Phim

Khách Sạn Ma Ám không làm bạn sợ hãi — nó khiến bạn nghi ngờ chính không gian quanh mình

Đạo diễn Stanley Kubrick, 1980. Mê cung hình học của khách sạn Overlook vẫn chưa có lời giải.
Martha O'Hara
Thêm chúng tôi trên Google

Khách Sạn Ma Ám mở màn bằng một cảnh quay trên cao, theo dõi chiếc xe của gia đình Torrance leo lên dãy núi Rocky. Stanley Kubrick chọn góc nhìn này không phải để tôn vinh vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên mà để thiết lập sự cô lập tuyệt đối ngay từ những giây đầu tiên. Những ngọn núi trải dài không có dấu chân người, con đường ngoằn ngoèo quanh co như một cái bẫy, và chiếc xe nhỏ bé lạc lõng giữa không gian mênh mông — tất cả gợi lên cảm giác bất lực của những con người sắp bước vào cơn ác mộng. Kubrick không cần nói gì thêm; những hình ảnh đã tự kể câu chuyện của mình.

Nhưng áp lực từ thiên nhiên bao la đó chỉ là khung ngoài. Bên trong, Kubrick biến Khách Sạn Overlook thành một nhân vật sống động. Những hành lang dài ngang, những ô cửa sổ hình vuông lớn, và lối kiến trúc đối xứng lạnh lùng đều được thiết kế để gây ra cảm giác mất phương hướng và bị giam cầm. Đặc biệt ấn tượng là những cảnh Danny (Danny Lloyd) tự mình đạp xe ba bánh qua các hành lang của khách sạn — máy quay theo sát em với một sự bền bỉ đáng sợ, biến không gian vốn vô tri thành thứ gì đó đang rình rập, đang chờ đợi. Kubrick để không gian tự nói thay cho lời thoại — và không gian ấy nói nhiều hơn những gì ta nhìn thấy.

YouTube video

Diễn xuất của Jack Nicholson là trụ cột của bộ phim và cũng là tâm điểm gây tranh luận nhiều nhất. Ông bắt đầu bằng hình ảnh một người đàn ông mang theo hành trang nặng nề — những thất bại, những tham vọng dang dở, một tâm lý vốn đã chênh vênh — và dần dần để nhân vật vỡ ra theo cách không thể đoán trước. Điều khiến màn trình diễn này đáng sợ không phải là những khoảnh khắc bùng phát ở cuối phim mà là những dấu hiệu nhỏ bé xuất hiện từ trước đó: ánh mắt xa xăm, nụ cười mất đi sự ấm áp, giọng nói chùng xuống rồi bật lên không đúng chỗ. Nicholson xây dựng sự suy sụp của Jack Torrance qua từng lớp diễn xuất tinh tế, và đó chính là thứ ở lại với khán giả lâu nhất sau khi màn hình tắt.

Shelley Duvall mang đến một màn trình diễn hoàn toàn khác biệt nhưng không kém phần quan trọng. Wendy Torrance của bà không phải là người phụ nữ thụ động mà là người đang cố gắng giữ vững lý trí trong một môi trường đang dần sụp đổ xung quanh mình. Duvall truyền tải sự hoảng loạn và kiệt sức đó với một độ thực đến rùng mình — không phô trương, không điệu bộ, chỉ là một con người đang ở giới hạn của mình. Sự tương phản giữa sự cuồng loạn leo thang của Nicholson và hốt hoảng kiệt sức của Duvall tạo nên thế cân bằng sắc bén cho toàn bộ câu chuyện.

Không thể không nhắc đến vai trò của Danny trong cấu trúc phim. Danny Lloyd đóng vai cậu bé mang khả năng nhìn thấy những gì người khác không thấy với một sự chân thực không ngờ; bộ phim không khai thác khả năng siêu nhiên của em như một trò giải trí mà đặt em vào trung tâm của một gia đình đang tan vỡ. Scatman Crothers trong vai Hallorann, người đầu bếp của khách sạn, mang đến một sự ấm áp hiếm hoi giữa cả bộ phim lạnh giá — và sự xuất hiện của nhân vật này nhắc nhở khán giả rằng có những người bên ngoài căn nhà tù vô hình kia vẫn đang nghĩ đến gia đình Torrance.

Về âm thanh, bộ đôi Wendy Carlos và Rachel Elkind đã tạo ra một nền âm nhạc vừa quen vừa xa lạ một cách khó chịu. Những đoạn nhạc cổ điển bị bóp méo bởi âm thanh điện tử, khiến khán giả không bao giờ thực sự thoải mái — thậm chí ngay cả khi hình ảnh trên màn hình có vẻ bình thường. Âm nhạc không minh họa cảm xúc mà xâm nhập vào nó, len lỏi vào cảm giác của người xem trước khi họ kịp nhận ra điều đó.

Kubrick cố tình để lại nhiều câu hỏi không có lời giải đáp. Những hiện tượng siêu nhiên trong Khách Sạn Overlook không được giải thích tường tận, và ranh giới giữa thực tại và ảo giác liên tục bị xáo trộn. Đây là lựa chọn có chủ đích: Kubrick quan tâm đến trải nghiệm của sự mất kiểm soát hơn là lý giải nguyên nhân của nó. Những ai tìm đến phim với mong muốn có một cốt truyện chặt chẽ và kết thúc rõ ràng sẽ ra về với đầu óc đầy ắp câu hỏi — nhưng cũng với những hình ảnh khó lòng xua đuổi.

Kubrick kiến tạo nỗi sợ từ bên trong — từ kiến trúc, từ khoảng trống, từ những điều không bao giờ được nói thành lời. Khách Sạn Ma Ám ám ảnh người xem không phải vì những gì nó phô bày, mà vì những khoảng tối nó để lại — những câu hỏi không có lời giải đáp ngay cả sau khi màn hình đã tắt từ lâu, khi tiếng nhạc đã im và hành lang của khách sạn chỉ còn trong trí nhớ.

Diễn viên

Ảnh: The Movie Database (TMDB)

Thẻ: , , , , ,

Thêm chúng tôi trên Google

Thảo luận

Có 0 bình luận.