Băng Đảng New York: Scorsese dựng lại một thành phố đã mất, và Day-Lewis chiếm lấy nó

Một hàng dao bày trên tấm vải như bộ đồ nghề của một bác sĩ phẫu thuật, và một người đàn ông trong chiếc áo gi-lê kẻ ô và mũ ống cao gọi tên từng lưỡi dao như đang đọc kinh. Sau lưng ông là một thành phố không còn tồn tại và chưa từng trông đúng như thế: khu Five Points ở hạ Manhattan, những con hẻm bùn lầy và những dãy nhà trọ nghiêng ngả, được dựng nguyên vẹn trên một phim trường ngoại ô Rome. Băng Đảng New York mở ra trong thế giới được dựng lên ấy và hầu như không rời khỏi nó, bởi chính thế giới mới là luận điểm.

Martin Scorsese đã muốn làm bộ phim này suốt khoảng hai mươi năm, và khát khao ấy hiện lên trong từng tấm ván. Câu chuyện là một cuộc báo thù — chàng trai trẻ gốc Ireland, Amsterdam Vallon, trở lại khu ổ chuột để giết tên đồ tể bản địa chủ nghĩa đã sát hại cha mình — nhưng đề tài thật sự của nó là một quốc gia được khai sinh trong máu, khoảnh khắc mà chữ “người Mỹ” vẫn còn được định đoạt bằng dao phay giữa đường phố. Mối thù riêng cứ liên tục bị nuốt chửng bởi điều gì đó lớn hơn: lệnh tòng quân, các cuộc bạo loạn, cuộc chiến bên dưới cuộc chiến.

Thành phố do Dante Ferretti dựng nên

Nhà thiết kế bối cảnh Dante Ferretti dựng khu Five Points trong phim trường Cinecittà ở Rome: cả một khu phố Manhattan thế kỷ mười chín bằng gỗ và bùn, được Michael Ballhaus thắp sáng giữa lửa và khói. Chi tiết được chăm chút đến ám ảnh và đầy chất xúc giác: gỗ mục, lớp lớp cáu bẩn, một chiếc tạp dề cứng đờ vì dùng nhiều. Nhạc của Howard Shore trượt từ tiếng vĩ cầm sang tiếng ngân trầm, còn cách dựng phim của Thelma Schoonmaker giữ cho những trận hỗn chiến vẫn rõ ràng ngay giữa lúc hỗn loạn nhất. Tay nghề ở đây không phải phông nền: nó gánh lấy luận điểm của phim rằng lịch sử là một thứ vật chất, làm bằng tay và trả giá bằng thân xác.

Bài đọc đề xuấtGiáng sinh cùng Ex: Alicia Silverstone trở lại với cơn ác mộng đón Giáng sinh cùng tình cũ trên Netflix

Bill Đồ Tể

Và rồi có Daniel Day-Lewis. Trong vai Bill “Đồ Tể” Cutting — thủ lĩnh bản địa chủ nghĩa, kẻ phóng dao, ông vua tự phong của khu Points — anh mang đến một trong những màn diễn lớn của điện ảnh, một vòng xoáy của sức hút và sự đe dọa được dựng nên từ một con mắt thủy tinh, một giọng New York cổ và phẳng, cùng sự bất động bùng nổ chẳng hề báo trước. Anh trọn vẹn đến mức phơi bày cả bộ phim quanh mình: Amsterdam của Leonardo DiCaprio chân thành nhưng bị lấn át, còn cô nàng móc túi của Cameron Diaz mắc cạn trong một chuyện tình mà kịch bản chẳng bao giờ dành thời gian cho. Mỗi lần Đồ Tể rời khung hình, ta cảm thấy như sàn nhà sụt xuống.

Bộ phim bước vào lễ Oscar 2003 với mười đề cử và ra về tay trắng — một cú trượt sạch trở thành huyền thoại nhỏ của chính nó, cái giá của một dự án bị nhà sản xuất Harvey Weinstein giành giật trong phòng dựng. Cái sống sót qua sự can thiệp là tầm vóc và gương mặt: một hình dung về cách thành phố thật sự được tạo nên, điều chưa nền điện ảnh Mỹ nào dám thử, neo vào một màn diễn người ta vẫn còn trích dẫn. Nó vừa ngổn ngang vừa tráng lệ trong cùng một hơi thở, và sự tráng lệ thắng.

Vì sao phim xứng đáng với điểm số

Những khiếm khuyết là có thật và thuộc về cấu trúc. Cuộc báo thù là điều kém thú vị nhất trong một bộ phim tràn đầy lịch sử; hồi ba đẩy các cuộc bạo loạn tòng quân xuống làm nền cho mối hận của một người, còn chuyện tình thì hầu như không đọng lại. Những giới hạn ấy giữ phim ở ngoài hàng đầu tuyệt đối. Nhưng thế giới thì trọn vẹn, màn diễn trung tâm sẽ còn lại, và tham vọng — quay sự khai sinh đầy bạo lực của một thành phố mà gần như cả điện ảnh giả vờ rằng nó vốn luôn ở đó — thì chân thành và độc nhất. Phim đứng vững như một màn trình diễn, như lịch sử, và mỗi lần Đồ Tể cất lời, như một thứ gì đó gần với sự vĩ đại.

Băng Đảng New York ra mắt năm 2002, do Martin Scorsese đạo diễn từ kịch bản của Jay Cocks, Steven Zaillian và Kenneth Lonergan, phóng tác tự do từ biên niên ký cùng tên năm 1928 của Herbert Asbury. Phim do Michael Ballhaus quay, Dante Ferretti thiết kế bối cảnh, Thelma Schoonmaker dựng phim và Howard Shore soạn nhạc. Với sự tham gia của Daniel Day-Lewis, Leonardo DiCaprio, Cameron Diaz, Jim Broadbent, John C. Reilly, Brendan Gleeson và Liam Neeson, phim dài 167 phút và nhận mười đề cử Oscar mà không giành được giải nào.

Thẻ: martin scorsese, Leonardo DiCaprio, daniel day lewis

Bài viết tương tự

Bạn cùng phòng trên Netflix: bộ phim khiến bạn nghi ngờ tất cả những người từng ở cạnh mình

Viola Davis “hóa thân” Bruce Willis: Hành động nghẹt thở trong “G20” của Prime Video

Những chàng trai tuyết nóng: Những Chàng Trai Thái Lan Yếu Thế Chinh Phục Tuyết Nhật Bản Trên Netflix

“Swim to Me” của Dominga Sotomayor: Giữa giai cấp và sự đồng lõa trong bản chuyển thể từ tiểu thuyết Chile nổi tiếng

Adam Sandler trở lại sân golf trong Gilmore, tay golf cừ khôi 2

“Gia tài của người chết” trên Netflix: Bộ phim kinh dị Thái Lan mới khám phá mặt tối của giấc mơ tầng lớp trung lưu