Cảnh mở đầu của The Shining — chiếc trực thăng bám theo xe của Jack Torrance khi chiếc xe luồn lách qua dãy Rocky — đã xác lập tinh thần cốt lõi của bộ phim: lạnh lùng, xa cách, như thể máy quay thuộc về một thứ chẳng mảy may quan tâm bạn có sống sót hay không. Kubrick quay các nhân vật như những mẫu vật. Khách sạn Overlook nuốt chửng họ.

Cùng biên kịch Diane Johnson, Kubrick chuyển thể tiểu thuyết của Stephen King và gạt bỏ lòng trắc ẩn trong đó. Điều khiến cuốn sách của King thực sự bất an là bi kịch của một người đàn ông yêu gia đình mình nhưng rồi mất họ vì một thứ đang gặm nhấm ông từ bên trong. Jack Torrance của Kubrick đến Overlook khi đã gần như suy sụp — trong buổi phỏng vấn xin việc với người quản lý khách sạn, ánh mắt Jack Nicholson ánh lên một vẻ kỳ lạ, đủ cho bạn biết mọi chuyện sẽ đi đến đâu, không phải vì hoàn cảnh của nhân vật buộc câu chuyện phải như vậy. Lựa chọn ấy là khiếm khuyết hay điểm mạnh hoàn toàn tùy thuộc vào điều bạn mong đợi ở phim kinh dị. Kubrick muốn tạo cảm giác bất an. Ông không quan tâm đến nỗi đau mất mát.

Khách sạn chính là thành tựu lớn nhất của bộ phim. Các hành lang của nó không tuân theo quy luật hình học — cửa sổ xuất hiện ở những vị trí bất khả thi, mặt bằng các tầng tự mâu thuẫn từ cảnh cắt này sang cảnh khác — còn Kubrick quay nơi ấy bằng Steadicam, nhưng máy quay chẳng bao giờ thật sự cho ta cảm nhận nó gắn với trọng lực ra sao. Máy quay bám theo chiếc xe ba bánh của Danny qua các hành lang, như một thứ đang cân nhắc có nên vồ lấy cậu hay không. Những phân đoạn này là lý lẽ thuyết phục nhất cho danh tiếng của bộ phim, dù không hề cần đến một hình ảnh siêu nhiên nào quá lộ liễu.

Màn trình diễn của Nicholson lại là chuyện hoàn toàn khác. Sự sa vào điên loạn của ông không giống một cú sụp đổ, mà là chuỗi những màn bùng nổ đầy tính sân khấu: mắt mở trừng trừng, nhe răng, rồi cảnh “Here’s Johnny” nổi tiếng được thực hiện với vẻ khoái trá của một người đã chờ đợi suốt cả sự nghiệp để được cầm rìu. Xem thật phi thường. Nhưng gần như chẳng đáng sợ chút nào. Nỗi kinh hoàng nằm ở chỗ ta nhìn thấy mọi toan tính. Vai Wendy Torrance của Shelley Duvall đòi hỏi nhiều hơn, nhưng lại ít được tán dương hơn hẳn. Bà hóa thân thành người phụ nữ đã bị đẩy đến tận cùng giới hạn tâm lý, chỉ còn gắng gượng bằng adrenaline và tuyệt vọng. Phân đoạn bà lùi lên cầu thang, tay cầm gậy bóng chày, trong khi Jack tiến xuống phía mình — vừa cười toe toét, vừa nói chuyện, chẳng hề vội vã — ám ảnh hơn bất cứ khoảnh khắc cao trào nào của bạn diễn. Cảnh phim hiệu quả bởi ta có cảm giác bà đang thật sự trải qua chuyện đó, chứ không phải diễn xuất.

Phần nhạc của Wendy Carlos và Rachel Elkind xứng đáng được nhắc đến nhiều hơn một câu thoáng qua. Âm nhạc chuyển từ những cụm dây lấy cảm hứng từ Bartók sang âm thanh gợi nhớ đàn organ nhà thờ được xử lý qua máy tổng hợp, đồng thời làm được một điều hiếm thấy trong phim kinh dị: khiến nỗi sợ mang tầm vóc vũ trụ thay vì chỉ là chuyện cá nhân. Overlook không nhắm vào Jack vì một việc cụ thể nào ông đã làm. Mọi chuyện vốn dĩ sẽ luôn đi đến kết cục này.

Sự mơ hồ mới là chủ đề thực sự của bộ phim. Jack bị khách sạn nhập vào, hay ông vốn dĩ đã định đi đến bước này? Cái kết — một bức ảnh cho thấy ông ở Overlook từ nhiều thập kỷ trước khi đặt chân đến đó — gợi mở điều gì đó nằm ngoài mọi lý giải hợp lý, nhưng không ngả hẳn về bất kỳ cách diễn giải nào. Kubrick vốn nổi tiếng là không thích giải thích phim của mình; ở đây, thói quen ấy tạo nên cảm giác lạnh gáy thực sự thay vì chỉ đơn thuần lảng tránh. Có những câu hỏi ở Overlook không có lời giải. Bộ phim đủ khôn ngoan để không ép chúng phải được giải đáp.

Điểm khiến The Shining hụt đà nằm ở cách bộ phim nhìn nhận các nhân vật như những con người bằng xương bằng thịt. Khoảng cách lạnh lùng của Kubrick khiến bạn mải phân tích bộ phim thay vì thực sự sống trong nó. Bạn chợt nhận ra mình đang chú ý đến bố cục hình ảnh thay vì cảm nhận nỗi sợ của Danny. Năng lực đặc biệt của cậu bé — khả năng ngoại cảm đã đem lại tên phim — còn ít được lên hình hơn cả những hoa văn trên giấy dán tường khách sạn. Hallorann của Scatman Crothers là nhân vật duy nhất dường như có cuộc sống bên ngoài những bức tường ấy, vậy mà Kubrick lại để ông xuất hiện rất dè sẻn, gần như tàn nhẫn.

Hơn bốn mươi năm trôi qua, The Shining vẫn khơi lên những cuộc tranh luận: về điều bộ phim che giấu, về cách Kubrick xử lý chất liệu của King, và về việc cái ác trong khách sạn là có thật hay chỉ do con người phóng chiếu lên đó. Bức ảnh khép lại bộ phim — Jack cười toe toét giữa một bữa tiệc ở Overlook, trong thời điểm cách xa hàng chục năm trước khi ông đến đó — vẫn liên tục mở ra những cách diễn giải mới, bởi không cách nào có thể lý giải trọn vẹn mọi điều. Khoảng cách lạnh lùng khiến bộ phim khó để ta thực sự sống trong đó, hóa ra cũng chính là điều khiến nó mãi không thể được khép lại bằng một lời giải duy nhất.