Croatia không thắng trong chín mươi phút — họ bào mòn bạn, và ở tuổi 40 Modrić vẫn chỉnh chiếc đồng hồ

Hãy nhìn Croatia trong một trận loại trực tiếp, vào những phút mà mọi đội khác đã cạn sức. Đôi chân nặng trĩu, trận đấu vỡ ra thành màn trao đổi sai lầm, và giữa tất cả là một người đàn ông nhỏ bé trong bộ áo ô vuông đỏ đã làm chậm mọi thứ xuống một nhịp độ mà dường như chỉ mình anh điều khiển nổi. Anh chạm bóng theo cách không ai khác kịp làm. Anh tìm ra đường chuyền cho đồng đội được thở. Đồng hồ vẫn chạy, và Croatia, không hiểu bằng cách nào, là đội tuyển duy nhất trên sân trông như thể còn cả đêm dài phía trước. Phần lớn các đội không sống sót qua một giải đấu theo cách đó. Đó là cách duy nhất Croatia biết.

Họ chưa bao giờ là đội tuyển nhanh nhất ở một kỳ World Cup, và chưa bao giờ giả vờ là thế. Điều đất nước này làm là từ chối bị hối thúc. Họ giữ bóng đúng lúc giữ bóng khó nhất, kéo trận đấu vượt qua cái điểm mà chỉ tài năng định đoạt, và tin rằng khi cuộc so tài cuối cùng rút lại còn thần kinh và đôi chân mỏi, thì chân họ sẽ trụ được. Một quốc gia chưa đầy bốn triệu dân đã chạm tới một trận chung kết và một trận bán kết thế giới trong hai giải đấu chỉ nhờ ý tưởng duy nhất ấy. Croatia không chạy nhanh hơn thế giới. Họ bào mòn thế giới.

Bảng thành tích gần như khôi hài vì sự bền bỉ của nó. Ở Nga, họ trở thành đội đầu tiên thắng ba trận loại trực tiếp trong cùng một kỳ World Cup ở hiệp phụ hoặc trên chấm luân lưu: ba đêm liên tiếp khước từ thua trước khi tiếng còi cho phép. Tại Qatar, họ lặp lại hai lần nữa, loại Nhật Bản rồi đến Brazil từ chấm phạt đền, nhà vô địch năm lần bị một đội bóng đơn giản là không chịu khép lại cuộc tranh luận tiễn về nước. Năm trong sáu trận World Cup gần nhất của họ đã phải đá hiệp phụ. Họ vượt qua tám trong mười vòng loại trực tiếp gần nhất ở giải. Người khác sợ những phút sau chín mươi. Croatia dọn vào sống ở đó.

Bài đọc đề xuấtBồ Đào Nha đến World Cup với một lời tạm biệt trên vai — và họ tin chính nó giữ họ đứng vững

Người đàn ông chỉnh chiếc đồng hồ

Tất cả đi qua một cầu thủ duy nhất, và đã như thế hơn một thập kỷ. Luka Modrić sẽ là đội trưởng Croatia ở kỳ World Cup này, kỳ thứ sáu, con số chỉ Cristiano Ronaldo và Lionel Messi chạm tới. Anh bốn mươi tuổi. Và anh vẫn là chiếc máy đếm nhịp, người quyết định trận đấu được phép đi nhanh đến đâu, và cả phương pháp dựa vào một sự thật lẽ ra không nên còn đúng: rằng khi trận đấu tăng tốc và hoảng loạn, chính anh làm nó chậm lại.

Đó là món quà không xuất hiện trong một đoạn tổng hợp pha bóng. Giá trị của Modrić với đội này chưa bao giờ là bàn thắng hay đường chuyền xuyên tuyến, dù anh vẫn còn cả hai. Đó là nhịp độ. Anh rút nọc độc khỏi một đoạn hỗn loạn bằng cách giữ bóng thêm nửa giây, biến đường chuyền giản đơn thành một quyết định chứ không phải sự nhẹ nhõm. Một đội muốn thắng trận đấu dài cần ai đó cai quản được thời gian, và Croatia trải qua mười năm với người giỏi nhất thế giới ở nghề ấy. Câu hỏi giải đấu này đặt ra là liệu trong đôi chân còn thêm một tháng như thế hay không.

Cỗ máy và số dặm đã đi

Phía sau Modrić, tuyến giữa làm nên anh đang mỏng dần. Mateo Kovačić, người chạy không biết mệt từng bao quát vùng sân mà đội trưởng không còn với tới, bước vào giải sau một mùa bị tàn phá bởi chấn thương gân Achilles khiến anh nghỉ nhiều tháng. Marcelo Brozović, chốt chặn ngồi sau hai người kia trong cả hai chiến dịch, không còn trong bức tranh này. Điều Zlatko Dalić làm thay vào đó là khởi động một cuộc chuyển giao công khai: ông gọi Luka Sučić, Petar Sučić và Martin Baturina, những tiền vệ trẻ mà ông yêu cầu phải học, trên sân khấu khắc nghiệt nhất có thể, điều duy nhất Croatia không thể thiếu.

