Pancho Varona, tay guitar bị Sabina sa thải qua email, ngưỡng mộ cách Serrat giã từ

Pancho Varona biết rõ một sự nghiệp lớn nên khép lại thế nào. Khi tờ Heraldo hỏi về Joan Manuel Serrat, tay guitar từng đứng cạnh Joaquín Sabina suốt bốn thập kỷ gọi việc Serrat giải nghệ là “một quyết định rất sáng suốt” và nói rằng “trên đời không có sự nghiệp nào được tận dụng tốt hơn”. Ông cũng nhớ rõ không kém con đường của chính mình đã khép lại ra sao: bằng một email ngắn từ Sabina, thứ mà đến giờ ông vẫn thấy khó hiểu.

Hai cuộc chia tay ấy nằm cạnh nhau trong cùng một cuộc phỏng vấn, và gộp lại, chúng trả lời câu hỏi Varona cứ mãi đặt ra. Ông nói mình chưa bao giờ được đưa ra một lý do có sức nặng. Báo chí ghi nhận điều khác: lý do đã được nêu, dù qua trung gian, và chính Varona từng kể về những va chạm phía sau. Thứ ông không nhận được là điều Serrat đã dành cho khán giả của mình, và sau này Sabina cũng dành cho khán giả của ông: một lời tạm biệt nói thẳng trước mặt. Vết thương nằm ở đó, hơn là ở một lời giải thích còn thiếu.

Với những ai lớn lên cùng “Y sin embargo” hay “Ruido”, chuyện này không chỉ là tin đồn về đội hình một ban nhạc. Sabina đã rời sân khấu. Người viết nhạc cho phần lớn kho bài hát ấy vẫn đang mang nó đi từ thị trấn này sang thị trấn khác, trong những căn phòng chứa trăm người, và cách ông kể chuyện chia tay hôm nay đang đổi màu cách người ta nghe những bài hát đó.

Pancho Varona rời ban nhạc của Joaquín Sabina như thế nào

Những sự kiện cơ bản không có gì phải tranh cãi. Tháng 11/2022, Varona thông báo trên mạng xã hội rằng Sabina đã quyết định, “bất chấp mọi dự đoán”, không đưa ông vào chuyến lưu diễn kế tiếp. Đó là cách chơi chữ từ chính tên tour, Contra todo pronóstico, nghĩa là “Bất chấp mọi dự đoán”. Trong cùng bài đăng được Vozpópuli và ¡Hola! trích dẫn, ông cảm ơn Sabina vì “100 bài hát chúng tôi cùng sáng tác, 40 chuyến lưu diễn tôi đồng hành cùng anh ấy và 15 album tôi làm nhà sản xuất”.

Tin đến qua email. Varona kể với Diari de Tarragona rằng bức thư “ngắn, tám hay mười dòng”, chỉ nói rằng Sabina không còn tính đến ông nữa. “Chia tay bằng email, tôi thấy thật lạnh lùng, rất lạnh lùng”, ông nói, và cho biết đã nhiều lần tìm đến nhà Sabina nhưng không được tiếp. Bốn năm sau, khi trò chuyện với Heraldo, lời than phiền vẫn thế nhưng sắc hơn: có điện thoại để gọi cơ mà, ông nói, và chính ông đã đến tận nhà Joaquín để gặp mặt.

Mối cộng tác ông đánh mất là thật. Varona gắn bó với Sabina từ năm 1982, thời ban nhạc Viceversa, và tên ông có trên “Y sin embargo”, “Ruido” và “Yo me bajo en Atocha”, như Vozpópuli nhắc lại. Sabina viết lời và hát; Varona phổ nhạc và sản xuất album. Trong một cuộc phỏng vấn với Alicante Plaza khi hai người còn cộng tác, ông mô tả vị trí của mình với độ chính xác của một người đo đạc địa chính: “cách Joaquín hai mét, phía sau và bên trái”.

Đọc kỹ lời thú nhận của Pancho Varona về Serrat

Đó là bối cảnh của câu nói lên tít báo Heraldo. “Trong những chuyến lưu diễn cùng Joaquín, tôi từng khoe rằng mình là người trên sân khấu ngưỡng mộ Joan Manuel Serrat nhất”, Varona nói với tờ báo. Serrat bước vào đời ông khi ông lên tám hay chín, qua những lần mẹ cùng ông hát “Cantares” thuở nhỏ, và ở lại đó “gần như từ khi tôi chào đời”.

