Kịch nghệ

“Yes Minister” tái xuất: Khi những mưu chính trị cũ đối đầu với “văn hóa hủy bỏ” tại Oxford

Jonathan Lynn khép lại hành trình của Jim Hacker và Ngài Humphrey trong một vở kịch sắc sảo, nơi sự hoài cổ nhường chỗ cho những tranh luận gay gắt về quyền lực và sự minh bạch.
Martha Lucas

Huyền thoại châm biếm chính trị Anh chính thức đánh dấu sự trở lại đầy ngoạn mục với “I’m Sorry, Prime Minister”, chương cuối cùng trong hành trình của bộ đôi biểu tượng Jim Hacker và Ngài Humphrey Appleby. Được viết và dàn dựng bởi Jonathan Lynn, cha đẻ của loạt phim gốc, tác phẩm đưa khán giả rời xa những hành lang quyền lực tại Whitehall để đến với môi trường học thuật đầy rẫy những biến động tại Oxford. Trong bối cảnh kỷ nguyên minh bạch lên ngôi, vở kịch đặt ra thử thách nghiệt ngã: liệu những mưu mẹo chính trị của thập niên 80 có còn chỗ đứng trước những tiêu chuẩn đạo đức khắt khe của thời đại mới? Đây không chỉ là một món quà cho những người hâm mộ lâu năm mà còn là một cái nhìn sắc sảo về sự va chạm giữa các thế hệ trong bối cảnh xã hội hiện nay.

Châm biếm chính trị thường là một loại “hàng hóa” dễ lỗi thời, luôn gắn liền với những nỗi lo âu đặc thù của từng thời đại. Tuy nhiên, bộ máy chính phủ — với những chiến thuật gây nhiễu và các bước đi phòng thủ mang tính chiến lược — dường như vẫn bất biến một cách đáng ngạc nhiên. Sự tiếp nối này chính là động lực thúc đẩy cốt truyện của vở kịch, thử nghiệm xem liệu những công cụ quyền lực cũ kỹ có thể vận hành trong một kỷ nguyên đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối hay không.

Tác phẩm này đại diện cho chương cuối cùng của một biên niên sử đã định hình cái nhìn của công chúng về cách vận hành của chính phủ Anh suốt những năm 1980. Vở kịch vừa chính thức chuyển sang sân khấu Apollo sau chuyến lưu diễn thành công tại Barn Theatre, mang theo sự thay đổi về mặt bối cảnh: từ những văn phòng bộ ngành sang môi trường học thuật tuy có vẻ hẹp hơn nhưng lại không kém phần khắc nghiệt. Griff Rhys Jones vào vai Jim Hacker, vị cựu Thủ tướng đang chật vật tìm kiếm sự bình yên. Không còn điều hành Bộ Hành chính, Hacker giờ đây nỗ lực tận hưởng kỳ nghỉ hưu trên cương vị Hiệu trưởng của Hacker College tại Oxford. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cuộc chiến giành quyền lực không hề kết thúc khi một chính trị gia rời nhiệm sở.

Hacker thấy mình phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng mang đậm hơi thở thời đại: nguy cơ bị “hủy bỏ” bởi một hội đồng gồm các sinh viên và giảng viên. Xung đột này cho phép tác giả đặt sự hoài nghi mang tính thủ tục của cuối thế kỷ 20 bên cạnh những chuẩn mực đạo đức khắt khe của bối cảnh văn hóa hiện tại. Để vượt qua “bãi mìn” này, Hacker một lần nữa phải nhờ đến đối thủ lâu năm nhưng cũng là người đồng hành không thể thiếu: Ngài Humphrey Appleby. Clive Francis tái hiện nhân vật này với phong thái của một công chức lão luyện, người mà niềm đam mê với những cụm từ tiếng Latinh và các rào cản hành chính vẫn không hề phai nhạt theo thời gian.

Sự kết hợp giữa Rhys Jones và Francis mang đến một cuộc đối thoại không chỉ về chính sách mà còn về quy luật sinh lão bệnh tử. Mạch truyện theo chân họ khi cố gắng vượt mặt một cộng đồng sinh viên đầy thù địch và thích nghi với thực tế của một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Vở kịch đặt ra một câu hỏi nhức nhối về sự trường tồn của các hình mẫu chính trị: liệu những bậc thầy của ngôn từ đa nghĩa có thể sống sót trong một kỷ nguyên đòi hỏi sự minh bạch triệt để?

Dàn diễn viên tài năng với William Chubb trong vai Ngài David và Stephanie Levi-John trong vai Sophie đã góp phần làm phong phú thêm chiều sâu cho tác phẩm. Vở diễn không chỉ đơn thuần là một cuộc dạo chơi của sự hoài niệm, mà còn là một lời bình luận sắc sảo về sự rạn nứt giữa các thế hệ. Tầm ảnh hưởng văn hóa của những nhân vật này là điều không thể phủ nhận. Từng là chương trình truyền hình yêu thích của Margaret Thatcher, loạt phim gốc đã giành được nhiều giải BAFTA và chiếm một vị trí vĩnh cửu trong tâm thức văn hóa Anh nhờ cái nhìn vừa hoài nghi vừa đầy thấu cảm về sự ma sát giữa các quan chức đắc cử và bộ máy hành chính chuyên nghiệp.

Bằng cách thăm lại những nhân vật này trong những năm tháng xế chiều, tác phẩm mang đến một lời kết cho cuộc thảo luận kéo dài hàng thập kỷ về quyền lực. Nó gợi ý rằng dù các nhân vật có già đi và chiến trường có chuyển dịch từ phòng họp nội các sang khuôn viên đại học, thì sự phi lý của quyền lực định chế vẫn luôn là một hằng số trong đời sống công cộng.

Discussion

There are 0 comments.

```