi. Engadget không cho biết có bao nhiêu dự án bị bộ lọc của itch.io ẩn đi thực sự sử dụng AI, bởi bộ lọc phụ thuộc vào cách người sáng tạo gắn nhãn cho trang của họ. Steam, nền tảng lớn nhất trong ba nơi này, vẫn chưa cung cấp bất kỳ bộ lọc AI nào cho người chơi. Trong khi đó, danh sách kiểm tra của Valve được thiết kế để phát hiện game không khởi chạy hoặc không lưu được — những bài kiểm tra mà một game lắp ghép bằng AI cũng có thể vượt qua dễ dàng như bất kỳ game nào khác.

Valve công bố những thay đổi này vào ngày 3 tháng 11 và cho biết sẽ tiếp tục cải tiến quy trình duyệt bản dựng, đồng thời phát hành tài liệu hướng dẫn tham khảo cho danh sách kiểm tra mới. Thời gian ân hạn áp dụng các nhãn và tùy chọn cấp quyền mới của Nexus Mods cũng bắt đầu trong cùng ngày, kéo dài đến ngày 2 tháng 1 năm 2027; sau thời hạn đó, các bản mod không tuân thủ sẽ được chuyển đến nhóm Trust and Safety. Cả ba nền tảng đều áp dụng quy định trên toàn thế giới, vì vậy người chơi ở mọi thị trường đều thấy cùng một nhãn. Cho đến khi Steam tự bổ sung bộ lọc, cách duy nhất để biết một game trên Steam có sử dụng AI hay không là kéo xuống trang cửa hàng và đọc những gì nhà phát triển chọn công khai.

Thẻ: trò chơi điện tử, game indie, Steam, AI tạo sinh, Valve, itch.io