Nghệ thuật

Cecily Brown và câu hỏi về thời gian: Vì sao hội họa vẫn còn ý nghĩa

Trong bối cảnh hình ảnh lan truyền nhanh hơn bao giờ hết, tác phẩm của Cecily Brown đưa chúng ta trở lại một câu hỏi cốt lõi về giá trị văn hóa: nhìn chậm lại có ý nghĩa gì? Triển lãm của cô tại Serpentine ở London đặt hội họa vào một cuộc tranh luận rộng lớn hơn về ký ức, khát vọng và sự hiện diện vật chất.
Lisbeth Thalberg

Trong một nền văn hóa được định hình bởi tốc độ và sự tái tạo kỹ thuật số, hội họa có thể dường như mang tính thách thức khi kiên quyết đề cao tính kéo dài của thời gian. Sự trở lại London của Cecily Brown làm nổi bật tinh thần ấy, đặt thực hành nghệ thuật của cô trong một suy tư rộng hơn về thời gian, ký ức và tính phù hợp bền bỉ của sơn vẽ như một phương tiện vật chất và tư duy.

Brown từ lâu gắn liền với một dạng trừu tượng hình thể, nơi cơ thể và phong cảnh xuất hiện, tan rã rồi lại tái hiện trong những bề mặt dày đặc và tràn đầy năng lượng. Các bức toan của cô luôn chuyển động. Những nét cọ va chạm, loang ra và chồng chất; phối cảnh sụp đổ; các hình thể chỉ được thoáng thấy chứ không được xác quyết rõ ràng. Hành động nhìn trở thành một quá trình chủ động, thậm chí bất định.

Tại Serpentine South, các tác phẩm mới được trưng bày לצד những bức tranh từ đầu những năm 2000, cho phép người xem lần theo sự liên tục của một số mô-típ. Những cặp tình nhân quấn lấy nhau giữa khung cảnh rừng cây, những hình thể nửa chìm trong phong cảnh nước và những cảnh tượng lơ lửng giữa vẻ thanh bình mục đồng và sắc thái gợi cảm tái xuất qua nhiều thập kỷ. Sự lặp lại ấy không mang tính hoài niệm. Ngược lại, nó gợi ý một quá trình thử nghiệm hình ảnh, như thể mỗi lần quay lại là một nỗ lực khám phá xem một mô-típ có thể được kéo dài đến đâu trước khi rạn vỡ.

Cecily Brown, Nature Walk with Paranoia, 2024, Oil on linen, 226.06 x 210.82 cm (89 x 83 in.) © Cecily Brown, 2026. Photo: Genevieve Hanson
Cecily Brown, Nature Walk with Paranoia, 2024, Oil on linen, 226.06 x 210.82 cm (89 x 83 in.) © Cecily Brown, 2026. Photo: Genevieve Hanson

Trong tay Brown, thiên nhiên không bao giờ chỉ mang tính mô tả. Triển lãm gợi nhắc đến bối cảnh cụ thể của Kensington Gardens, nơi phòng trưng bày tọa lạc, nhưng công viên ở đây hiện lên như một phong cảnh tinh thần hơn là một địa điểm cụ thể. Từ lâu, tranh của Brown đã làm mờ ranh giới giữa cơ thể con người và môi trường xung quanh. Thịt da hòa lẫn với tán lá; tay chân vang vọng hình ảnh cành cây; nước nuốt chửng các đường viền. Kết quả là một sự dung hợp đầy bất an, nơi khát vọng và môi trường không thể tách rời.

Sự tương tác giữa hình ảnh và bề mặt là trung tâm trong thực hành của Brown. Cô thường mô tả hội họa như một quá trình vật lý được dẫn dắt bởi chính chất liệu. Trong các bức toan gần đây như Froggy would a-wooing go và Little Miss Muffet, thực hiện trong giai đoạn 2024–2025, những ám chỉ đến đồng dao thiếu nhi xuất hiện rồi bị phá vỡ bởi các lớp sơn dày đặc. Những nhân vật nhỏ lấy cảm hứng từ hình ảnh cổ tích thời Victoria chập chờn ở rìa khả năng nhận diện. Nếu tồn tại một câu chuyện, nó cũng bị cản trở.

Ở những tác phẩm trước đó như Bacchanal, Couple và Teenage Wildlife, tính gợi cảm của sơn như một chất liệu được nhấn mạnh. Các cơ thể áp sát vào nhau, nhưng đường viền của chúng không ổn định, đôi khi khó phân biệt với địa hình xung quanh. Sự quan tâm lâu dài của Brown đối với yếu tố gợi cảm được thể hiện qua một ngôn ngữ hội họa dao động giữa phơi bày và che giấu. Bề mặt trở thành một nơi căng thẳng: những gì được nhìn thấy luôn đứng bên bờ bị hấp thụ trở lại vào trừu tượng.

