Hà Lan luôn thua chung kết World Cup một cách đẹp đẽ — lần này đội bóng được xây quanh một hậu vệ

Hãy nghe cách Ronald Koeman nói về chính đội bóng của mình, bạn sẽ nghe thấy điều mà một huấn luyện viên trưởng Hà Lan lẽ ra không nên nói. Chúng tôi chơi để thắng, ông khẳng định, rồi gần như trong cùng một câu, ông thốt ra sự thật mà phần lớn các huấn luyện viên chôn giấu: rằng ông hiểu thực tế, rằng để đánh bại những đội tuyển lớn vẫn còn rất xa, rằng không gì là không thể nhưng gần như chẳng có gì được bảo đảm. Không có chút ngạo nghễ nào trong đó. Trong miệng người dẫn dắt Hà Lan tới một kỳ World Cup, sự dè dặt ấy gần như là dị giáo — bởi Oranje đã suốt nửa thế kỷ rao bán đúng giấc mơ mà Koeman từ chối bán.

Đó là hình hài kỳ lạ, lặng lẽ cấp tiến của đội tuyển này. Đất nước đã tặng cho bóng đá ý tưởng đẹp nhất của nó, đất nước cho thế giới thấy trận đấu có thể trông ra sao khi mười một con người di chuyển như một ý nghĩ duy nhất, lại đến một giải đấu được xây quanh trung vệ của mình. Không phải quanh một nhạc trưởng. Không phải quanh một giấc mơ. Quanh một hậu vệ, một huấn luyện viên từng là hậu vệ, và một bộ khung được thiết kế để khó bị bẻ gãy hơn là để chói lòa.

Cách thua đẹp nhất

Để hiểu điều đó xa lạ với bản tính họ đến mức nào, phải nhớ Hà Lan vốn luôn là gì. Họ là đội bóng hay nhất chưa từng vô địch World Cup, và họ giành lấy danh hiệu ấy bằng con đường khắc nghiệt nhất: ba trận chung kết, ba thất bại, mỗi lần một nỗi đau khác nhau. Họ thua Tây Đức năm 1974 trong khi trình diễn thứ bóng đá được ngưỡng mộ nhất mà giải đấu từng thấy, một đội đi trước thời đại đến mức thế giới nhớ kẻ bại trận và quên ai đã nâng cúp. Họ lại thua năm 1978, ở Argentina, trong hiệp phụ, trên sân khách. Và họ thua năm 2010 trước Tây Ban Nha, lần đó từ bỏ vẻ đẹp của chính mình để đổi lấy thứ xấu xí hơn, và bị trừng phạt cho cả sự thực dụng lẫn thất bại.

Bài đọc đề xuấtĐức từng thắng bằng sự chắc chắn; Nagelsmann đặt cược vào điều ngược lại

Bóng đá tổng lực vừa là món quà vừa là vết thương. Nó biến Hà Lan thành quốc gia có ảnh hưởng nhất chưa từng vô địch và khắc vào chiếc áo màu da cam một kỳ vọng mà mỗi thế hệ từ đó phải gánh: hãy rực rỡ, hãy can đảm, hãy đẹp — và thua. Sự lãng mạn là ý nghĩa, và sự lãng mạn cũng là vấn đề.

Xây từ tuyến dưới

Koeman hiểu lịch sử ấy trong chính đôi chân mình. Ông từng là một trong những hậu vệ vĩ đại của Hà Lan, một trung vệ ghi bàn, chỉ huy và giành được những thứ mà đội tuyển này chưa từng có, và đội bóng ông lắp ráp trông như một người đàn ông xây dựng theo hình ảnh của chính mình. Sức mạnh nằm ở phía sau. Virgil van Dijk, hậu vệ hay nhất thế hệ, đeo băng thủ quân của một hàng thủ chất đầy sự rắn rỏi kiểu Premier League: tốc độ thu hồi của Micky van de Ven, Jurrien Timber trở lại sau những chấn thương suýt khiến anh mất chỗ, Jorrel Hato trẻ trung, Denzel Dumfries lao lên ở cánh phải. Đây không phải hàng thủ đòi được ngưỡng mộ. Nó đòi được khó chịu.