Đó là điều khó dạy. Kiểm soát một trận World Cup không phải chuyện thể lực, thứ người trẻ thừa thãi; mà là biết khi nào không nên tiêu nó. Dalić, cầm lái từ chiến dịch 2018 và là người mang theo tất cả kinh nghiệm loại trực tiếp ấy, đặt cược rằng ông có thể đưa các lão tướng đi đủ xa để lớp trẻ thấm phương pháp trước khi cỗ máy hỏng. Hiểm họa thì rõ ràng. Tựa vào một cầu thủ bốn mươi tuổi suốt chín mươi phút cộng hiệp phụ, hết trận này đến trận khác, rồi đến một lúc cơ thể sẽ gửi hóa đơn.

Một kỳ World Cup dựng nên để trừng phạt họ, hay dựng nên cho họ

Kỳ World Cup này là kỳ lớn nhất và khắc nghiệt nhất về thể chất từng được tổ chức: bốn mươi tám đội tuyển, ba nước chủ nhà, những chuyến bay dài và cái nóng mùa hè nhồi vào một lịch thi đấu không chừa cho ai mấy khoảng để hồi phục. Với phần lớn, đó là lời cảnh báo. Với một đội mà toàn bộ bản sắc là sức bền, nó cắt về cả hai phía. Giải đấu trừng phạt đôi chân mỏi nặng nề nhất cũng là giải tưởng thưởng nhiều nhất cho đội tuyển thoải mái nhất nơi nước sâu, đội suốt một thập kỷ đã biến sự chịu đựng thành thói quen.

Vậy nên Croatia bước vào như phép thử thuần khiết nhất cho chính luận điểm của mình. Nếu trận đấu dài là một phương pháp chứ không chỉ là ký ức, thì đây là sân khấu dựng nên để chứng minh điều đó. Nếu sâu xa nó luôn chỉ là một người làm chậm chiếc đồng hồ, thì đây là sân khấu dễ phơi bày nhất người ấy đã gánh bao nhiêu. Trong một thể thức khắc nghiệt đến vậy, không có chỗ trốn khỏi câu trả lời. Đôi chân định đoạt, và đôi chân không nói dối.

Lễ bốc thăm, và nơi Croatia thật sự sống

Bảng đấu vừa công bằng vừa hé lộ nhiều điều. Croatia mở màn gặp Anh, kiểu đối thủ hạng nặng nói cho bạn biết sớm liệu khả năng kiểm soát còn đó hay đội nay đã đuổi theo trận đấu thay vì cai quản nó. Sau đó là Panama và Ghana, những đội Croatia nên thắng bằng cách giữ bóng xa họ và từ chối lao vào một cuộc chạy đua. Nhất hay nhì bảng gần như không đổi hình hài mọi thứ, bởi vòng bảng chưa bao giờ là nơi Croatia định nghĩa một giải đấu.

Nơi họ sống là các vòng loại trực tiếp, những đêm một trận nghiêng về hiệp phụ và luân lưu, đúng mảnh đất mà đội tuyển này đã dựng nên toàn bộ danh tiếng. Đó là phần của nhánh đấu lẽ ra phải khiến phần còn lại sợ hãi. Không ai muốn một trận vòng mười sáu đội cân bằng rồi trôi vào nửa giờ cuối với một Croatia vẫn điềm tĩnh và vẫn luân chuyển bóng. Những đội nhiều tài năng hơn đã học, đến hai lần, rằng không phải tài năng nhiều hơn là thứ thắng những đêm như thế.

Lập luận

Croatia không phải đội tuyển tài năng nhất kỳ World Cup này và sẽ không phí một giây để ra vẻ như vậy. Thứ họ sở hữu là một phương pháp đã hai lần đưa họ đi xa hơn nguồn lực cho phép, và cầu thủ luôn là trái tim đập của nó, được giữ thêm một giải vì chưa ai chứng minh được đội có thể cai quản thời gian thiếu anh. Canh bạc là sự khước từ cũ trụ được một tháng: rằng họ vẫn làm chậm được trận đấu theo nhịp của mình ngay cả khi nhịp ấy thuộc về một người đàn ông bốn mươi tuổi, và trao chiếc đồng hồ cho lớp trẻ trước khi nó ngừng. Nếu trụ được, Croatia lại là đội không ai muốn chạm trán ở những vòng mà trận đấu khước từ kết thúc. Nếu cỗ máy cuối cùng cạn, thì đây là nơi trận đấu dài hết hơi. Dù thế nào, họ cũng sẽ không vội tìm câu trả lời. Vội vã chưa bao giờ là của họ.

Bài viết tương tự

World Cup này không thuộc về đội chơi đẹp, mà về đội trụ được cả tháng

Ancelotti lấy đi vẻ đẹp của Brazil và đặt cược vào kỷ luật cho ngôi sao thứ sáu

Tây Ban Nha không thắng bạn, họ lấy bóng khỏi chân bạn — và đó là ứng viên số một

Suốt một thập kỷ Mỹ gọi đây là đội tuyển hay nhất của mình — World Cup sân nhà là lúc phải chứng minh

Argentina không chơi hay hơn bạn, họ làm bạn kiệt sức — và đối thủ duy nhất mà bản lĩnh không thắng nổi là thời gian

Đức từng thắng bằng sự chắc chắn; Nagelsmann đặt cược vào điều ngược lại