Có một biểu cảm riêng mà Paul Mescal đã biến thành dấu ấn của mình: nỗi đau buồn nằm ngay dưới làn da, hiện rõ với chúng ta trước cả khi nhân vật tìm được lời để nói ra. Đó là lý do sự thăng tiến của anh mang cảm giác không phải một cuộc đi lên mà là một sự thừa nhận — như thể chúng ta đã biết gương mặt này từ trước, như thể nó chỉ đang chờ được trao đến cho chúng ta. Đồng thuận chung đã định hình nên một câu chuyện đầy ưu ái: đây là nam diễn viên trẻ đa năng nhất thế hệ mình, một nghệ sĩ có thể chuyển từ phim độc lập thủ thỉ sang bom tấn đế chế mà không hề lộ mối nối. Nhưng hãy nhìn vào đôi mắt xuyên suốt các tác phẩm, và một sự thật thú vị hơn sẽ hiện ra. Cái biên độ mà mọi người ca ngợi thực chất là một nhạc cụ duy nhất, được chơi với sự kiểm soát hiếm có.

Từ những căn phòng tĩnh lặng của loạt phim truyền hình đưa anh vụt sáng, đến nỗi u sầu bên bờ biển biến anh thành gương mặt được các liên hoan săn đón, rồi câu chuyện ma cho phép anh đau buồn vì người cha chưa từng được anh tiếc thương, âm vực ấy hầu như không hề dịch chuyển: người đàn ông tổn thương luôn kìm nén, nỗi buồn rỉ ra từ những lối vòng. Ngay cả thế giới cát bụi và cảnh tượng hoành tráng trong vai diễn La Mã của anh cũng bẻ đấu trường về phía nội tâm, như thể bộ phim đã được chỉnh lại để phù hợp với một cảnh cận mặt hơn là một cuộc chinh phạt. Điều trông như sự phong phú của vai diễn trên lý lịch thực ra là chiều sâu của một nốt nhạc duy nhất.

Mô thức ấy giờ đây đã hiện rõ ngay cả với những người ngưỡng mộ anh. Trong phản hồi dành cho Hamnet của Chloé Zhao — cái chết ở trung tâm gia đình Shakespeare, với Mescal diễn cặp Jessie Buckley — lời khen vẫn luôn đi kèm một điều kiện: không thể hình dung ai khác trong vai này, nhưng chính sự tất yếu ấy lại bắt đầu mang cảm giác đóng khung kiểu vai. Đó là nghịch lý của một dấu ấn. Điều khiến một diễn viên không thể thay thế cũng là điều khiến họ trở nên dễ đoán, và ranh giới giữa hai điều ấy là nơi một phong cách âm thầm biến thành thương hiệu.

Bước đi tiếp theo của anh được cho là cú nhảy rộng nhất từ trước tới nay. Mescal sẽ vào vai Paul McCartney trong dự án Beatles của Sam Mendes — bốn bộ phim, mỗi phim dành cho một thành viên, được thiết kế để cùng ra mắt như thứ mà Mendes gọi là trải nghiệm rạp chiếu có thể xem liền mạch. Trên giấy tờ, đó là bước nhảy từ một tác phẩm thu nhỏ danh giá sang tấm toan lớn nhất mà hệ thống hãng phim vẫn còn chịu căng ra. Nhưng tuyển diễn viên cũng là một lập luận, và lập luận ở đây rất quen thuộc. McCartney, trong huyền thoại được thừa nhận rộng rãi, là người sống sót: nhà giai điệu còn lại để mang theo nỗi buồn về những gì ban nhạc đã trở thành. Mendes không thuê một diễn viên biến hóa. Ông đang thuê chính nhạc cụ mà ông đã biết rõ.

Đây không phải lời phàn nàn cũ rích về một diễn viên nghiêm túc bán mình vì tiền nhượng quyền thương hiệu. Điện ảnh tác giả vốn luôn vận hành nhờ những diễn viên mang đến một điều chân thực duy nhất rồi để đạo diễn sáng tác xoay quanh nó; điểm cố định ấy là một món quà, không phải khiếm khuyết. Mối nguy Mescal đang đối mặt tinh vi hơn thế. Một dấu ấn đủ hiệu quả để hấp thụ mọi cú chuyển hướng vào cùng một giọng điệu sẽ không còn là lựa chọn mà bắt đầu vận hành như một chuỗi cung ứng. Hình tượng ấy sàng lọc trước các lời mời, định hình màn trình diễn trước khi máy quay chạy, và khép lại — không cần ai chủ ý quyết định — những vai diễn không hợp với giọng điệu đó.

Phán quyết, thật tiện lợi, đã có sẵn trong lịch trình. Merrily We Roll Along của Richard Linklater, được quay theo thời gian thực trong suốt hai thập kỷ, sẽ để Mescal già đi từ một người theo chủ nghĩa lý tưởng đầy tổn thương đến sự thỏa hiệp — hài kịch, ca khúc, và sự trôi qua của thời gian như một thủ pháp hình thức tự thân. Tác phẩm lấy bối cảnh vùng đầm lầy của Benh Zeitlin trao cho anh vai một kẻ ngoài vòng pháp luật hướng thẳng xuống địa ngục, một cơ thể đang chuyển động thay vì một người đàn ông đang đau buồn. Đó là những bước rẽ mà việc chọn Mescal vào vai McCartney, dù có quy mô đến đâu, không phải là. Chính những vai diễn ấy sẽ cho chúng ta biết liệu âm vực này là một biên độ hay một cái lồng.

Một thương hiệu là lời hứa mà bạn giữ. Câu hỏi Mescal sẽ trả lời là liệu anh còn muốn tiếp tục phá vỡ lời hứa của chính mình hay không — liệu người diễn viên đã dạy cả một thế hệ nhận ra nỗi đau buồn trước khi nó cất lời sẽ muốn khiến chúng ta bất ngờ, hay chỉ đơn giản là được nhận ra.

Thẻ: Paul Mescal, Sam Mendes, biopics, Hamnet, The Beatles