Trước cảnh đầu tiên, một dòng chữ hiện lên: bộ phim dựa trên sự kiện có thật, nhưng là một tác phẩm hư cấu. Đây không phải là lời cảnh báo pháp lý. Đây là quyết định kể chuyện đầu tiên của bộ phim tiểu sử về Hosoki Kazuko — nhà chiêm tinh được xem nhiều nhất trên truyền hình Nhật Bản đầu những năm 2000. Và là quyết định mà ê-kíp công khai bảo vệ, vì họ không tin trọn vẹn vào người phụ nữ mà họ vừa tái hiện cuộc đời. Khoảng cách ở đây không phải là hiệu ứng. Đó là phương pháp.

Hosoki thống trị màn ảnh nhỏ Nhật Bản gần một thập kỷ — ở một quốc gia chính thức không tin vào bói toán. Câu nói đặc trưng của bà — “ngươi sẽ xuống địa ngục” — đã đi vào ngôn ngữ thường ngày. Loạt sách về “Chiêm tinh Sáu Sao”, hệ thống do chính bà sáng lập, lập kỷ lục Guinness ở hạng mục của nó. Trong khung giờ vàng từ 2004 đến 2008, các chương trình giải trí của bà đạt khoảng 20% lượng hộ gia đình Nhật Bản theo dõi. Để hiểu bộ phim tiểu sử này, cần gạt sang một bên câu hỏi quen thuộc — bà là người cứu rỗi hay kẻ lừa đảo? Phim không trả lời câu đó. Phim đặt một câu hỏi khó chịu hơn: kiểu quốc gia nào tạo ra một nhân vật như vậy, và biết rõ mọi chuyện vẫn tiếp tục theo dõi?

Một nhà văn bắt đầu nghi ngờ

Sự nghi ngờ được khắc vào chính cấu trúc của phim. Hosoki kể lại đời mình cho Uozumi Minori, nhà văn được giao chấp bút cuốn tự truyện của bà với tư cách người viết thuê. Vai diễn do Ito Sairi đảm nhận — chính nữ diễn viên từng là trụ cột của The Naked Director, bộ phim tiểu sử trước đó của Netflix về một nhân vật tự tạo nên mình ở Nhật Bản hậu chiến. Minori bước vào dự án với niềm tin rằng nhiệm vụ của cô là ghi chép. Cô là hình bóng đại diện cho khán giả. Tập này qua tập khác, cô bắt đầu nghi ngờ những gì mình nghe, và khán giả nghi ngờ cùng cô — vì đạo diễn đã dẫn người xem đi đúng hướng đó.

Toda Erika thể hiện Hosoki từ năm 17 đến 66 tuổi, không dựa vào những biến đổi hóa trang phô trương. Thứ thay đổi là ánh nhìn: 17 tuổi quan sát, 30 tuổi mặc cả, 50 tuổi phán quyết, 60 tuổi tuyên án. Cùng một động tác, bốn âm vực khác nhau. Trước khi quay, Toda công khai nói rằng bà không ưa Hosoki và chuyển kênh mỗi khi thấy bà xuất hiện trên truyền hình. Đạo diễn Takimoto Tomoyuki cũng nói điều tương tự. Nói cách khác, bộ phim được làm với ý chí được tuyên bố rõ ràng là không yêu mến nhân vật chính của mình — và chính sự lưỡng lự ấy là chất liệu của từng khung hình.

Đất nước biết rõ và vẫn xem

Hosoki không tình cờ bước lên truyền hình. Trường học của bà là khu Ginza về đêm. Sau tuổi thơ hậu chiến phải ăn cả giun đất để sống sót, ở tuổi đôi mươi bà điều hành nhiều câu lạc bộ tiếp viên và được mệnh danh là “nữ hoàng Ginza”. Những kỹ năng làm nên một mama thành công ở khu vui chơi — đọc cơn khát của người khác, nói thay khách những điều khách không dám nói, biến giao dịch thành sự quan tâm — chính là những kỹ năng hai mươi năm sau đã biến bà thành nhà chiêm tinh truyền hình.

