Phần Lan đình chỉ công trình trung tâm dữ liệu của Google sau khi 330 ha rừng bị chặt

Cơ quan giám sát môi trường Phần Lan đã yêu cầu Google dừng công việc tại hai địa điểm dự kiến phục vụ kế hoạch mở rộng hạ tầng trí tuệ nhân tạo của hãng ở châu Âu. Hàng trăm hecta rừng phía bắc đã bị đốn hạ, trong khi cơ quan quản lý cho biết đánh giá tác động môi trường mà luật Phần Lan yêu cầu phải hoàn tất trước khi triển khai những công việc như vậy vẫn chưa xong.

Lệnh của Cơ quan Giám sát Phần Lan, thường được gọi là LVV, nhắm đến Tuike Finland, công ty con của Google đang điều hành các dự án tại Muhos và Kajaani. Lệnh bao trùm mọi hoạt động làm thay đổi mặt đất: đốn cây, bóc lớp đất mặt, xây đường công vụ và bãi tập kết, cũng như cải tạo mương rãnh. Google không phản đối. Người phát ngôn Sondre Ronander nói: “Chúng tôi hiểu những lo ngại và trong trường hợp này đã không đáp ứng được các tiêu chuẩn cao mà chính mình đặt ra.”

Quy mô dự án lý giải vì sao cơ quan này phải hành động. Theo số liệu do chính Tuike báo cáo, khoảng 330 hecta tại Muhos đã bị phát quang trên khu đất dự kiến rộng khoảng 571 hecta, nơi sẽ xây chín tòa nhà trung tâm dữ liệu. Tại Kajaani, diện tích rừng bị đốn hạ chưa đến 200 hecta; hiện vẫn chưa rõ việc phát quang đó có từng được phê duyệt hay không. Hanna Halmeenpaa, Chủ tịch Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên Phần Lan, nói với AFP rằng trong số những khu vực bị đốn hạ có cả “những địa điểm thiên nhiên cần được bảo tồn”.

Với bất kỳ ai gõ câu hỏi vào chatbot, đây chính là phần hữu hình của giao dịch. Các mô hình AI trả lời từ những tòa nhà như vậy, còn các công ty cạnh tranh để đặt trung tâm dữ liệu ở nơi có nguồn điện ít carbon, khí hậu đủ mát để làm nguội máy chủ và lưới điện ổn định. Đó là lý do các nước Bắc Âu đã thu hút trung tâm dữ liệu trong nhiều năm. Kế hoạch tại Phần Lan mà Google gọi là khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của hãng ở châu Âu, có tổng trị giá 13 tỷ euro trong hai năm, trải dài trên các địa điểm Muhos, Kajaani, Vaala và Hamina. Kế hoạch này bao gồm thỏa thuận kéo dài 22 năm để mua tối đa một nửa sản lượng của nhà máy điện hạt nhân Loviisa.

Lệnh đình chỉ có phạm vi hẹp hơn so với cảm nhận ban đầu. Lệnh không hủy khoản đầu tư, không ảnh hưởng đến Vaala hay Hamina, và cũng chẳng thể khiến một cây nào mọc lại. LVV chưa đến thăm hai địa điểm, mà đưa ra quyết định dựa trên cuộc điều tra riêng cùng những hình ảnh máy bay không người lái được công khai. Sari Myllyoja, người đứng đầu đơn vị cộng đồng và hạ tầng của cơ quan này, mô tả đây là một bước đi khác thường. Google cho biết hãng hành động với thiện chí, đã tiến hành khảo sát môi trường và thực hiện các biện pháp bảo vệ; đồng thời, hãng vẫn xúc tiến kế hoạch cảnh quan, trong đó có việc trồng cây trên 130 hecta tại Muhos. Con số này chưa bằng một nửa diện tích rừng đã bị đốn hạ ở đó.

Một diễn biến khác nằm ngoài phạm vi của cơ quan quản lý. Cảnh sát đã mở cuộc điều tra sơ bộ về công việc tại Muhos sau khi một cá nhân gửi yêu cầu, đài truyền hình Phần Lan Yle đưa tin, dẫn nguồn báo Iltalehti. Các điều tra viên vẫn đang cân nhắc liệu đã có đủ bằng chứng về hành vi phạm tội để mở một cuộc điều tra trước khi khởi tố chính thức hay chưa.

Thời gian còn lại không nhiều. Tuike Finland có hạn chót đến ngày 14 tháng 10 để giải trình với LVV về cách thức triển khai tiếp theo; cơ quan này muốn mọi hoạt động làm thay đổi mặt đất tại cả hai địa điểm phải tạm dừng muộn nhất vào ngày 23 tháng 10. Nếu công ty không tuân thủ, các thủ tục cưỡng chế có thể được tiến hành. Đánh giá tác động môi trường dự kiến hoàn tất vào cuối năm nay, còn Google cho biết sẽ “nghiên cứu các kết luận của LVV và làm theo hướng dẫn của cơ quan này”.

Cho đến khi bản đánh giá được ký duyệt, máy móc tại Muhos và Kajaani vẫn phải nằm yên, còn hóa đơn cho thế hệ chatbot tiếp theo sẽ có một khoản mục hiếm khi xuất hiện trong thông báo ra mắt sản phẩm: ai là người quyết định chúng được phép đứng trên khu rừng nào.

Thẻ: Google, hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu, Phần Lan, Hamina, Kajaani