Những chuyến lưu diễn ông nhắc đến là các đêm diễn chung của Sabina và Serrat, đưa hai ban nhạc lên cùng một sân khấu. Ở đây, lời thú nhận va phải một chi tiết khó xử. Khi vụ chia tay nổ ra, Víctor Lenore của Vozpópuli viết rằng việc nhập chung với ban nhạc của Serrat cho các tour đó là thêm một nguyên nhân gây xa cách, vì Serrat, người rất khắt khe về trình độ biểu diễn, chuộng các nhạc công quen của mình hơn Varona. Varona không chơi trong La orquesta del Titanic, album chung của hai ca sĩ, và lời đề tặng của Sabina trên đó viết: “Gửi Panchito, người tỏa sáng bằng sự vắng mặt”. Chính Varona từng đùa về dòng chữ ấy trên Twitter nhiều năm trước khi chia tay.

Đọc với ý đó, lời khen dành cho Serrat vừa hào phóng vừa có chủ ý. Varona không tính sổ với Serrat; ông ngưỡng mộ Serrat không chút dè dặt. Nhưng khi gọi việc Serrat giải nghệ là “rất sáng suốt”, ông đang khen một người tự chọn cái kết của mình, công bố nó, đi lưu diễn với nó và khép lại nó tại Palau Sant Jordi ở Barcelona vào tháng 12/2022. Sabina làm điều tương tự ở Madrid ngày 30/11/2025, khi nói với 12.000 người tại Movistar Arena, theo EFE, rằng đây là “buổi hòa nhạc cuối cùng trong đời tôi và vì thế là quan trọng nhất”. Cái kết của Varona thì bị người khác chọn thay. Trong mười dòng.

Phía Sabina kể gì về cuộc chia tay với Varona

Đây là lập luận mạnh nhất cho Sabina, theo cách phe ông trình bày. Tháng 4/2023, khi được EFE hỏi, ê-kíp của Sabina đã tán thành bài viết của cây bút âm nhạc Juan Puchades trên tạp chí Efe Eme, The Objective đưa tin. Theo phiên bản đó, rạn nứt đã manh nha từ nhiều năm: quan hệ hao mòn và chỉ còn giới hạn “nghiêm ngặt trong các chuyến lưu diễn”. Giọt nước tràn ly là xung đột giữa Varona và phần còn lại của ban nhạc Sabina. Trước đó, Vozpópuli đã đưa tin về căng thẳng giữa ông với Antonio García de Diego, một trụ cột lâu năm khác của ban nhạc, người ở lại.

Những nhạc công này đã lập nên La Noche Sabinera, chương trình biểu diễn các bài hát của Sabina với sự chúc phúc của ông trong lúc ông tạm nghỉ lưu diễn. Theo Puchades, Varona đã thay người quản lý cũ bằng một người bạn thiếu kinh nghiệm và duy trì các dự án song song “chi phối lịch làm việc của ban nhạc chính”. Năm 2021, ông rời nhóm và khởi động một dự án được quảng bá là “tour Sabina đích thực”. Những người còn lại tiếp tục với tên Benditos Malditos, và tháng 4/2022 Sabina bất ngờ lên sân khấu cùng họ, điều mà bản tin của EFE coi là dấu hiệu rõ ràng về lập trường của ông.

Theo cách đọc này, bức email không phải sét đánh ngang tai. Nó chỉ là thủ tục giấy tờ cho một cuộc chia tay đã diễn ra bên trong ban nhạc. Người cầm trịch ban nhạc có quyền chọn nhạc công, và chính Varona cũng thừa nhận: Sabina “có thể sa thải bất cứ ai ông ấy muốn”, ông nói trên chương trình Hora 25 của Cadena SER, theo Cronista. Một tin nhắn bằng văn bản, dù lạnh lùng, ít ra cũng không thể hiểu sai.

Vì sao câu hỏi của Pancho Varona vẫn còn nguyên

Điều đáng chú ý là chính Varona đã xác nhận phần lớn phiên bản ấy. Trò chuyện với El Mundo, theo Cronista, ông mô tả đúng va chạm về lịch: nửa tháng ông làm dự án riêng, nửa tháng làm với ban nhạc; ban nhạc đề nghị ông dành thêm thời gian cho họ, ông từ chối và bảo họ có thể làm việc mà không cần ông vào những ngày đó. Lý do mà ông nói chưa từng nhận được, về đại thể, là lý do chính ông đã kể.

Vậy nên sự bối rối ông tâm sự với Heraldo không nằm ở dữ kiện. “Tôi không sao hiểu nổi vì sao người ta không đưa cho tôi một lý do có sức nặng để chấm dứt cả chuyện công việc lẫn chuyện cá nhân”, ông nói. “Bối rối nhiều hơn là đau đớn.” Từ khóa ở đây là “chuyện cá nhân”. Một mâu thuẫn trong ban nhạc có thể giải thích một chuyến lưu diễn vắng Varona. Nó không giải thích vì sao một tình bạn bốn mươi năm phải kết thúc cùng chuyến lưu diễn, hay vì sao cái kết lại đến bằng văn bản sau khi ông đã gõ cửa.