Các cáo buộc xuất hiện sớm. Phần lớn xoay quanh việc bán ép những bia mộ đắt tiền được giới thiệu là nhu cầu tâm linh — một mô hình kinh doanh có hồ sơ rõ ràng, từng bị điều tra nhiều lần, nhưng không ảnh hưởng đến hợp đồng truyền hình của bà. Tin đồn về quan hệ với tổ chức tội phạm xuất hiện rồi tan đi với cùng tần suất. Không điều gì làm rung chuyển tỷ suất khán giả của bà. Bộ phim không xử lý các cáo buộc này như một vụ bê bối, mà như một bằng chứng: một quốc gia biết rõ về các đơn tố cáo và vẫn tiếp tục theo dõi, đã sản sinh ra một dạng đồng thuận tập thể đặc thù.

Chính ở điểm này, cách đọc của bộ phim vượt khỏi khuôn khổ tiểu sử thông thường. Trong những năm đỉnh cao của Hosoki, truyền hình Nhật Bản vẫn còn là một nền văn hóa duy nhất; nó có thể sản xuất uy quyền đạo đức ở quy mô công nghiệp, khoác lên uy quyền ấy bộ mã của sự gần gũi — sự thẳng thắn thô ráp, sự coi thường nghi thức công khai, sự thờ ơ ra mặt với quy ước. Hosoki hiện thân cho cỗ máy đó cho đến điểm gãy của nó. Khi bà rút khỏi màn ảnh vào cuối những năm 2000, hợp đồng ngầm giữa truyền hình và khán giả cũng đang rạn vỡ; niềm tin sẽ sớm di cư đi nơi khác — đến những nền tảng phân mảnh hơn, nhiều thuật toán hơn. Nhưng những nền tảng ấy không kém phần khao khát những hình bóng nói chắc.

Vậy Hosoki Kazuko là người cứu rỗi hay kẻ lừa đảo? Bộ phim từ chối trả lời. Sự từ chối ấy mang tính cấu trúc: bằng cách đẩy chính sự ngờ vực của mình ra ngoài qua hình ảnh nhà văn, bằng cách mở đầu với lời thú nhận tính hư cấu, bằng cách được vận hành bởi những nghệ sĩ thừa nhận chưa bao giờ tin nhân vật chính của mình, bộ phim đẩy câu hỏi trở lại phía khán giả. Khi cả một quốc gia chọn ra một nhà tiên tri cho mình, liệu phẩm chất cá nhân của nhà tiên tri đó có thực sự là điều đáng phán xét?

Straight to Hell - Netflix — Straight to Hell – Netflix

Thẳng lối xuống địa ngục ra mắt ngày 27 tháng 4 trên Netflix. Bộ phim chín tập do Takimoto Tomoyuki (House of Ninjas, The Brain Man) và Oba Norichika (Gannibal mùa 2) đồng đạo diễn. Kịch bản do Manaka Monaka chấp bút, nhạc gốc do Inamoto Hibiki — nhà soạn nhạc của taiga drama NHK Dousuru Ieyasu (2023) — phụ trách.

Toda Erika đảm nhận vai chính Hosoki Kazuko, Ito Sairi vào vai nhà văn Uozumi Minori. Dàn diễn viên còn có Ikuta Toma trong vai một người đàn ông liên quan đến số phận của Hosoki, Miura Toko vào vai ca sĩ thời Showa Shimakura Chiyoko, cùng Okuno Eita, Tamura Kentaro, Nakajima Ayumu, Yo Kimiko, Ishibashi Renji và Tomita Yasuko. Phim do Django Film sản xuất, thuộc nội dung Nhật Bản của Netflix.

Thẻ: Netflix, kịch, Nhật Bản