Tesla và SpaceX lập ủy ban xem xét vụ sáp nhập 3.500 tỷ USD mà Elon Musk ủng hộ

Tesla và SpaceX, hai công ty đã đưa Elon Musk trở thành người giàu nhất thế giới, đều thành lập ủy ban gồm các thành viên hội đồng quản trị độc lập để nghiên cứu khả năng sáp nhập thành một doanh nghiệp. Musk, người điều hành cả hai công ty, cho biết ông ủng hộ ý tưởng này trong cuộc gọi trao đổi với các nhà phân tích về kết quả kinh doanh của SpaceX. Khi được hỏi liệu hai bên hợp nhất có phải là ý hay không, ông trả lời: “Có.”

Thương vụ sẽ đưa một hãng xe thuộc sở hữu của hàng triệu nhà đầu tư cá nhân — trực tiếp hoặc thông qua các quỹ chỉ số trong chương trình hưu trí của họ — vào một công ty mà lĩnh vực kinh doanh lớn nhất hiện nay là cho các phòng thí nghiệm AI thuê năng lực tính toán. Đây sẽ là thương vụ sáp nhập lớn nhất từ trước đến nay, và chính các cổ đông Tesla, chứ không phải Musk, sẽ quyết định liệu thương vụ có diễn ra hay không.

Musk ủng hộ thương vụ nhưng nói ông không thể tham gia bàn bạc

Ông cho biết: “Các ủy ban đặc biệt chưa đạt được thỏa thuận về điều khoản của bất kỳ giao dịch nào, và cũng không có gì bảo đảm họ sẽ đi đến thỏa thuận”, đồng thời nói những người cho rằng việc sáp nhập chắc chắn sẽ xảy ra là đang “phóng đại khả năng đó”. Musk cho biết cả hai ủy ban được thành lập theo đề nghị của cổ đông, còn ông tự nhận mình là “một bên có xung đột lợi ích”, không thể tham gia các cuộc thảo luận. Ông nói ngay cả việc bàn về chuyện này cũng khiến ông có cảm giác như đang “nhảy múa giữa bãi mìn”.

Lập luận của ông dựa trên những lĩnh vực hai công ty có thể bổ trợ cho nhau. Tesla sản xuất ô tô, robot hình người Optimus và phần mềm tự lái. SpaceX chế tạo tên lửa và vệ tinh Starlink; sau khi thâu tóm xAI và nền tảng mạng xã hội X trước khi lên sàn, công ty này còn vận hành các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn. Hai bên hiện đã cùng triển khai Terafab, một dự án sản xuất chip chung, và Musk cho biết sáp nhập sẽ hợp lý với các hoạt động về chip, AI và phần mềm.

Mảng AI của SpaceX hiện thu về nhiều hơn Starlink

Doanh thu tăng 161% so với cùng kỳ năm trước, lên 14,6 tỷ USD, cao hơn mức 12,72 tỷ USD mà các nhà phân tích dự báo, theo LSEG; lợi nhuận ròng đạt 4,4 tỷ USD, sau khoản lỗ 1,05 tỷ USD trong cùng quý năm trước. Mảng mà SpaceX gọi là Super Intelligence, chuyên bán năng lực trung tâm dữ liệu cho các công ty như Anthropic và Google, mang về 7,56 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 813 triệu USD. Starlink đạt doanh thu 5,2 tỷ USD, BBC đưa tin.

Cổ đông Tesla sẽ sở hữu tỷ lệ nhỏ hơn trong một doanh nghiệp khó định giá hơn

Tesla hiện được định giá khoảng 1,5 nghìn tỷ USD, còn SpaceX vào khoảng 2 nghìn tỷ USD; nếu sáp nhập, công ty hợp nhất sẽ có giá trị khoảng 3,5 nghìn tỷ USD. Thương vụ cần được ít nhất một nửa số cổ đông Tesla chấp thuận — ngưỡng mà chính Musk gọi là “khá cao”. Trước đây, họ từng ủng hộ ông khi thông qua gói thù lao trị giá khoảng 1 nghìn tỷ USD. Dan Sheehan, thuộc Telos Wealth Advisors, nói với BBC rằng các nhà đầu tư Tesla nhiều khả năng sẽ nắm “một phần nhỏ hơn trong một doanh nghiệp lớn hơn nhiều và phức tạp hơn”, đồng thời nhận định “thực sự không có tiền lệ nào để xác định một công ty đại chúng như Tesla sẽ được định giá ra sao trong trường hợp này”. Công ty hợp nhất cũng sẽ giúp Musk có quyền biểu quyết lớn hơn so với hiện nay tại Tesla. Tuy vậy, SpaceX vẫn lỗ trong năm nay: công ty lỗ 1,1 tỷ USD trong chín tháng đầu năm, dù doanh thu gần như tăng gấp đôi, lên 27 tỷ USD.

Với người lái xe, trong thời gian tới có lẽ sẽ không có nhiều thay đổi. Các nhà phân tích nói với BBC rằng họ không kỳ vọng Tesla sẽ có chuyển biến lớn trong ngắn hạn, dù David Nicholson, thuộc The Futurum Group, nhận xét xe hơi giờ đã giống như “chuyện bên lề” khi đặt cạnh công nghệ chung của hai công ty. Điều đó đáng chú ý với một hãng xe đã mất ngôi nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới vào tay BYD hồi tháng Một, đồng thời thu hẹp trọng tâm vào Model Y và Model 3. Cho đến nay, chưa có thông báo nào đề cập đến giá bán hay mẫu xe dành cho khách hàng Tesla ở châu Âu hoặc châu Á.

Nhà đầu tư đón nhận tích cực những thông tin được công bố. Cổ phiếu SpaceX tăng 8,5% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa hôm thứ Tư, còn Tesla tăng 1,4%, CNBC đưa tin. Tesla sẽ công bố kết quả kinh doanh quý III sau khi thị trường đóng cửa hôm thứ Tư, với Musk chủ trì cuộc gọi trao đổi. Musk không đưa ra thời hạn để các ủy ban hoàn tất công việc.

Sheehan tóm lược lợi ích của thương vụ đối với Musk bằng một câu: “Bản thân thương vụ không làm tài sản của Musk tăng thêm, nhưng sẽ tập trung tài sản của ông nhiều hơn vào một cổ phiếu.” Với những người khác đang sở hữu cổ phiếu Tesla, cuộc bỏ phiếu sẽ quyết định liệu hãng xe của họ có trở thành một bộ phận trong công ty đại chúng đó hay không.

Thẻ: Elon Musk, SpaceX, hạ tầng AI, tesla, Starlink, mua bán và sáp nhập