Đây là chỗ lập luận của Sabina mỏng nhất. Mọi thứ trong bài viết của Efe Eme đều xoay quanh ban nhạc: người quản lý, lịch diễn, một chương trình cạnh tranh. Không dòng nào nói đến người cộng sự đã viết nhạc cho một số bài hát nổi tiếng nhất của Sabina. Trong các bài báo chúng tôi đã xem xét, Sabina chưa từng tự mình lên tiếng về Varona; sự tán thành đến từ ê-kíp của ông. Nửa cá nhân của câu chuyện là một khoảng lặng, và khoảng lặng, khác với email, ai muốn hiểu thế nào cũng được.

Pancho Varona tiếp tục mang kho nhạc Sabina đi khắp nơi

Trong khi đó, các bài hát đã lặng lẽ đổi chủ. Theo Salamanca RTV al Día, tối thứ Sáu mở màn kỳ nghỉ dài dịp lễ Các Thánh, Varona lần thứ ba lấp kín Yoanna Irish Pub ở Ciudad Rodrigo, tỉnh Salamanca: hơn một trăm người, vé 18 euro, cả phòng hát theo “Ruido”, “La del pirata cojo”, “Y sin embargo”, “Peor para el sol” và “Princesa”. Ông còn chơi “Pongamos que hablo de Madrid” theo phong cách nhanh hơn của Antonio Flores, lần đầu tiên ở thị trấn này.

Ông nói rõ về quyền làm điều đó. “Tôi không ngại ôn lại những bài hát tôi làm cùng anh ấy, vì chúng cũng là của tôi”, ông nói với La Capital ở Mar del Plata, trong chuyến lưu diễn Mỹ Latinh sau khi chia tay. “Tôi có toàn quyền hát chúng.” Trong cùng cuộc phỏng vấn, ông cho biết dự định dần thay một số bài của Joaquín bằng bài của chính mình, “với tất cả nỗi đau trong tim”.

Sự thay thế ấy đang diễn ra. Heraldo cho biết Varona đang chuẩn bị một album solo và đã tung ra những bài hát mở đường như “Sospechas”, “Ni fu ni fa” và “Como Miguel Bosé”. Album solo duy nhất trước đó của ông, mang chính tên ông, ra mắt năm 1995, Alicante Plaza ghi nhận. Tay guitar từng tự đặt mình đứng sau ca sĩ hai mét giờ là người đứng trước micro.

Varona và Sabina: điều đã có bằng chứng, điều mới chỉ là lời một phía

Đã có bằng chứng: thông báo tháng 11/2022 cùng các con số; bức email mà Varona mô tả dài tám đến mười dòng; tour Contra todo pronóstico của Sabina không có ông; việc ê-kíp Sabina tán thành bài viết của Efe Eme về xung đột trong ban nhạc; đêm diễn chia tay của Sabina ở Madrid tháng 11/2025; những đêm diễn kín chỗ ở quán pub và các đĩa đơn mới của Varona.

Vẫn chỉ là lời một phía: lời kể của Varona về những lần tìm đến và những cuộc gọi không được hồi đáp; phiên bản của Puchades về người quản lý và các dự án song song, được ê-kíp Sabina tán thành nhưng không phải chính Sabina; và cách đọc của Vozpópuli rằng các tour với Serrat có góp phần. Varona nói ông vẫn sẵn lòng làm hòa, “vẫn dang rộng vòng tay chờ một lời giải thích hoặc một cái ôm”, như ông nói với Diari de Tarragona. Sabina chưa trả lời công khai.

Theo chúng tôi, lời giải thích đã có, thứ còn thiếu là cái ôm. Serrat kết thúc sự nghiệp theo cách của mình, và Varona ngưỡng mộ ông vì điều đó. Sabina cũng làm như vậy ở Madrid. Cuộc ra đi duy nhất trong câu chuyện này không ai dàn dựng là của Varona, và ông đáp lại bằng cách duy nhất còn lại: hát những bài hát, cũng là bài của ông, trong những căn phòng đủ nhỏ để thấy từng gương mặt. Điều đó ngược hẳn với một email. Mỗi tối, một trăm người nói thẳng điều ấy trước mặt ông.

Thẻ: ca sĩ kiêm nhạc sĩ, Joan Manuel Serrat, Antonio García de Diego, Joaquín Sabina, Pancho Varona, tour chia tay