Amazon muốn lập danh mục cả những sản phẩm mà hãng không bán

Amazon đã xây dựng kế hoạch lưu trữ dữ liệu về gần như mọi sản phẩm được bán trực tuyến, kể cả những mặt hàng hãng không kinh doanh. Dự án mang tên World Product Graph sẽ giúp người dùng so sánh mẫu mã, màu sắc và các lựa chọn thay thế ngay trên Amazon, không cần mở Google, trang web của thương hiệu hay một chủ đề thảo luận trên Reddit, theo tài liệu nội bộ mà Reuters xem được. Nếu thành công, nơi bạn tìm hiểu để mua hàng và nơi bạn thanh toán sẽ thuộc về cùng một công ty.

Bản ghi nhớ nói thẳng về động cơ của kế hoạch. “Amazon không thể là điểm đến cho mọi nhu cầu mua sắm nếu khách hàng phải rời đi để tìm hiểu mối liên hệ giữa các sản phẩm trên Google, website của thương hiệu và các trang đánh giá,” tài liệu viết. Bản ghi nhớ còn dựng lên hình ảnh một khách hàng hài lòng, người trước đây mất cả tiếng đồng hồ trên Reddit để tìm hiểu nên mua gì, còn giờ nhận thấy cửa hàng “cuối cùng cũng hiểu mình đang bán gì”. Câu trích dẫn này là hư cấu, như thường thấy trong một bản ghi nhớ viết theo hình thức thông cáo báo chí giả định, nhưng nó cho thấy rõ Amazon muốn thay đổi thói quen nào.

Dữ liệu sẽ được thu thập từ hai nguồn. Một số thương hiệu và nhà bán lẻ sẽ liên tục gửi thông tin sản phẩm cho Amazon, đồng thời Amazon sẽ tự động thu thập dữ liệu từ website của các nhà bán lẻ khác. Theo tài liệu, Coca-Cola và Bayer đã đồng ý đóng góp dữ liệu, còn Amazon tổ chức một hội nghị thượng đỉnh cấp CEO với Procter & Gamble để thiết lập chương trình thử nghiệm. Reuters không xác định được việc thu thập dữ liệu sẽ diễn ra như thế nào, hay Amazon có xin phép từng trang web hay không; ba công ty cũng không trả lời các câu hỏi của hãng tin.

Bản ghi nhớ cũng thừa nhận một vấn đề với AI của Amazon. Về Rufus, trợ lý mua sắm được Amazon đổi tên thành Alexa for Shopping hồi tháng 5, tài liệu viết: “Nhiều câu trả lời của Rufus sai sự thật hoặc thiếu thông tin, nhưng khách hàng lại không đủ chuyên môn để nhận ra những lỗi này.” Theo tài liệu, công cụ xử lý khoảng 83 triệu lượt tìm kiếm mỗi tuần và việc vận hành rất tốn kém. Về lý thuyết, dữ liệu sản phẩm phong phú hơn sẽ giúp Amazon trả lời bằng các mô hình ít tốn kém hơn và giảm sai sót. Amazon nói với Reuters rằng những số liệu sử dụng này “đã lỗi thời đáng kể”, đồng thời cho biết Alexa for Shopping đạt độ chính xác khoảng 97% trên toàn cầu.

Mục tiêu thứ hai là các tác nhân mua sắm AI, tức phần mềm có thể so sánh giá và mua hàng thay bạn. Amazon đã chặn tác nhân Muse của Meta khỏi cửa hàng của mình vào tháng 9 và vẫn đang tranh tụng tại tòa với Perplexity về hình thức truy cập tương tự. Những người am hiểu kế hoạch nói với Reuters rằng nếu Amazon sở hữu kho dữ liệu sản phẩm lớn nhất, các tác nhân này dù sao cũng sẽ phải tìm đến Amazon.com; điều đó đồng thời giúp bảo vệ mảng quảng cáo đang phát triển của hãng.

Khoảng cách Amazon muốn thu hẹp có thể dễ dàng đo lường. Một báo cáo năm 2025 của Morgan Stanley cho thấy 57% người mua sắm trực tuyến bắt đầu tìm hiểu sản phẩm trên Google, trong khi chỉ 16% bắt đầu trên Amazon. Khi đã biết chính xác mình muốn mua gì, tỷ lệ đảo chiều: 41% bắt đầu trên Amazon, 23% trên Google và 18% trên Walmart. World Product Graph nhắm đến nhóm đầu tiên — những người vẫn đang cân nhắc lựa chọn.

Có nhiều lý do để xem đây là một kế hoạch hơn là một sản phẩm sắp ra mắt. PR/FAQ là bản đề xuất sáu trang tiêu chuẩn của Amazon dành cho ý tưởng mới, nhưng nhiều ý tưởng không bao giờ được triển khai; những người trao đổi với Reuters cho biết kế hoạch này có thể bị thay đổi hoặc hủy bỏ vì lý do tài chính hay những nguyên nhân khác. Amazon nói “tài liệu động não” này không nhất thiết phản ánh các kế hoạch hiện tại của hãng. Một danh mục do chính cửa hàng bán sản phẩm cho bạn vận hành cũng không phải là hướng dẫn trung lập. Bản ghi nhớ đề cập đến việc định hướng người mua dựa trên lịch sử mua hàng của họ, nhưng các thông tin được công bố không cho biết sản phẩm Amazon không bán sẽ được xếp hạng ra sao so với những mặt hàng hãng có kinh doanh, hoặc quốc gia nào sẽ được cung cấp dịch vụ trước.

Dự án thuộc bộ phận Selection & Catalog Systems của Amazon, do phó chủ tịch Robert Tekiela lãnh đạo. Bản ghi nhớ đặt mục tiêu ra mắt đầy tham vọng vào ngày 1 tháng 10 năm 2027, đồng thời mô tả ý tưởng này là bước tiến xa hơn Shop Direct và Buy for Me — những tính năng hiện đã liệt kê sản phẩm từ các trang web khác, với Amazon đóng vai trò trung gian. Theo một nguồn tin, Amazon đang điều chuyển nhân sự sang dự án, dù không ai trong số những người Reuters trao đổi có thể xác nhận mốc thời gian đó có khả thi hay không.

“Khách hàng vốn luôn có thể tìm thấy sản phẩm trên Amazon,” Tekiela viết trong tài liệu. “Điều còn thiếu là sự thấu hiểu.” Nếu được triển khai, sự thấu hiểu ấy sẽ đến từ chính công ty cũng vận hành khâu thanh toán.

Thẻ: amazon, mua sắm trực tuyến, Alexa for Shopping, Rufus, trợ lý mua sắm AI, World Product Graph