Tesla bán FSD ở Hàn Quốc cho xe sản xuất tại Thượng Hải không được phép dùng

Gói Full Self-Driving của Tesla chỉ hoạt động trên một phần nhỏ số xe Tesla lưu thông tại Hàn Quốc, nhưng suốt nhiều năm công ty vẫn thu của khách hàng nước này hàng nghìn USD cho tính năng đó. Một nhóm bảo vệ người tiêu dùng Hàn Quốc hiện cho rằng Tesla biết phần lớn những chiếc xe ấy sẽ không bao giờ được phép bật FSD, đồng thời đề nghị cơ quan quản lý cạnh tranh và người tiêu dùng của nước này ngăn Tesla bán tính năng cho họ.

Điểm khác biệt nằm ở nơi xe được sản xuất. Tesla sản xuất tại Mỹ được nhập vào Hàn Quốc theo hiệp định thương mại tự do giữa hai nước, trong đó công nhận các tiêu chuẩn an toàn của Mỹ, nên có thể vận hành FSD (Supervised). Các mẫu xe phổ thông, chiếm phần lớn doanh số Tesla tại Hàn Quốc, xuất xưởng từ nhà máy ở Thượng Hải; không có thỏa thuận tương tự nào áp dụng cho xe sản xuất tại Trung Quốc. Những xe này cần được Hàn Quốc phê duyệt, nhưng FSD chưa có giấy phép đó. Với chủ xe, điều này đồng nghĩa họ nhìn thấy một tính năng đã trả tiền trong menu, nhưng luật pháp lại không cho phép sử dụng.

Các mẫu xe phổ thông đó là Model 3 và Model Y, còn số liệu của chính Tesla cho thấy mức chênh lệch rất lớn. Tháng trước, Seo Young-deuk, người đứng đầu Tesla Korea, nói với các nhà lập pháp rằng FSD hoạt động trên khoảng 20% số xe Tesla đăng ký tại nước này. Dữ liệu công ty cung cấp cho Quốc hội cho thấy kể từ năm 2023, Tesla đã bán hơn 170.000 xe sản xuất tại Trung Quốc ở Hàn Quốc; 99% số Tesla mới bán tại đây trong năm ngoái không được phép sử dụng FSD. Electrek, đơn vị phân tích chi tiết sự khác biệt về điều kiện sử dụng, lưu ý rằng doanh số xe sản xuất tại Thượng Hải tăng hơn gấp năm lần trong giai đoạn 2023–2025, đồng thời năm nay Tesla đã vượt BMW để trở thành thương hiệu ô tô nhập khẩu bán chạy nhất Hàn Quốc.

Theo Reuters, đơn khiếu nại do Citizens United for Consumer Sovereignty đệ trình; hãng tin này đã xem xét hồ sơ trước khi nộp. Nhóm dẫn ra quảng cáo FSD với thông điệp “sắp ra mắt” của Tesla hồi năm ngoái cùng một video trình diễn quay trên đường phố Hàn Quốc, và cho rằng cả hai đều không nói rõ phần mềm chỉ hoạt động trên một nhóm nhỏ trong số xe Tesla đang bán. “Tesla đã thu về khoản doanh thu đáng kể khi bán một hệ thống hỗ trợ lái xe đắt tiền cho những khách hàng mua xe phổ thông, dù họ không thể sử dụng hệ thống đó dù chỉ một ngày,” Choi Young-suk, người phụ trách các vấn đề ô tô của nhóm, nói với Reuters.

Số tiền không hề nhỏ. Trong nhiều năm, Tesla thu của khách hàng Hàn Quốc khoản phí một lần 9,043 triệu won, tương đương khoảng 6.700 USD, để sử dụng FSD. Tháng 8, công ty chuyển sang hình thức thuê bao hàng tháng với mức phí 150.000 won, khoảng 112 USD. Thuê bao giúp giảm chi phí ban đầu, nhưng không làm thay đổi quy định về những xe được phép sử dụng phần mềm.