Triển lãm cũng bao gồm các bản vẽ và tranh in độc bản cho thấy độ rộng trong các tham chiếu thị giác của Brown. Văn học thiếu nhi, đặc biệt là thế giới của Beatrix Potter và Orlando the Marmalade Cat của Kathleen Hale, xuất hiện לצד các minh họa Ladybird cổ điển. Động vật đóng vai trò như hình ảnh ẩn dụ cho hành vi con người, phản chiếu những mơ hồ đạo đức trong truyện cổ tích và các câu chuyện mang tính răn dạy. Sự ngọt ngào bề ngoài của những nguồn cảm hứng này được cân bằng bởi một sắc thái u tối hơn. Sự ngây thơ không bao giờ hoàn toàn an toàn.

Tiểu sử của Brown thường được kể như một câu chuyện xuyên Đại Tây Dương. Sinh tại London năm 1969, được đào tạo tại Slade School of Fine Art, cô chuyển đến New York năm 1994 sau một giai đoạn định hình tại New York Studio School. Quy mô của thành phố và truyền thống hội họa nơi đây mang tính quyết định. Trong ba thập kỷ, cô đã phát triển một thực hành đối thoại không chỉ với Willem de Kooning và Francis Bacon mà còn với hội họa tự sự và minh họa Anh quốc.

Tuy vậy, triển lãm tại London không đơn thuần là một sự trở về quê hương. Thay vào đó, nó đặt tác phẩm của Brown trong một lịch sử dài hơn của hội họa như một không gian của sự trở lại và chỉnh sửa. Việc cô liên tục làm việc với một số bố cục nhất định — bao gồm nhóm tranh “nature walk” gần đây lấy cảm hứng từ hình ảnh một thân cây đổ bắc qua dòng sông — nhấn mạnh niềm tin của cô vào biến thể như một phương pháp. Bằng cách thay đổi tỷ lệ, bảng màu và định dạng, Brown coi hội họa như một cuộc khảo sát liên tục thay vì một tuyên bố hoàn tất.

Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với hiện tại. Trong một thời điểm văn hóa bị chi phối bởi lưu thông kỹ thuật số và sự sao chép tức thì, các bức toan của Brown khẳng định sự hiện diện vật lý. Chúng đòi hỏi người xem phải đứng trước chúng, điều chỉnh tiêu điểm và để các hình thể dần kết tụ theo thời gian. Ý nghĩa không được trao sẵn; nó được thương lượng.

Cam kết lâu dài của Serpentine đối với việc mở cửa miễn phí cho công chúng càng làm nổi bật động lực ấy. Tọa lạc trong một công viên hoàng gia, phòng trưng bày hoạt động ở giao điểm giữa thư giãn và chiêm nghiệm. Sự quan tâm của Brown đến đời sống trong công viên — những cặp đôi dạo bước, những bóng người lang thang trên lối mòn rợp cây — phản chiếu nhịp điệu của không gian bên ngoài. Ranh giới giữa nghệ thuật và môi trường trở nên thẩm thấu.

Cuối cùng, Picture Making không nhằm minh họa câu chuyện mà để thử thách độ bền của chính hội họa. Các bề mặt của Brown ghi lại những cử chỉ tạo tác; chúng là tư liệu của thời gian, do dự và chỉnh sửa. Qua đó, cô tái khẳng định khả năng của hội họa trong việc chứa đựng sự phức tạp mà không cần giải quyết nó.

Khi các cuộc tranh luận về tương lai của phương tiện này vẫn tiếp diễn, triển lãm của Brown cho thấy rằng sự phù hợp của hội họa không nằm ở tính mới mẻ mà ở sự bền bỉ. Bằng cách trở lại những hình ảnh quen thuộc và để chúng biến đổi qua năm tháng, cô đặt mình vào một truyền thống nơi sự lặp lại trở thành một hình thức tư duy. Trong không gian nhiều lớp giữa hình thể và trừu tượng, giữa ký ức và tính tức thời, hội họa vẫn là một cách nhìn không chịu biến mất.

Cecily Brown Untitled (Boating), 2021-2025, Oil on linen 78.74 x 73.66 cm (31 x 29 in.) © Cecily Brown, 2026. Photo: Genevieve Hanson
Cecily Brown Untitled (Boating), 2021-2025, Oil on linen 78.74 x 73.66 cm (31 x 29 in.) © Cecily Brown, 2026. Photo: Genevieve Hanson

Discussion

There are 0 comments.

```
?>