Phía trước, một bộ đôi tiền vệ trụ làm cùng công việc thầm lặng ấy: Frenkie de Jong, cầu thủ tài hoa nhất đội hình, sát cánh cùng Ryan Gravenberch, người bao quát vùng đất mà De Jong thích tránh. De Jong nhận bóng, xoay người và xuyên tuyến; Gravenberch chạy, pressing và che chắn. Với cỗ máy đó, Hà Lan vượt qua vòng loại mà không thua trận nào, chỉ hai lần hòa Ba Lan và đánh bại tất cả những đội còn lại. Lần đầu tiên họ trở nên nhàm chán khi phải đối đầu — và họ coi đó là một lời khen.

Khoảng trống nơi giấc mơ từng ngự

Có điều một đội bóng xây từ tuyến dưới vẫn phải ghi bàn, và đây là lúc chủ nghĩa thực dụng mới trông giống một sự bắt buộc hơn là một lựa chọn. Hà Lan lẽ ra mang tới kỳ World Cup này một nhạc trưởng thực thụ. Xavi Simons đáng lẽ là người đó, số 10 mà quanh anh sự sáng tạo sẽ tuôn chảy — rồi mùa xuân đầu gối anh khuỵu xuống: đứt dây chằng chéo trước trong một trận Premier League, và giải đấu của anh kết thúc trước khi bắt đầu. Một cầu thủ như thế không thể thay thế. Người ta chỉ có thể san sẻ gánh nặng.

Vậy nên sự sáng tạo giờ đổ lên vai Tijjani Reijnders, một tiền vệ giỏi được yêu cầu trở thành điều gì đó lớn hơn, chế tác ở một phần ba cuối sân khoảnh khắc từng là quyền bẩm sinh của người Hà Lan. Cody Gakpo mang mối đe dọa đáng tin cậy nhất từ cánh trái, bó vào trong bằng chân phải; bộ đôi Dumfries và Gakpo bên hành lang là miếng đánh lặp lại nguy hiểm nhất của đội. Và xa hơn nữa là Memphis Depay, chân sút vĩ đại nhất lịch sử đất nước, nay khoác áo một câu lạc bộ Brazil và dự kỳ World Cup thứ tư, trở lại sau chấn thương đùi cho một cú chạy cuối cùng tới chiếc cúp duy nhất luôn lảng tránh anh. Trên giấy, thế là đủ. Nó cũng mỏng hơn những gì Hà Lan thường thừa nhận.

Con đường và thứ chờ ở cuối nó

Lễ bốc thăm dễ thở, mà điều đó tự nó cũng là một phép thử. Hà Lan mở màn gặp Nhật Bản, đối thủ nhanh và gắn kết nhất bảng, một đội pressing theo từng đợt và sẽ không bị chiếc áo da cam dọa nạt. Rồi Thụy Điển, mạnh mẽ, trực diện và nguy hiểm ở các tình huống cố định. Tiếp đó Tunisia, kỷ luật và lì lợm, kiểu đội đã làm xẹp sự ngạo nghễ của những đội mạnh hơn đội này. Một lực lượng chất lượng như vậy lẽ ra phải đi tiếp. Và người Hà Lan, hơn ai hết, hiểu chữ lẽ ra đáng giá thế nào ở một kỳ World Cup.

Họ sẽ được đo đếm về sau, ở những trận đối thủ thôi lùi sâu và bắt đầu tranh chấp, nơi một đội phòng ngự đẹp và sáng tạo thận trọng hoặc tìm ra cầu thủ có thể mở một cánh cửa đóng kín, hoặc phát hiện ra mình không có người ấy. Đó là canh bạc Koeman đặt: rằng có thể vô địch giải đấu này bằng cách chắc chắn, trung thực và khó bị đánh bại, rằng chiếc cúp mà những kẻ lãng mạn chưa từng nâng cuối cùng có thể về tay một Oranje đã từ bỏ sự lãng mạn. Đó sẽ là chiến thắng kỳ lạ nhất: Hà Lan vô địch đúng vào mùa hè họ thôi cố gắng làm Hà Lan.

Bài viết tương tự

Pháp không cần bóng để vô địch World Cup — họ cần bạn để mất bóng

Tây Ban Nha không thắng bạn, họ lấy bóng khỏi chân bạn — và đó là ứng viên số một

World Cup này không thuộc về đội chơi đẹp, mà về đội trụ được cả tháng

Bồ Đào Nha đến World Cup với một lời tạm biệt trên vai — và họ tin chính nó giữ họ đứng vững

Mexico luôn vào tới vòng 16 đội World Cup rồi dừng lại — lần này họ là chủ nhà, không còn lý do

Tuyển Anh gánh lịch sử của chính mình suốt sáu mươi năm — một người Đức đặt nó xuống