Nhóm này muốn Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc (KFTC) yêu cầu Tesla tạm dừng quảng bá FSD cho các xe không đủ điều kiện, phạt công ty và chuyển vụ việc cho cơ quan điều tra nhà nước. Cơ quan quản lý không phải bắt đầu từ con số không. Một quan chức KFTC nói với Reuters rằng cơ quan này đã mở cuộc điều tra về quảng cáo FSD của Tesla trong năm nay và nhận được văn bản phản hồi từ công ty. Tesla không trả lời đề nghị bình luận của Reuters.

Tuy nhiên, điều đó không đảm bảo chủ xe sẽ được hoàn tiền. Đơn khiếu nại gửi KFTC có thể dẫn tới lệnh yêu cầu dừng hoạt động hoặc án phạt, nhưng không phải thủ tục hoàn tiền; cho đến nay, các tòa án Hàn Quốc vẫn đứng về phía Tesla. Tháng trước, một tòa án ở Seoul bác đơn kiện đòi hoàn tiền của các chủ xe Tesla đã mua FSD, cho rằng công ty không cam kết bằng hợp đồng về khả năng tự lái hoàn toàn và chỉ ra rằng các quy định của Hàn Quốc, chứ không phải Tesla, là nguyên nhân khiến nhiều tính năng không bao giờ được đưa vào sử dụng. Tên gọi của hệ thống cũng chẳng giúp ích gì: bất chấp cụm từ “Full Self-Driving”, hệ thống vẫn đòi hỏi tài xế phải quan sát đường đi, ở Hàn Quốc cũng như mọi nơi khác Tesla bán xe.

Khả năng được phê duyệt chưa đến gần. Tại phiên điều trần quốc hội ngày 8 tháng 10, Seo khai rằng Tesla chưa từng chính thức đề nghị Bộ Giao thông vận tải thử nghiệm FSD; khoảng hai tuần sau, công ty mới nộp hồ sơ xin chứng nhận. Bộ đã thông báo với một nghị sĩ rằng FSD không đáp ứng các quy định an toàn trong nước, trong đó có yêu cầu tài xế phải giữ tay trên vô-lăng. Các phiên bản FSD hiện tại cho phép tài xế bỏ tay khỏi vô-lăng, miễn là camera trong cabin ghi nhận họ vẫn quan sát đường.

Một số chủ xe không chờ hoàn tất thủ tục. Tháng trước, cảnh sát Hàn Quốc chuyển hồ sơ 80 tài xế Tesla sang công tố viên vì sử dụng thiết bị trái phép để mở khóa FSD; đợt truy quét cho thấy lệnh hạn chế đã khiến nhu cầu bị dồn nén lớn đến mức nào.

Tranh chấp này chỉ xảy ra ở Hàn Quốc, nơi chủ xe Model S, Model X và Cybertruck sản xuất tại Mỹ đã được dùng FSD (Supervised) khi Tesla kích hoạt tính năng này vào cuối năm ngoái. Nhưng vấn đề đằng sau tranh chấp không chỉ có ở đó: tính hợp pháp của FSD phụ thuộc vào nơi chiếc xe được sản xuất và nơi nó lưu thông, trong khi Tesla vẫn đang xin phê duyệt tại châu Âu. Nhóm bảo vệ người tiêu dùng dự định nộp đơn khiếu nại lên KFTC vào thứ Năm, ngày 5 tháng 11. Câu trả lời của Bộ Giao thông vận tải đối với hồ sơ xin chứng nhận của Tesla sẽ quyết định liệu bốn phần năm số xe Tesla còn lại ở Hàn Quốc có bao giờ chạy được phần mềm mà chủ xe đã được bán hay không.

Thẻ: Hàn Quốc, tesla, xe điện, Tesla Model Y, Full Self-Driving, hỗ trợ lái xe